I PZP 8/94

33. Uchwała z dnia 16 marca 1994 r. I PZP 8/94 Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN: Maria Mańkowska, SA: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sąd Najwyższy przy udziale prokuratora Jana Szewczyka, w sprawie z wni- osku Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Pracowników Stolarki Budowlanej w W., w przedmiocie wpisu do rejestru zmiany statutu, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 16 marca 1994 r., zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Apelacyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 13 października 1993, [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c. "Czy postanowienie Sądu w przedmiocie zmiany statutu związku zawodowe- go wydane zgodnie z art. 16 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. 1991 r. Nr 55) - podlega zaskarżeniu ?" p o d j ą ł następującą uchwałę: Postanowienie sądu w przedmiocie zmiany statutu związku zawodowe- go wydane zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234) podlega zaskarżeniu. U z a s a d n i e n i e Postawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycz- nego: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Pracowników Zakładów Stolarki Budowlanej w W. złożył do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie wniosek o dokonanie w rejestrze wpisu uwzględniającego zmiany statutu związku. Postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek ze względu na brak tożsamości zakładów pracy zostało zaskarżone przez wnioskodawcę rewizją. Przedstawione w pytaniu wątpliwości interpretacyjne Sąd Apelacyjny uzasadnił następująco: Postanowienie w przedmiocie wpisu do rejestru zmian statu- 2 tu sąd wydaje na podstawie art. 16 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234). Art. 16 ust. 3 tej ustawy odsyła do jej art. 18, w myśl którego sprawy dotyczące rejestracji związków zawodowych są rozpatry- wane w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu niepro- cesowym. Zdaniem Sądu Apelacyjnego wydaje się więc zasadny pogląd, iż przy rozpoznawaniu wniosków w trybie art. 16 omawianej ustawy dopuszczalne jest złożenie rewizji na podstawie art. 518 k.p.c., gdyż postanowienie w przedmiocie zmiany statutu jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy i spełniony jest wymóg istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w przypadku odmowy dokonania przez sąd I instancji stosownych zmian w rejestrze. Wątpliwości Sądu zadającego pytanie co do trafności powyższego stanowiska wynikają z przepisów art. 14 ust. 3 i art. 17 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych, w których ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia do sądu apelacyjnego postanowień w przedmiocie rejestracji związku i skreślenia związku z rejestru. Można by bowiem z tych regulacji wyciągnąć wniosek, że postanowienie wydane na podstawie art. 16 cytowanej ustawy nie podlega zaskarżeniu, skoro taka możliwość nie została przewidziana w tym przepisie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Sugestie Sądu Apelacyjnego co do udzielenia pozytywnej odpowiedzi na postawione pytanie prawne są trafne. Według art. 18 ust. 1 cytowanej ustawy o związkach zawodowych sprawy dotyczące rejestracji związków zawodowych są rozpatrywane w trybie przepisów kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym. Przepisy te reg- ulują w art. 518 zaskarżalność postanowień w ten sposób, że od postanowień orze- kających co do istoty sprawy przysługuje rewizja, zaś na inne postanowienia przysługuje w wypadkach wskazanych w ustawie zażalenie. Postanowienia w przed- miocie wpisania do rejestru związku zawodowego lub wykreślenia go z rejestru (art. 14 i art. 17 cyt. ustawy) orzekają bez wątpienia co do istoty sprawy i służyłaby od nich rewizja na podstawie art. 18 ust. 1 cyt. ustawy o związkach zawodowych w zw. z art. 518 k.p.c. nawet wtedy, gdyby art. 14 ust. 3 i art. 17 ust. 3 tej ustawy nie wprowadzał przepisów wprost dopuszczających ich skarżenie do sądu apelacyjnego. Postanowienie odmawiające wpisania do rejestru zmian w statucie związku zawodowego także orzeka co do istoty sprawy i na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy, odsyłającego do odpowiedniego stosowania art. 18 ust. 1 ustawy, podlega ono zaskarżeniu rewizją z mocy art. 518 k.p.c. Wyłączenie wynikającej z tego odesłania możliwości zaskarżenia powyższego 3 postanowienia do sądu apelacyjnego musiałoby wyraźnie wynikać z ustawy. Usta- wodawca mógłby to uczynić wprowadzając regułę, w myśl której postanowienia sądu I instancji podlegają zaskarżeniu tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi lub za- mieszczając w art 16 przepis wyłączający możliwość skarżenia postanowienia o zmianie statutu. Skład orzekający podziela pogląd wyrażony w pkt III uzasadnienia uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1990 r., sygn. III SW/ZP/2/90, dotyczącej wykładni przepisów ordynacji do rad gmin z dnia 8 marca 1990 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 96), według którego istnienie w ustawie przepisów prze- widujących możliwość zaskarżenia pewnych postanowień nie oznacza, że inne postanowienia nie mogą być skarżone, gdyż sprzeciwiałaby się to zasadzie dwuin- stancyjności. Za dopuszczalnością wniesienia rewizji od postanowienia sądu wojewódz- kiego w przedmiocie odmowy wpisu do rejestru zmian w statucie związku zawodo- wego przemawia także wykładnia systemowa polegająca na porównaniu analizo- wanego zagadnienia z regulacją zaskarżalności wpisu do rejestru zmian statutu stowarzyszenia, będącego organizacją podobną do związku zawodowego. Na pod- stawie art. 8 ust. 4 i art. 21 Prawa o stowarzyszeniach (Dz. U. z 1989 r., Nr 20, poz. 104 ze zm.) w sprawie wpisania do rejestru zmiany statutu stowarzyszenia stosuje się odpowiednio zasady i tryb przewidziane dla rejetracji stowarzyszenia, zaś do re- jestracji stosuje się przepis kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nie- procesowym. Nie ma więc wątpliwości, że postanowienia dotyczące wpisu do re- jestru zmian statutu stowarzyszenia mogą być skarżone rewizją na podstawie art. 518 k.p.c. Byłoby nielogiczne, gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość zaskarżenia postanowienia o odmowie dokonania wpisu do rejestru zmiany statutu stowarzyszenia, wyłączając tę możliwość w odniesieniu do statutu związku zawodowego. Z powyższych względów podjęto uchwałę jak w sentencji. ========================================