Orzeczenie · 2007-08-03

I PZP 6/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-08-03
SNPracyczas pracyWysokanajwyższy
czas pracygodziny nadliczbowenorma dobowanorma tygodniowazakłady opieki zdrowotnejpracownicy medycznipięciodniowy tydzień pracyKodeks pracyustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Sąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące czasu pracy pracowników medycznych, przekazane przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu. Spór dotyczył interpretacji przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (u.z.o.z.) w kontekście zmian w Kodeksie pracy (k.p.), w szczególności uchylenia art. 129¹ k.p. dotyczącego dodatkowych dni wolnych. Powódki dochodziły wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, argumentując, że ich praca przekraczała normę dobową 7 godzin i 35 minut, a tygodniowa norma 40 godzin nie mogła być zrealizowana przy zachowaniu zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Sąd Rejonowy przychylił się do tego stanowiska, uznając pracę ponad normę dobową za nadliczbową. Pozwany Szpital Powiatowy w L. w apelacji kwestionował tę wykładnię, twierdząc, że uchylenie art. 129¹ k.p. uczyniło odniesienie do niego w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. pustym prawnie, a tygodniowa norma czasu pracy powinna wynosić 40 godzin. Sąd Okręgowy, powołując się na stanowisko Państwowej Inspekcji Pracy i Ministerstwa Zdrowia, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne budzące wątpliwości. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 32g, 32h u.z.o.z. oraz art. 129 k.p., stwierdził, że pracownicy zakładów opieki zdrowotnej korzystają z prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Wskazał na matematyczną niezgodność między normą dobową (7h 35min), tygodniową (40h) a pięciodniowym tygodniem pracy, która skutkuje koniecznością obniżenia faktycznej tygodniowej normy czasu pracy do 37 godzin i 55 minut. Uchwałę podjęto w oparciu o wykładnię systemową i celowościową, uznając, że praca przekraczająca normę dobową jest pracą w godzinach nadliczbowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o czasie pracy pracowników medycznych, zwłaszcza w kontekście zmian w Kodeksie pracy i zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki zakładów opieki zdrowotnej, choć zasady ogólne dotyczące czasu pracy mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca pracowników medycznych świadczona z przekroczeniem normy dobowej (7 godzin 35 minut) przy jednoczesnym zachowaniu tygodniowej normy czasu pracy (40 godzin) stanowi pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, praca wykonywana ponad normę dobową stanowi pracę w godzinach nadliczbowych, nawet jeśli tygodniowa norma czasu pracy jest zachowana, zwłaszcza w kontekście prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pracownicy zakładów opieki zdrowotnej korzystają z prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. W związku z tym, norma tygodniowa czasu pracy powinna być dostosowana do tej zasady, co skutkuje faktycznym skróceniem tygodniowej normy czasu pracy. Praca przekraczająca normę dobową jest pracą w godzinach nadliczbowych.

Jaki skutek dla wyliczenia czasu pracy na gruncie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wywołało skreślenie art. 129¹ k.p., do którego nadal odwołuje się art. 32h ust. 1 u.z.o.z., i czy pojęcie „dodatkowych dni wolnych od pracy” jest tożsame z pojęciem „dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy”?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Określenie „dodatkowe dni wolne od pracy”, o którym mowa w uchylonym art. 129¹ § 1 k.p., użyte w art. 32h ust. 1 u.z.o.z., należy rozumieć jako „dni wolne od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym”.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że odesłanie w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. do uchylonego art. 129¹ k.p. nie czyni przepisu martwym, lecz wymaga interpretacji w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu pracy, w tym zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Wprowadzenie tej zasady skutkuje koniecznością rozumienia pojęcia "dodatkowych dni wolnych" jako dni wolnych wynikających z pięciodniowego tygodnia pracy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała

Strony

NazwaTypRola
Anna R.osoba_fizycznapowódka
Teresa K.osoba_fizycznapowódka
Bożena S.osoba_fizycznapowódka
Maria P.osoba_fizycznapowódka
Bernadeta M.osoba_fizycznapowódka
Irena W.osoba_fizycznapowódka
Szpital Powiatowy w L.instytucjapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.z.o.z. art. 32g § 1

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Wprowadza system podstawowego czasu pracy z normą dobową 7 godzin i 35 minut oraz przeciętną tygodniową normą 40 godzin. Wymaga dostosowania normy tygodniowej do zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, co skutkuje faktycznym skróceniem normy tygodniowej do 37 godzin i 55 minut.

u.z.o.z. art. 32h § 1

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Określa sposób ustalania wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym, odwołując się do normy dobowej, liczby dni roboczych oraz dni wolnych. Po uchyleniu art. 129¹ k.p., odniesienie do "dodatkowych dni wolnych" należy interpretować jako dni wolne wynikające z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

k.p. art. 129 § 1

Kodeks pracy

Ustanawia zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

k.p. art. 151 § 1

Kodeks pracy

Definiuje pracę w godzinach nadliczbowych jako pracę wykonywaną ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy.

Pomocnicze

u.z.o.z. art. 32i § 1

Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej

Dopuszcza możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin przy zachowaniu przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym (równoważny system czasu pracy).

k.p. art. 129¹ § 1

Kodeks pracy

Przepis uchylony, który stanowił o dodatkowych dniach wolnych od pracy w roku kalendarzowym.

k.p. art. 5

Kodeks pracy

Stanowi, że przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownicy zakładów opieki zdrowotnej korzystają z prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. • Norma tygodniowa czasu pracy powinna być dostosowana do zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, co skutkuje jej obniżeniem. • Praca przekraczająca normę dobową (7h 35min) stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. • Odesłanie w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. do uchylonego art. 129¹ k.p. należy interpretować jako dni wolne wynikające z pięciodniowego tygodnia pracy.

Odrzucone argumenty

Tygodniowa norma czasu pracy pracowników medycznych wynosi 40 godzin, niezależnie od zasady pięciodniowego tygodnia pracy. • Uchylenie art. 129¹ k.p. sprawia, że odniesienie do niego w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. jest puste prawnie. • Praca przekraczająca normę dobową, ale mieszcząca się w normie tygodniowej (40h), nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.

Godne uwagi sformułowania

matematyczna niezgodność • puste określenie • dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy • praca wykonywana ponad normę dobową [...] jest pracą w godzinach nadliczbowych

Skład orzekający

Teresa Flemming-Kulesza

przewodniczący

Józef Iwulski

sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o czasie pracy pracowników medycznych, zwłaszcza w kontekście zmian w Kodeksie pracy i zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zakładów opieki zdrowotnej, choć zasady ogólne dotyczące czasu pracy mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu pracy i godzin nadliczbowych, z praktycznymi konsekwencjami dla wielu pracowników medycznych. Wyjaśnia złożoną interpretację przepisów i ich niezgodność.

Czy pracownicy medyczni pracują za darmo po przekroczeniu 7,5 godziny dziennie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst