I PZP 6/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące czasu pracy pracowników medycznych, przekazane przez Sąd Okręgowy w Nowym Sączu. Spór dotyczył interpretacji przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (u.z.o.z.) w kontekście zmian w Kodeksie pracy (k.p.), w szczególności uchylenia art. 129¹ k.p. dotyczącego dodatkowych dni wolnych. Powódki dochodziły wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, argumentując, że ich praca przekraczała normę dobową 7 godzin i 35 minut, a tygodniowa norma 40 godzin nie mogła być zrealizowana przy zachowaniu zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Sąd Rejonowy przychylił się do tego stanowiska, uznając pracę ponad normę dobową za nadliczbową. Pozwany Szpital Powiatowy w L. w apelacji kwestionował tę wykładnię, twierdząc, że uchylenie art. 129¹ k.p. uczyniło odniesienie do niego w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. pustym prawnie, a tygodniowa norma czasu pracy powinna wynosić 40 godzin. Sąd Okręgowy, powołując się na stanowisko Państwowej Inspekcji Pracy i Ministerstwa Zdrowia, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne budzące wątpliwości. Sąd Najwyższy, analizując przepisy art. 32g, 32h u.z.o.z. oraz art. 129 k.p., stwierdził, że pracownicy zakładów opieki zdrowotnej korzystają z prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Wskazał na matematyczną niezgodność między normą dobową (7h 35min), tygodniową (40h) a pięciodniowym tygodniem pracy, która skutkuje koniecznością obniżenia faktycznej tygodniowej normy czasu pracy do 37 godzin i 55 minut. Uchwałę podjęto w oparciu o wykładnię systemową i celowościową, uznając, że praca przekraczająca normę dobową jest pracą w godzinach nadliczbowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o czasie pracy pracowników medycznych, zwłaszcza w kontekście zmian w Kodeksie pracy i zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Dotyczy specyfiki zakładów opieki zdrowotnej, choć zasady ogólne dotyczące czasu pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca pracowników medycznych świadczona z przekroczeniem normy dobowej (7 godzin 35 minut) przy jednoczesnym zachowaniu tygodniowej normy czasu pracy (40 godzin) stanowi pracę w godzinach nadliczbowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, praca wykonywana ponad normę dobową stanowi pracę w godzinach nadliczbowych, nawet jeśli tygodniowa norma czasu pracy jest zachowana, zwłaszcza w kontekście prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracownicy zakładów opieki zdrowotnej korzystają z prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. W związku z tym, norma tygodniowa czasu pracy powinna być dostosowana do tej zasady, co skutkuje faktycznym skróceniem tygodniowej normy czasu pracy. Praca przekraczająca normę dobową jest pracą w godzinach nadliczbowych.
Jaki skutek dla wyliczenia czasu pracy na gruncie ustawy o zakładach opieki zdrowotnej wywołało skreślenie art. 129¹ k.p., do którego nadal odwołuje się art. 32h ust. 1 u.z.o.z., i czy pojęcie „dodatkowych dni wolnych od pracy” jest tożsame z pojęciem „dni wolnych od pracy wynikających z rozkładu czasu pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy”?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Określenie „dodatkowe dni wolne od pracy”, o którym mowa w uchylonym art. 129¹ § 1 k.p., użyte w art. 32h ust. 1 u.z.o.z., należy rozumieć jako „dni wolne od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym”.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że odesłanie w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. do uchylonego art. 129¹ k.p. nie czyni przepisu martwym, lecz wymaga interpretacji w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu pracy, w tym zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Wprowadzenie tej zasady skutkuje koniecznością rozumienia pojęcia "dodatkowych dni wolnych" jako dni wolnych wynikających z pięciodniowego tygodnia pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Anna R. | osoba_fizyczna | powódka |
| Teresa K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bożena S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Maria P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bernadeta M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Irena W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Szpital Powiatowy w L. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.z.o.z. art. 32g § 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Wprowadza system podstawowego czasu pracy z normą dobową 7 godzin i 35 minut oraz przeciętną tygodniową normą 40 godzin. Wymaga dostosowania normy tygodniowej do zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, co skutkuje faktycznym skróceniem normy tygodniowej do 37 godzin i 55 minut.
u.z.o.z. art. 32h § 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Określa sposób ustalania wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym, odwołując się do normy dobowej, liczby dni roboczych oraz dni wolnych. Po uchyleniu art. 129¹ k.p., odniesienie do "dodatkowych dni wolnych" należy interpretować jako dni wolne wynikające z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
k.p. art. 129 § 1
Kodeks pracy
Ustanawia zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
k.p. art. 151 § 1
Kodeks pracy
Definiuje pracę w godzinach nadliczbowych jako pracę wykonywaną ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy.
Pomocnicze
u.z.o.z. art. 32i § 1
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Dopuszcza możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin przy zachowaniu przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym (równoważny system czasu pracy).
k.p. art. 129¹ § 1
Kodeks pracy
Przepis uchylony, który stanowił o dodatkowych dniach wolnych od pracy w roku kalendarzowym.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Stanowi, że przepisy Kodeksu pracy stosuje się w zakresie nieuregulowanym przepisami szczególnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownicy zakładów opieki zdrowotnej korzystają z prawa do przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. • Norma tygodniowa czasu pracy powinna być dostosowana do zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, co skutkuje jej obniżeniem. • Praca przekraczająca normę dobową (7h 35min) stanowi pracę w godzinach nadliczbowych. • Odesłanie w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. do uchylonego art. 129¹ k.p. należy interpretować jako dni wolne wynikające z pięciodniowego tygodnia pracy.
Odrzucone argumenty
Tygodniowa norma czasu pracy pracowników medycznych wynosi 40 godzin, niezależnie od zasady pięciodniowego tygodnia pracy. • Uchylenie art. 129¹ k.p. sprawia, że odniesienie do niego w art. 32h ust. 1 u.z.o.z. jest puste prawnie. • Praca przekraczająca normę dobową, ale mieszcząca się w normie tygodniowej (40h), nie jest pracą w godzinach nadliczbowych.
Godne uwagi sformułowania
matematyczna niezgodność • puste określenie • dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy • praca wykonywana ponad normę dobową [...] jest pracą w godzinach nadliczbowych
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Józef Iwulski
sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o czasie pracy pracowników medycznych, zwłaszcza w kontekście zmian w Kodeksie pracy i zasady przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zakładów opieki zdrowotnej, choć zasady ogólne dotyczące czasu pracy mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu czasu pracy i godzin nadliczbowych, z praktycznymi konsekwencjami dla wielu pracowników medycznych. Wyjaśnia złożoną interpretację przepisów i ich niezgodność.
“Czy pracownicy medyczni pracują za darmo po przekroczeniu 7,5 godziny dziennie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.