I PZP 4/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne dotyczące tego, czy nabycie przez kobietę w wieku 55 lat prawa do emerytury kolejowej stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony oraz czy nie narusza zakazu dyskryminacji ze względu na wiek i płeć. W uchwale stwierdzono, że wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie wyłącznie z powodu nabycia przez nią prawa do emerytury kolejowej na podstawie art. 40 w związku z art. 50 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi dyskryminację ze względu na płeć (art. 113 k.p.). Sąd uznał, że praktyka pracodawcy polegająca na rozwiązywaniu stosunków pracy z osobami, które nabyły prawo do tego rodzaju świadczenia emerytalnego, jest niedozwoloną praktyką dyskryminującą zatrudnione kobiety, ponieważ niższy wiek emerytalny dla kobiet prowadzi do ich gorszej sytuacji w porównaniu z mężczyznami, naruszając tym samym zakaz dyskryminacji pośredniej ze względu na płeć.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z powodu nabycia uprawnień emerytalnych, kwestie dyskryminacji ze względu na płeć i wiek w prawie pracy, interpretacja przepisów o równym traktowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa do emerytury kolejowej w wieku 55 lat przez kobietę, choć zasady mogą być szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie przez kobietę w wieku 55 lat prawa do emerytury kolejowej stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Nabycie prawa do emerytury nie pozostaje w związku ze stosunkiem pracy ani z sytuacją ekonomiczną pracodawcy, nie wskazuje na nieprzydatność pracownika ani na interes pracodawcy w rozwiązaniu stosunku pracy. Formalna utrata zdolności do pracy związana z wiekiem emerytalnym nie jest obiektywną przyczyną wypowiedzenia.
Czy nabycie przez kobietę w wieku 55 lat prawa do emerytury kolejowej narusza zakaz dyskryminacji ze względu na wiek i płeć?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi dyskryminację ze względu na płeć.
Uzasadnienie
Wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie z powodu nabycia prawa do emerytury w wieku 55 lat, podczas gdy mężczyźni nabywają je w wieku 60 lat, jest pośrednią dyskryminacją ze względu na płeć, ponieważ pracodawca stosuje pozornie neutralne kryterium (nabycie uprawnień emerytalnych), które w praktyce stawia kobiety w gorszej sytuacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Alicja G. | osoba_fizyczna | powódka |
| PKP Przewozy Regionalne Sp. z o.o. - M. Zakład Przewozów Regionalnych w K. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony musi być uzasadnione. Nabycie prawa do emerytury nie jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia.
k.p. art. 113
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu, w tym ze względu na płeć i wiek.
u.e.r.f.u.s. art. 40
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do emerytury kolejowej dla kobiet w wieku 55 lat.
u.e.r.f.u.s. art. 50
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Warunki nabycia prawa do emerytury kolejowej.
Pomocnicze
k.p. art. 183a § § 1
Kodeks pracy
Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, bez względu na płeć i wiek.
k.p. art. 183a § § 3
Kodeks pracy
Definicja dyskryminacji bezpośredniej.
k.p. art. 183a § § 4
Kodeks pracy
Definicja dyskryminacji pośredniej. Praktyka pracodawcy polegająca na wypowiadaniu umów o pracę według kryterium nabycia uprawnień do emerytury jest niedozwoloną praktyką dyskryminującą zatrudnione kobiety.
k.p. art. 183b § § 1
Kodeks pracy
Naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie prawa do emerytury nie jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. • Wypowiedzenie umowy o pracę kobiecie z powodu nabycia prawa do emerytury w wieku 55 lat jest dyskryminacją ze względu na płeć, ponieważ kobiety nabywają prawo do emerytury wcześniej niż mężczyźni. • Praktyka pracodawcy polegająca na wypowiadaniu umów z powodu nabycia uprawnień emerytalnych jest pośrednią dyskryminacją ze względu na płeć.
Odrzucone argumenty
Nabycie prawa do emerytury jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. • Wypowiedzenie umowy o pracę z powodu nabycia prawa do emerytury nie stanowi dyskryminacji ze względu na wiek ani płeć, jeśli pracodawca traktuje równo obie płcie. • Niższy wiek emerytalny dla kobiet wynika z przepisów ubezpieczeniowych, a nie z dyskryminacji.
Godne uwagi sformułowania
Wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony pracownicy wyłącznie z powodu nabycia przez nią prawa do emerytury (...) stanowi dyskryminację ze względu na płeć (art. 113 k.p.). • Kryterium nabycia uprawnień emerytalnych jest jednak tylko pozornie neutralne, gdy się zważy ustawowe zróżnicowanie wieku emerytalnego zatrudnionych na kolei kobiet (55 lat) i mężczyzn (60 lat). • Praktyka pracodawcy polegająca na rozwiązywaniu umów o pracę według kryterium nabycia uprawnień do emerytury jest niedozwoloną praktyką dyskryminującą zatrudnione u pracodawcy kobiety, czyli dyskryminacją ze względu na płeć. • W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dyskryminacją pośrednią ze względu na płeć w rozumieniu art. 183a § 4 k.p.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sędzia
Kazimierz Jaśkowski
sędzia
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Roman Kuczyński
sędzia
Jerzy Kwaśniewski
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
sprawozdawca, uzasadnienie
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z powodu nabycia uprawnień emerytalnych, kwestie dyskryminacji ze względu na płeć i wiek w prawie pracy, interpretacja przepisów o równym traktowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia prawa do emerytury kolejowej w wieku 55 lat przez kobietę, choć zasady mogą być szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii dyskryminacji płciowej w miejscu pracy, która jest nadal aktualnym problemem społecznym i prawnym. Wyjaśnia, jak pozornie neutralne kryteria mogą prowadzić do dyskryminacji.
“Czy wiek emerytalny kobiety to powód do zwolnienia? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.