I PZP 34/91
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była rewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości od wyroków sądów niższych instancji, które zasądziły na rzecz powoda, sędziego Leszka M., wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1 stycznia 1989 r. do 30 kwietnia 1992 r. Sądy te uznały, że wynagrodzenie powinno być ustalane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w sferze produkcji materialnej, zgodnie z art. 71 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie prawa przez niezastosowanie przepisów późniejszych ustaw (o wynagrodzeniach w sferze budżetowej z 1991 r. i o zasadach gospodarki finansowej państwa w 1992 r.), które odmiennie regulowały podstawę obliczania wynagrodzeń sędziów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące wynagrodzeń sędziów w latach 1991-1992, w tym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, że zaskarżone wyroki były sprzeczne z prawem w odniesieniu do większości spornych okresów. Uchylił wyroki sądów niższych instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowego ustalenia wysokości wynagrodzenia powoda z uwzględnieniem właściwych przepisów dla każdego okresu, z wyjątkiem roku 1991 i pierwszych miesięcy 1992 r., gdzie niezastosowanie przepisów uznanych za sprzeczne z Konstytucją nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów w okresie transformacji ustrojowej, relacja między ustawami szczególnymi a ogólnymi, stosowanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przez sądy powszechne.
Dotyczy specyficznego okresu przejściowego (lata 1991-1992) i specyficznej grupy zawodowej (sędziowie).
Zagadnienia prawne (2)
Jakie przepisy regulują ustalanie wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych w latach 1991-1992, w szczególności w kontekście ustawy o wynagrodzeniach w sferze budżetowej oraz ustawy o zasadach gospodarki finansowej państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wynagrodzenie sędziów w spornym okresie było kształtowane przez przepisy szczególne, które miały pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych, z uwzględnieniem orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i vacatio legis.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy analizuje przepisy dotyczące wynagrodzeń sędziów w latach 1991-1992, wskazując na kolizję między art. 71 Prawa o ustroju sądów powszechnych a późniejszymi ustawami budżetowymi. Podkreśla znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które kwestionowały niektóre z tych przepisów, ale jednocześnie wskazuje, że niezastosowanie przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, jeśli skutki są akceptowalne.
Czy niezastosowanie przez sąd powszechny przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją, zwłaszcza gdy Sejm uznał orzeczenie Trybunału za zasadne, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, szczególnie gdy skutki wyroku są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnia, że pominięcie przez sąd przepisu, który został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, nie jest automatycznie rażącym naruszeniem prawa, jeśli Sejm uznał orzeczenie Trybunału za zasadne, a skutki orzeczenia są akceptowalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Leszek M. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa-Sąd Wojewódzki w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
P.u.s.p. art. 71
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Systematyczna waloryzacja wynagrodzeń sędziowskich przez przyjęcie za podstawę bieżącego przeciętnego wynagrodzenia w sferze produkcji materialnej.
Pomocnicze
u.w.s.b. 1991 art. 4 ust. 1
Ustawa o wynagrodzeniach w sferze budżetowej w 1991 r.
Zawieszenie waloryzacji; dla ustalania wynagrodzeń sędziów stosuje się przeciętne wynagrodzenie w sferze produkcji materialnej w pierwszym kwartale 1991 r. Przepis uznany przez TK za sprzeczny z Konstytucją.
u.z.g.f.p. 1992 art. 16 pkt 2
Ustawa o zasadach gospodarki finansowej państwa w 1992 r.
Do czasu uchwalenia ustawy budżetowej na 1992 r. do ustalenia wynagrodzenia sędziów stosuje się przeciętne wynagrodzenie w sferze produkcji materialnej w pierwszym kwartale 1991 r. Przepis uznany przez TK za sprzeczny z Konstytucją.
k.p.c. art. 417 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.p.c. art. 422 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu uchylenia wyroku w postępowaniu rewizyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Późniejsze ustawy budżetowe odmiennie regulowały podstawę wynagrodzenia sędziów, uchylając tym samym art. 71 Prawa o ustroju sądów powszechnych. • Przepisy dotyczące wynagrodzeń sędziów w latach 1991-1992 powinny być stosowane zgodnie z ich treścią, nawet jeśli były kwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny, o ile nie zostały formalnie uchylone lub zmienione.
Odrzucone argumenty
Wynagrodzenie sędziów powinno być ustalane wyłącznie na podstawie art. 71 Prawa o ustroju sądów powszechnych, z uwzględnieniem kwartalnej waloryzacji. • Przepisy ustaw budżetowych są adresowane do rządu i nie dotyczą bezpośrednio ustalania wynagrodzeń sędziów.
Godne uwagi sformułowania
Wynagrodzenie sędziów [...] powinno być ustalone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia w sferze produkcji materialnej w gospodarce narodowej bez wypłat z zysku w I kwartale 1992 r. • Z reguły nie stanowi bowiem rażącego naruszenia prawa niezastosowanie przez sąd powszechny przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczny z Konstytucją, zwłaszcza wtedy, gdy Sejm uznał orzeczenie Trybunału za zasadne, jeżeli skutki wywołane przez zaskarżony wyrok są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący-sprawozdawca
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Andrzej Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzeń sędziów w okresie transformacji ustrojowej, relacja między ustawami szczególnymi a ogólnymi, stosowanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przez sądy powszechne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego (lata 1991-1992) i specyficznej grupy zawodowej (sędziowie).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów w burzliwym okresie transformacji ustrojowej, co wiąże się z interpretacją przepisów prawnych i orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, a także z kwestią praw nabytych i zasad praworządności.
“Jak sędziowie byli wynagradzani w latach 90.? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o pensje.”
Dane finansowe
WPS: 25 274 508 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 25 274 508 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.