I PZP 31/94
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpatrzył zagadnienie prawne dotyczące statusu funkcjonariusza pożarnictwa, Edwarda S., który po wyrażeniu zgody na służbę w Państwowej Straży Pożarnej (PSP) nadal pełnił obowiązki inspektora do spraw przeciwpożarowych w Zakładzie Energetycznym, niebędącym jednostką organizacyjną PSP. Powód domagał się uposażenia według stawek strażackich oraz odprawy emerytalnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że funkcjonariuszowi przysługiwało uposażenie według przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 czerwca 1992 r. do dnia 30 czerwca 1992 r., nawet jeśli wykonywał obowiązki poza strukturami PSP. Po tej dacie, Sąd uznał, że nie można stosować koncepcji 'automatycznego' przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy na podstawie umowy 'per facta concludentia'. Wynagrodzenie powinno być kształtowane według ogólnych zasad prawa pracy, uwzględniając rodzaj pracy i warunki jej świadczenia. Odnosząc się do odprawy emerytalnej, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jest to świadczenie ze stosunku służbowego strażaka i nie może być dochodzone od zakładu pracy, w którym funkcjonariusz był zatrudniony, zwłaszcza gdy zwolnienie nastąpiło na wniosek strażaka w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących statusu prawnego funkcjonariuszy pożarnictwa w okresie transformacji ustrojowej, zasad ustalania uposażenia i odpraw po zmianach legislacyjnych.
Dotyczy specyficznego okresu przejściowego (do 30 czerwca 1992 r.) i konkretnych przepisów dotyczących służby pożarniczej. Może mieć mniejsze znaczenie po nowelizacjach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy funkcjonariuszowi pożarnictwa, który wyraził zgodę na służbę w PSP, ale pełnił ją w zakładzie pracy niebędącym jednostką PSP, przysługuje uposażenie według przepisów dla strażaków po 30 czerwca 1992 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po 30 czerwca 1992 r. jego wynagrodzenie powinno być kształtowane według przepisów powszechnego prawa pracy, uwzględniając rodzaj i warunki pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił koncepcję automatycznego przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy. Uznał, że po 30 czerwca 1992 r. wynagrodzenie powinno być dostosowane do rodzaju pracy i warunków jej świadczenia, zgodnie z art. 78 Kodeksu pracy.
Czy funkcjonariuszowi pożarnictwa, który został zwolniony ze służby w PSP, przysługuje odprawa emerytalna od zakładu pracy, w którym pełnił służbę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odprawa emerytalna jest świadczeniem ze stosunku służbowego strażaka i nie może być dochodzona od zakładu pracy.
Uzasadnienie
Odprawa jest świadczeniem pieniężnym należnym ze stosunku służbowego, a nie świadczeniem za spełnioną pracę. Zatem zobowiązanym do jej wypłacenia są właściwe jednostki organizacyjne PSP, a nie zakład pracy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Edward S. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakład Energetyczny w S. | spółka | pozwany |
| Jan Szewczyk | osoba_fizyczna | prokurator |
Przepisy (7)
Główne
k.p. art. 78
Kodeks pracy
Nakazuje tak kształtować wynagrodzenie pracownika, by odpowiadało ono rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom, co oznacza konieczność różnicowania płac w zależności od warunków pełnienia służby.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej § 22 ust. 1
Pomocnicze
u.o.PSP art. 129 § 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
u.o.PSP art. 99 § 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
u.o.PSP art. 98 § 1
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
u.o.PSP art. 43 § 2 pkt 5
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
Dekret o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa art. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Funkcjonariusz pożarnictwa, który wyraził zgodę na służbę w PSP, ale pełnił ją w zakładzie pracy niebędącym jednostką PSP, miał prawo do uposażenia według przepisów dla strażaków do 30 czerwca 1992 r. • Po 30 czerwca 1992 r. wynagrodzenie powinno być kształtowane według przepisów powszechnego prawa pracy, uwzględniając rodzaj i warunki pracy. • Odprawa emerytalna jest świadczeniem ze stosunku służbowego strażaka i nie może być dochodzona od zakładu pracy.
Odrzucone argumenty
Koncepcja 'automatycznego' przekształcenia stosunku służbowego strażaka w stosunek pracy typu zobowiązaniowego 'per facta concludentia' po 30 czerwca 1992 r. • Możliwość dochodzenia odprawy emerytalnej od zakładu pracy, w którym funkcjonariusz był zatrudniony.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy nie podziela jednak przytoczonej tu wykładni przepisów prawa, a samą koncepcję 'automatycznego' przekształcenia ocenia raczej jako wyraz bezradności wobec niepełnego uregulowania w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. • Każde wynagrodzenie jako świadczenie - w określonym stopniu - ekwiwalentne w zamian za świadczoną pracę powinno być kształtowane odpowiednio do rodzaju pracy tzn. w istocie rzeczy także odpowiednie do wszystkich warunków jej pełnienia. • Odprawa jest świadczeniem pieniężnym należnym ze stosunku służbowego, a zatem zobowiązanymi do jej wypłacenia mogą być tylko właściwe jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej.
Skład orzekający
Antoni Filcek
przewodniczący
Maria Mańkowska
sędzia
Walery Masewicz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących statusu prawnego funkcjonariuszy pożarnictwa w okresie transformacji ustrojowej, zasad ustalania uposażenia i odpraw po zmianach legislacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego (do 30 czerwca 1992 r.) i konkretnych przepisów dotyczących służby pożarniczej. Może mieć mniejsze znaczenie po nowelizacjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego okresu transformacji ustrojowej i zmian w służbach mundurowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym, a także dla historyków prawa.
“Czy strażak pracujący w energetyce miał prawo do uposażenia jak w PSP? SN wyjaśnia zasady transformacji.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.