I PZP 3/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem uchwały Sądu Najwyższego była kwestia właściwości rzeczowej sądu w sprawach, w których pracownik dochodzi wyłącznie zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę wynikłą z mobbingu, na podstawie art. 943 § 3 k.p. lub przepisów prawa cywilnego (art. 24 § 1 k.c. w zw. z art. 445 k.c. lub art. 448 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Sąd Apelacyjny w Łodzi przedstawił zagadnienie prawne, wskazując na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy takie roszczenie ma charakter niemajątkowy (właściwość sądu okręgowego) czy majątkowy (właściwość sądu rejonowego lub okręgowego w zależności od wartości przedmiotu sporu). Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 17 pkt 1, 2 i 4, a także przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ochrony dóbr osobistych i zadośćuczynienia, doszedł do wniosku, że roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę, nawet jeśli wynika z naruszenia dóbr osobistych, ma charakter majątkowy. W związku z tym, właściwość rzeczową sądu należy określać na podstawie wartości przedmiotu sporu zgodnie z art. 17 pkt 4 k.p.c. Oznacza to, że sądem właściwym jest sąd rejonowy, chyba że wartość przedmiotu sporu przekracza 75 000 zł, wówczas właściwy jest sąd okręgowy. Uchwała ta ujednoliciła orzecznictwo w tej materii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę wynikłą z naruszenia dóbr osobistych, w tym mobbingu.
Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie dochodzone jest tylko zadośćuczynienie pieniężne. W przypadku łącznego dochodzenia roszczeń niemajątkowych i majątkowych, właściwość sądu okręgowego może być uzasadniona na innej podstawie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy sprawa z powództwa pracownika dotycząca wyłącznie zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (na podstawie art. 943 § 3 k.p. lub przepisów prawa cywilnego) należy do kategorii spraw, dla rozpoznania których właściwy jest rzeczowo Sąd Okręgowy (art. 17 pkt 1 lub 2 k.p.c.), bez względu na wartość przedmiotu sporu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprawa z powództwa pracownika dotycząca wyłącznie zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę należy do kategorii spraw o prawa majątkowe, a właściwość rzeczową sądu określa się na podstawie wartości przedmiotu sporu (art. 17 pkt 4 k.p.c.).
Uzasadnienie
Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę, nawet wynikające z naruszenia dóbr osobistych, ma charakter majątkowy. W związku z tym, właściwość rzeczową sądu określa się według wartości przedmiotu sporu, a nie jako sprawę o prawa niemajątkowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Tomasz K. | osoba_fizyczna | powód |
| A.-D. M.M. spółka jawna w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 17 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy spraw o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 75 000 zł. W niniejszej sprawie stanowił podstawę określenia właściwości rzeczowej sądu.
k.p. art. 94 § 3
Kodeks pracy
Przewiduje roszczenie pracownika o zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę w przypadku mobbingu wywołującego rozstrój zdrowia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 17 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy spraw o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe. W niniejszej sprawie nie miał zastosowania jako podstawa właściwości sądu okręgowego.
k.p.c. art. 17 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy spraw o ochronę praw autorskich i pokrewnych, praw dotyczących wynalazków, wzorów, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych. Nie obejmuje dóbr osobistych.
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Określa dobra osobiste podlegające ochronie.
k.c. art. 24 § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje środki ochrony dóbr osobistych, w tym niemajątkowe i majątkowe (zadośćuczynienie).
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Określa zasady przyznawania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadku uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przewiduje możliwość przyznania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadku naruszenia dóbr osobistych.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Stanowi, że w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę ma charakter majątkowy, a nie niemajątkowy. • Właściwość rzeczową sądu w sprawach o zadośćuczynienie pieniężne określa wartość przedmiotu sporu zgodnie z art. 17 pkt 4 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Sprawy o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę wynikłą z naruszenia dóbr osobistych (w tym mobbingu) należą do właściwości rzeczowej sądów okręgowych na podstawie art. 17 pkt 1 lub 2 k.p.c., niezależnie od wartości przedmiotu sporu.
Godne uwagi sformułowania
Żądanie uiszczenia sumy pieniężnej, bez względu na podstawę tego żądania, jest żądaniem procesowym o charakterze majątkowym, a ściślej mówiąc - pieniężnym. • Określone w petitum pozwu żądanie zasądzenia kwoty pieniężnej, bez względu na to, czy ma ona stanowić zadośćuczynienie pieniężne (satysfakcję), czy represję za naruszenie dobra osobistego, nie może być uznane za roszczenie niemajątkowe. • Wyłączną albo dominującą funkcją zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 k.c., art. 448 k.c. i art. 943 § 3 k.p. jest funkcja kompensacyjna, co nadaje mu wyraźny charakter majątkowy.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Hajn
sędzia
Zbigniew Myszka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę wynikłą z naruszenia dóbr osobistych, w tym mobbingu."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw, gdzie dochodzone jest tylko zadośćuczynienie pieniężne. W przypadku łącznego dochodzenia roszczeń niemajątkowych i majątkowych, właściwość sądu okręgowego może być uzasadniona na innej podstawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Rozstrzyga fundamentalną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądów, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i koszty postępowań.
“Czy sprawa o mobbing trafi do sądu rejonowego czy okręgowego? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.