Orzeczenie · 2010-03-16

I PZP 1/10

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2010-03-16
SAOSPracyochrona pracynajwyższy
upadłośćprawo pracywypowiedzenieochrona pracownikówkodeks pracyprawo upadłościoweukładlikwidacja

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 marca 2010 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 411 § 1 Kodeksu pracy w przypadku ogłoszenia upadłości pracodawcy. Przepis ten stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów o ochronie pracowników przed wypowiedzeniem. Sprawa wyłoniła się w związku z wypowiedzeniami umów o pracę dokonanymi przez K.P. SA w upadłości z możliwością zawarcia układu. Powodowie, pracownicy tej spółki, domagali się uznania wypowiedzeń za bezskuteczne, argumentując, że art. 411 § 1 k.p. nie ma zastosowania w przypadku upadłości układowej. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, rozpoznając apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwa, uznał, że przepis ten ma zastosowanie w obu rodzajach upadłości – likwidacyjnej i układowej, opierając się na wykładni gramatycznej. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu pracy oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, doszedł do odmiennego wniosku. Podkreślił odrębność prawa pracy od prawa cywilnego oraz ochronną funkcję prawa pracy. Stwierdził, że art. 411 § 1 k.p. został wprowadzony w kontekście upadłości likwidacyjnej, której celem jest zakończenie bytu prawnego pracodawcy. W przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu, która ma na celu restrukturyzację i kontynuację działalności, ochrona pracowników przed wypowiedzeniem powinna być zachowana, chyba że dojdzie do zmiany upadłości układowej na likwidacyjną. Sąd Najwyższy uznał, że zmiana znaczenia pojęcia „ogłoszenie upadłości” w nowym Prawie upadłościowym i naprawczym nie może automatycznie rozszerzać zakresu stosowania art. 411 § 1 k.p. w sposób niekorzystny dla pracowników, bez wyraźnej zmiany tego przepisu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, a nie w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (1)

Czy przepis art. 411 § 1 Kodeksu pracy, znoszący ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę w stosunku do pracowników podlegających szczególnej ochronie (art. 39 k.p.), przebywających na urlopie lub w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności (art. 41 k.p.), a także wyłączający obowiązek konsultacji związkowej, znajduje zastosowanie w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 411 § 1 Kodeksu pracy ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 411 § 1 k.p. został wprowadzony w kontekście upadłości likwidacyjnej, której celem jest zakończenie bytu prawnego pracodawcy. W przypadku upadłości układowej, która ma na celu restrukturyzację, ochrona pracowników powinna być zachowana. Zmiana znaczenia pojęcia 'ogłoszenie upadłości' w nowym Prawie upadłościowym nie może automatycznie rozszerzać stosowania art. 411 § 1 k.p. bez wyraźnej zmiany tego przepisu. Prawo pracy ma charakter ochronny i nie można ograniczać ochrony pracowników bez świadomej ingerencji ustawodawcy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchwała
Strona wygrywająca
powodowie

Strony

NazwaTypRola
Józef B.osoba_fizycznapowód
Marian G.osoba_fizycznapowód
Bronisław P.osoba_fizycznapowód
Mirosław M.osoba_fizycznapowód
Edward B.osoba_fizycznapowód
Henryk M.osoba_fizycznapowód
Andrzej T.osoba_fizycznapowód
Jan B.osoba_fizycznapowód
K.P. SA w upadłościspółkapozwany
Maria K.osoba_fizycznanadzorca sądowy

Przepisy (13)

Główne

k.p. art. 411 § § 1

Kodeks pracy

Przepis ten ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, a nie w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu.

p.u.n. art. 14

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

Określa upadłość z możliwością zawarcia układu.

p.u.n. art. 15

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze

Określa upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika.

Pomocnicze

k.p. art. 39

Kodeks pracy

Dotyczy szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę.

k.p. art. 41

Kodeks pracy

Dotyczy ochrony pracowników w czasie urlopu oraz innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

k.p. art. 38

Kodeks pracy

Dotyczy obowiązku konsultacji związkowej przy wypowiadaniu umów o pracę.

u.s.i.p. art. 13

Ustawa o społecznej inspekcji pracy

Dotyczy szczególnej ochrony pracowników.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Reguluje stosowanie przepisów prawa cywilnego do spraw pracowniczych.

u.z.g. art. 10

Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników

k.c. art. 551

Kodeks cywilny

p.u.n. art. 500

Prawo upadłościowe i naprawcze

p.u.n. art. 498

Prawo upadłościowe i naprawcze

p.u.n. art. 273

Prawo upadłościowe i naprawcze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie tylko w upadłości likwidacyjnej, a nie układowej. • Prawo pracy ma charakter ochronny i nie można ograniczać ochrony pracowników bez wyraźnej zmiany przepisów. • Zmiana znaczenia pojęć w prawie upadłościowym nie wpływa automatycznie na przepisy prawa pracy.

Odrzucone argumenty

Art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie w każdym przypadku ogłoszenia upadłości, niezależnie od jej rodzaju (likwidacyjna czy układowa). • Wykładnia gramatyczna art. 411 § 1 k.p. prowadzi do wniosku o jego powszechnym zastosowaniu. • Postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu jest jednym ze sposobów prowadzenia postępowania upadłościowego i podlega tym samym zasadom.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 411 § 1 Kodeksu pracy, wyłączający ochronę pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę, ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. • Odrębność prawa pracy i prawa cywilnego oraz obowiązująca w prawie pracy zasada ochrony trwałości stosunku pracy wymaga uznania, że po wejściu w życie Prawa upadłościowego i naprawczego pojęcie „ogłoszenie upadłości pracodawcy” użyte w art. 411 § 1 k.p. należy rozumieć jako „ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego”. • Zmiana zakresu ochrony trwałości stosunku pracy i uchylenie tej ochrony także w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy z możliwością zawarcia układu wymagałyby wyraźnej zmiany treści art. 411 § 1 k.p.

Skład orzekający

Katarzyna Gonera

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Halina Kiryło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa pracy w kontekście upadłości, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia kluczową różnicę między upadłością likwidacyjną a układową w kontekście ochrony zatrudnienia.

Upadłość układowa nie oznacza utraty pracy – kluczowa uchwała Sądu Najwyższego!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst