I PZP 1/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 marca 2010 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące stosowania art. 411 § 1 Kodeksu pracy w przypadku ogłoszenia upadłości pracodawcy. Przepis ten stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów o ochronie pracowników przed wypowiedzeniem. Sprawa wyłoniła się w związku z wypowiedzeniami umów o pracę dokonanymi przez K.P. SA w upadłości z możliwością zawarcia układu. Powodowie, pracownicy tej spółki, domagali się uznania wypowiedzeń za bezskuteczne, argumentując, że art. 411 § 1 k.p. nie ma zastosowania w przypadku upadłości układowej. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej, rozpoznając apelację od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwa, uznał, że przepis ten ma zastosowanie w obu rodzajach upadłości – likwidacyjnej i układowej, opierając się na wykładni gramatycznej. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu pracy oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, doszedł do odmiennego wniosku. Podkreślił odrębność prawa pracy od prawa cywilnego oraz ochronną funkcję prawa pracy. Stwierdził, że art. 411 § 1 k.p. został wprowadzony w kontekście upadłości likwidacyjnej, której celem jest zakończenie bytu prawnego pracodawcy. W przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu, która ma na celu restrukturyzację i kontynuację działalności, ochrona pracowników przed wypowiedzeniem powinna być zachowana, chyba że dojdzie do zmiany upadłości układowej na likwidacyjną. Sąd Najwyższy uznał, że zmiana znaczenia pojęcia „ogłoszenie upadłości” w nowym Prawie upadłościowym i naprawczym nie może automatycznie rozszerzać zakresu stosowania art. 411 § 1 k.p. w sposób niekorzystny dla pracowników, bez wyraźnej zmiany tego przepisu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podjął uchwałę, zgodnie z którą art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, a nie w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (1)
Czy przepis art. 411 § 1 Kodeksu pracy, znoszący ochronę przed wypowiedzeniem umowy o pracę w stosunku do pracowników podlegających szczególnej ochronie (art. 39 k.p.), przebywających na urlopie lub w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności (art. 41 k.p.), a także wyłączający obowiązek konsultacji związkowej, znajduje zastosowanie w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 411 § 1 Kodeksu pracy ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 411 § 1 k.p. został wprowadzony w kontekście upadłości likwidacyjnej, której celem jest zakończenie bytu prawnego pracodawcy. W przypadku upadłości układowej, która ma na celu restrukturyzację, ochrona pracowników powinna być zachowana. Zmiana znaczenia pojęcia 'ogłoszenie upadłości' w nowym Prawie upadłościowym nie może automatycznie rozszerzać stosowania art. 411 § 1 k.p. bez wyraźnej zmiany tego przepisu. Prawo pracy ma charakter ochronny i nie można ograniczać ochrony pracowników bez świadomej ingerencji ustawodawcy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Józef B. | osoba_fizyczna | powód |
| Marian G. | osoba_fizyczna | powód |
| Bronisław P. | osoba_fizyczna | powód |
| Mirosław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Edward B. | osoba_fizyczna | powód |
| Henryk M. | osoba_fizyczna | powód |
| Andrzej T. | osoba_fizyczna | powód |
| Jan B. | osoba_fizyczna | powód |
| K.P. SA w upadłości | spółka | pozwany |
| Maria K. | osoba_fizyczna | nadzorca sądowy |
Przepisy (13)
Główne
k.p. art. 411 § § 1
Kodeks pracy
Przepis ten ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, a nie w przypadku upadłości z możliwością zawarcia układu.
p.u.n. art. 14
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa upadłość z możliwością zawarcia układu.
p.u.n. art. 15
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze
Określa upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika.
Pomocnicze
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Dotyczy szczególnej ochrony pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę.
k.p. art. 41
Kodeks pracy
Dotyczy ochrony pracowników w czasie urlopu oraz innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
k.p. art. 38
Kodeks pracy
Dotyczy obowiązku konsultacji związkowej przy wypowiadaniu umów o pracę.
u.s.i.p. art. 13
Ustawa o społecznej inspekcji pracy
Dotyczy szczególnej ochrony pracowników.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Reguluje stosowanie przepisów prawa cywilnego do spraw pracowniczych.
u.z.g. art. 10
Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
p.u.n. art. 500
Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 498
Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 273
Prawo upadłościowe i naprawcze
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie tylko w upadłości likwidacyjnej, a nie układowej. • Prawo pracy ma charakter ochronny i nie można ograniczać ochrony pracowników bez wyraźnej zmiany przepisów. • Zmiana znaczenia pojęć w prawie upadłościowym nie wpływa automatycznie na przepisy prawa pracy.
Odrzucone argumenty
Art. 411 § 1 k.p. ma zastosowanie w każdym przypadku ogłoszenia upadłości, niezależnie od jej rodzaju (likwidacyjna czy układowa). • Wykładnia gramatyczna art. 411 § 1 k.p. prowadzi do wniosku o jego powszechnym zastosowaniu. • Postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu jest jednym ze sposobów prowadzenia postępowania upadłościowego i podlega tym samym zasadom.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 411 § 1 Kodeksu pracy, wyłączający ochronę pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę, ma zastosowanie tylko w razie ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika i nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu. • Odrębność prawa pracy i prawa cywilnego oraz obowiązująca w prawie pracy zasada ochrony trwałości stosunku pracy wymaga uznania, że po wejściu w życie Prawa upadłościowego i naprawczego pojęcie „ogłoszenie upadłości pracodawcy” użyte w art. 411 § 1 k.p. należy rozumieć jako „ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego”. • Zmiana zakresu ochrony trwałości stosunku pracy i uchylenie tej ochrony także w razie ogłoszenia upadłości pracodawcy z możliwością zawarcia układu wymagałyby wyraźnej zmiany treści art. 411 § 1 k.p.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Halina Kiryło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów prawa pracy w kontekście upadłości, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia kluczową różnicę między upadłością likwidacyjną a układową w kontekście ochrony zatrudnienia.
“Upadłość układowa nie oznacza utraty pracy – kluczowa uchwała Sądu Najwyższego!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.