I PZP 1/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2004 r. (sygn. I PZP 1/04) odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na zagadnienie prawne przekazane przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Zagadnienie dotyczyło stosowania przepisów o postępowaniu uproszczonym w postępowaniu drugoinstancyjnym, gdy sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę w tym trybie, ale z pewnymi uchybieniami formalnymi, w szczególności niezłożeniem pozwu i odpowiedzi na pozew na urzędowych formularzach. Sąd Okręgowy powziął wątpliwość, czy w takiej sytuacji sąd drugiej instancji powinien stosować przepisy o postępowaniu uproszczonym, czy też zwykłe przepisy proceduralne, co miałoby wpływ na skład sądu i sposób rozpoznania apelacji. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 505(1) i nast., podkreślił obligatoryjność stosowania postępowania uproszczonego, gdy spełnione są jego przesłanki, ale jednocześnie zaznaczył, że zmiana trybu postępowania z uproszczonego na zwykły wymaga wydania postanowienia sądu. Sąd Najwyższy uznał, że w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji rozpoznał sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, co wynikało z zarządzenia przewodniczącego i braku postanowienia o rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. W konsekwencji, sąd drugiej instancji powinien również rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym. Jednakże, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ zagadnienie prawne zostało przedstawione przez sąd drugiej instancji w składzie niezgodnym z przepisami prawa (na posiedzeniu niejawnym i w składzie jednego sędziego, podczas gdy powinno być rozpoznane na rozprawie i w składzie trzech sędziów).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zmiana trybu postępowania wymaga postanowienia sądu, a zarządzenie przewodniczącego ma istotne znaczenie procesowe. Określenie zasad stosowania postępowania uproszczonego i jego konsekwencji dla postępowania apelacyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z postępowaniem uproszczonym i wadliwością wniosku o podjęcie uchwały.
Zagadnienia prawne (4)
Czy w postępowaniu drugoinstancyjnym, toczącym się na skutek apelacji w sprawie, która kwalifikowała się do rozpoznania w trybie uproszczonym i została rozpoznana w sądzie pierwszej instancji z zachowaniem przepisów o postępowaniu uproszczonym (z wyjątkiem przepisu art. 505(2) k.p.c. nakazującego złożenie pozwu i odpowiedzi na pozew na urzędowym formularzu), stosuje się przepisy o postępowaniu uproszczonym?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały z powodu wadliwości proceduralnej wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sprawa została rozpoznana przez sąd pierwszej instancji z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, co wynikało z zarządzenia przewodniczącego i braku postanowienia sądu o rozpoznaniu sprawy w tym trybie. W związku z tym, sąd drugiej instancji powinien również rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym. Jednakże, zagadnienie prawne zostało przedstawione przez sąd drugiej instancji w składzie niezgodnym z prawem, co uniemożliwiło podjęcie uchwały.
Czy zarządzenie przewodniczącego o skierowaniu sprawy do rozpoznania w określonym postępowaniu odrębnym ma istotne znaczenie procesowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzenie przewodniczącego jest czynnością procesową o istotnym znaczeniu, stabilizującą sytuację procesową i wskazującą stronom oraz sądowi, w jakim postępowaniu sprawa będzie się toczyć.
Uzasadnienie
Zmodyfikowany art. 201 § 1 k.p.c. nakłada na przewodniczącego obowiązek zbadania trybu rozpoznania sprawy i wydania odpowiednich zarządzeń. Zarządzenie to, w przeciwieństwie do wcześniejszych interpretacji, nie ma charakteru wyłącznie organizacyjno-administracyjnego, lecz procesowy.
Czy zmiana rodzaju postępowania odrębnego (np. z uproszczonego na zwykłe) może nastąpić w sposób dorozumiany (faktyczny)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana rodzaju postępowania odrębnego może nastąpić wyłącznie na mocy postanowienia sądu.
Uzasadnienie
Tylko wydanie postanowienia sądu gwarantuje zachowanie gwarancji procesowych stron oraz pewność reguł procesowych, według których sprawa jest rozpoznawana.
Czy niezłożenie pozwu lub odpowiedzi na pozew na urzędowym formularzu w postępowaniu uproszczonym powoduje nieważność postępowania lub zmianę jego rodzaju?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo niezłożenie pozwu lub odpowiedzi na pozew na urzędowym formularzu nie przesądza o rodzaju postępowania, w jakim sprawa jest rozpoznawana, jeśli pozostałe przepisy postępowania uproszczonego są zachowane.
Uzasadnienie
Formularze urzędowe mają służyć uporządkowaniu procesu i pomocy stronom, a ich niezachowanie nie jest cechą konstytutywną postępowania odrębnego. Przepisy o zachowaniu formy pisma na formularzu utraciły moc sankcji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Katarzyna C. | osoba_fizyczna | powódka |
| „L.-t.” Spółka z o.o. w C. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 505(10)
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w postępowaniu uproszczonym tylko wówczas, gdy w takim postępowaniu rozpoznał ją sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 201 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przewodniczący bada, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana i czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, i wydaje odpowiednie zarządzenia.
k.p.c. art. 505(1) § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki sprawy nadającej się do rozpoznania w postępowaniu uproszczonym (roszczenia wynikające z umowy o pracę, wartość do 5 tys. zł).
k.p.c. art. 13 § § 1 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach przewidzianych w ustawie sąd rozpoznaje sprawy według przepisów o postępowaniach odrębnych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 505(7)
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jeżeli jest szczególnie zawiła lub wymaga wiadomości specjalnych.
k.p.c. art. 505(2)
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje złożenie pozwu i odpowiedzi na pozew na urzędowym formularzu w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
W formie postanowienia sąd podejmuje czynności procesowe, jeżeli Kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 219
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy połączenia kilku oddzielnych spraw do wspólnego rozpoznania.
k.p.c. art. 505(6) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Niedopuszczalność dowodu z opinii biegłego w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 505(4) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz zmiany powództwa w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 392(1) § § 2 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacja nie przysługuje w sprawach rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 390 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy możliwości podjęcia uchwały przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 505(9) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wprowadza szczególne wymagania wobec apelacji w sprawie rozpoznanej w postępowaniu uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagadnienie prawne zostało przedstawione przez sąd drugiej instancji w składzie niezgodnym z przepisami prawa (na posiedzeniu niejawnym i w składzie jednego sędziego, zamiast na rozprawie i w składzie trzech sędziów). • Zmiana rodzaju postępowania odrębnego wymaga wydania postanowienia sądu, a nie może nastąpić w sposób dorozumiany. • Zarządzenie przewodniczącego o skierowaniu sprawy do określonego trybu postępowania ma istotne znaczenie procesowe.
Odrzucone argumenty
Niezłożenie pozwu lub odpowiedzi na pozew na urzędowym formularzu w postępowaniu uproszczonym nie przesądza o rodzaju postępowania, jeśli pozostałe przepisy są zachowane. • Sąd drugiej instancji powinien rozpoznać sprawę w tym samym postępowaniu, w jakim rozpoznał ją sąd pierwszej instancji, nawet jeśli sąd pierwszej instancji popełnił błędy proceduralne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w postępowaniu uproszczonym (art. 50510 k.p.c.) tylko wówczas, gdy w takim postępowaniu rozpoznał ją sąd pierwszej instancji. • Zmiana rodzaju postępowania odrębnego, z uproszczonego na „zwykłe” postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy, może nastąpić wyłącznie na mocy postanowienia sądu o odstąpieniu o stosowaniu przepisów o postępowaniu uproszczonym. • Zarządzenie przewodniczącego jest czynnością procesową o istotnym znaczeniu. • Nie można przyjąć, aby samo spełnienie przesłanek z art. 5051 k.p.c. przesądzało o tym, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Wasilewski
sędzia
Kazimierz Jaśkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zmiana trybu postępowania wymaga postanowienia sądu, a zarządzenie przewodniczącego ma istotne znaczenie procesowe. Określenie zasad stosowania postępowania uproszczonego i jego konsekwencji dla postępowania apelacyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z postępowaniem uproszczonym i wadliwością wniosku o podjęcie uchwały.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem uproszczonym, które mogą mieć znaczenie dla praktyki prawniczej. Odmowa podjęcia uchwały z powodu wadliwości wniosku jest również interesująca z perspektywy analizy pracy Sądu Najwyższego.
“Kiedy postępowanie uproszczone w sądzie pierwszej instancji nie oznacza postępowania uproszczonego w drugiej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.