I PZP 1/04

Postanowienie z dnia 16 czerwca 2004 r. 
I PZP 1/04 
 
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w postępowaniu uproszczonym 
(art. 50510 k.p.c.) tylko wówczas, gdy w takim postępowaniu rozpoznał ją sąd 
pierwszej instancji. Jeżeli przewodniczący w zarządzeniu wydanym na podsta-
wie art. 201 § 1 k.p.c. nie skierował sprawy do rozpoznania w postępowaniu 
uproszczonym, a następnie sąd nie wydał postanowienia o rozpoznaniu 
sprawy w tym postępowaniu odrębnym, to należy uznać, że sprawa nie została 
rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, choćby zostały spełnione prze-
słanki określone w art. 5051 pkt 1 k.p.c. 
 
Przewodniczący SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej 
Wasilewski, Kazimierz Jaśkowski. 
 
Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Wi-
śniewskiego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy z po-
wództwa Katarzyny C. przeciwko „L.-t.” Spółce z o.o. w C. o odszkodowanie, na 
skutek zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie postanowieniem z dnia 24 lutego 2004 r. 
[...] 
 
„Czy w postępowaniu drugoinstancyjnym toczącym się na skutek apelacji w 
sprawie, która kwalifikowała się do rozpoznania w trybie uproszczonym i została roz-
poznana w sądzie pierwszej instancji z zachowaniem przepisów o postępowaniu 
uproszczonym (dział VI, części pierwszej, księgi pierwszej kodeksu postępowania 
cywilnego), z wyjątkiem przepisu art. 505 (2) kodeksu postępowania cywilnego naka-
zującego złożenie pozwu i odpowiedzi na pozew na urzędowym formularzu, stosuje 
się przepisy o postępowaniu uproszczonym ?” 
 
o d m ó w i ł   podjęcia uchwały. 
 

 
2
U z a s a d n i e n i e 
 
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2004 r. [...] wydanym na posiedzeniu niejaw-
nym w postępowaniu uproszczonym w składzie jednego sędziego, Sąd Okręgowy-
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie przedstawił rozpoznawane 
zagadnienie prawne z następującym uzasadnieniem. 
W uchwale z dnia 6 marca 2003 r., III PZP 2/03 (OSNP 2003 nr 15, poz. 350) 
Sąd Najwyższy wyraził pogląd o dopuszczalności i konieczności stosowania przepi-
sów o postępowaniu uproszczonym w sprawach z zakresu prawa pracy. W kolejnej 
uchwale z dnia 12 listopada 2003 r., III PZP 13/03 (OSNP 2004 nr 7, poz. 115), w 
związku z wątpliwościami Sądu Okręgowego w Częstochowie, dotyczącymi możliwo-
ści kumulowania roszczeń tego samego rodzaju i łączenia do wspólnego rozpozna-
nia spraw między tymi samymi stronami w postępowaniu uproszczonym w sprawach 
z zakresu prawa pracy, Sąd Najwyższy podtrzymał pogląd o dopuszczalności stoso-
wania postępowania uproszczonego w sprawach z zakresu prawa pracy. W uzasad-
nieniach obu tych uchwał podkreślono, że stosowanie przepisów o postępowaniu 
uproszczonym w sprawach z zakresu prawa pracy nie tylko jest możliwe, lecz jest 
konieczne i wynika z bezwzględnego obowiązku stosowania procedur, które nie mają 
charakteru alternatywnego. Tak więc w przypadku, gdy sprawa nadaje się do rozpo-
znania w postępowaniu uproszczonym, to musi być rozpoznana w tym postępowa-
niu. 
W rozpoznawanej sprawie, w zarządzeniu wstępnym po wniesieniu pozwu, 
skreślony został punkt 4 o treści „sprawę skierować do rozpoznania w trybie uprosz-
czonym”. Według Sądu Okręgowego, można więc domniemywać, że sprawa nie była 
rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym. Sąd drugiej instancji kwestionuje jed-
nak skuteczność i dopuszczalność takiego zarządzenia dlatego, że z mocy art. 5057 
k.p.c. tylko w sytuacji, gdy sąd uzna, że sprawa jest szczególnie zawiła lub jej roz-
strzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, w dalszym ciągu sąd rozpoznaje 
sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym. Tak więc przepis 
ten dotyczy sytuacji, gdy sprawa jest już rozpoznawana w postępowaniu uproszczo-
nym, a w jej trakcie ujawnione zostaną okoliczności, które wymagają dalszego rozpo-
znania sprawy w postępowaniu zwykłym. Wydanie takiego zarządzenia, w momencie 
wpływu pozwu, kiedy jeszcze nie było wiadomo jaka jest wartość przedmiotu sporu, 
zdaniem Sądu Okręgowego, jest nieskuteczne, gdyż nie mieści się w dyspozycji art. 

 
3
5057 k.p.c. Wątpliwości Sądu drugiej instancji wynikają z tego, że rozpoznanie 
sprawy przez sąd pierwszej instancji w postępowaniu uproszczonym z reguły nie po-
woduje dla stron procesu żadnych negatywnych skutków oraz nie prowadzi do nie-
ważności postępowania. Problem ma jednak istotne znaczenie na etapie postępowa-
nia apelacyjnego bowiem, jeżeli sąd drugiej instancji uznałby, że w trakcie procesu 
przed sądem pierwszej instancji doszło do rozpoznania sprawy z pominięciem prze-
pisów o postępowaniu uproszczonym, to powinien sprawę rozpoznać w składzie trzy-
osobowym na rozprawie, nie stosując tym samym art. 50510 § 1 i 2 k.p.c. o dopusz-
czalności rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sę-
dziego. 
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, powódka w dniu 2 kwietnia 2003 
r. złożyła pozew, w którym domagała się zasądzenia od pozwanego pracodawcy od-
szkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. W pozwie nie 
wskazała, jakiej kwoty domaga się z tego tytułu. Zarządzeniem przewodniczącego z 
tej samej daty, powódka została wezwana do uzupełnienia braków formalnych pozwu 
przez wskazanie wysokości dochodzonego odszkodowania, w terminie siedmiu dni 
pod rygorem zwrotu pozwu. W wykonaniu tego wezwania powódka pismem z dnia 5 
maja 2003 r. wskazała, że wartość przedmiotu sporu wynosi trzy tysiące złotych i 
równa się jej trzymiesięcznemu wynagrodzeniu. Taka wartość przedmiotu sporu upo-
ważniała i obligowała sąd do rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym, 
gdyż powódka dochodziła jednego roszczenia wynikającego z umowy o pracę, a jego 
wartość nie przekraczała pięciu tysięcy złotych (art. 5051 pkt 1 i art. 5053 § 1 k.p.c.). 
Po wskazaniu przez powódkę wartości przedmiotu sporu, przewodniczący nie we-
zwał ponownie powódki w trybie art. 130 § 1 k.p.c. do złożenia pozwu na formularzu 
urzędowym, a następnie sprawa nie została skierowana do rozpoznania z pominię-
ciem przepisów o postępowaniu uproszczonym z powodu jej zawiłości, czy potrzeby 
uzyskania wiadomości specjalnych (art. 5057 k.p.c.). Obowiązek złożenia w postępo-
waniu uproszczonym pozwu na formularzu urzędowym wynika z art. 5052 k.p.c. Po-
zew nie został w taki sposób wniesiony, a w konsekwencji, również strona pozwana 
złożyła odpowiedź na pozew, nie korzystając z urzędowego formularza. Rozpoznając 
sprawę, Sąd pierwszej instancji zachował wszelkie pozostałe przepisy o postępowa-
niu uproszczonym. W szczególności rozpoznane zostało jedno roszczenie (art. 5053 
§ 1 k.p.c.), nie doszło do zmiany powództwa oraz zastosowania art. 75-85, art. 194-
196 i art. 198 k.p.c. (zakaz z art. 5054 § 1 k.p.c.). Sąd przeprowadził na pierwszej i 

 
4
jedynej rozprawie dowody z dokumentów wnioskowanych w odpowiedzi na pozew, a 
powódka w związku z otrzymaniem odpowiedzi na pozew nie przytaczała nowych 
okoliczności faktycznych i prawnych po jednotygodniowym terminie wynikającym z 
art. 5055 § 2 k.p.c. Nie był również dopuszczony dowód z opinii biegłego, co w postę-
powaniu uproszczonym jest niedopuszczalne z mocy art. 5056 § 2 k.p.c. Zdaniem 
Sądu drugiej instancji, można uznać w konsekwencji, że sprawa przed Sądem pierw-
szej instancji została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Według Sądu 
Okręgowego, wymaganie złożenia w postępowaniu uproszczonym pozwu i odpowie-
dzi na pozew na urzędowych formularzach, które nie zostało zachowane, nie jest 
cechą konstytutywną postępowania odrębnego, w jakim dochodzi do rozpoznania 
sprawy. Formularze urzędowe mają służyć jedynie uporządkowaniu procesu i po-
mocy stronom w zredagowaniu stanowiska procesowego. Jeśli jednak strona swoje 
stanowisko wyjaśniła w sposób niebudzący wątpliwości i zastrzeżeń, w piśmie nie-
sporządzonym na urzędowym formularzu, to nie może to zmieniać rodzaju postępo-
wania, w jakim sprawa jest rozpoznawana, skoro zachowane są wszystkie pozostałe 
przepisy postępowania uproszczonego, istotne z punktu widzenia uprawnień i obo-
wiązków procesowych stron. Podobnie rzecz ma się w odwrotnej sytuacji, gdy powód 
wytacza powództwo na formularzu urzędowym, a wartość przedmiotu sporu przekra-
cza dopuszczalną granicę pięciu tysięcy złotych. W takim przypadku nie budzi wątpli-
wości, że sprawa nie będzie rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, a powód 
nie będzie wzywany do złożenie pozwu bez wykorzystania formularza urzędowego, 
gdy sprawie można nadać bieg. Tak więc użycie formularza urzędowego nie może 
przesądzać o rodzaju postępowania, w jakim sprawa jest rozpoznawana. Zdaniem 
Sądu drugiej instancji, sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, 
mimo że pozew nie został złożony na formularzu urzędowym. Jest to jedyne odstęp-
stwo od zasad tego postępowania, co oznacza możliwość uznania, że sprawa zo-
stała rozpoznana w postępowaniu uproszczonym z racji oceny, że dla istoty postępo-
wania uproszczonego brak złożenia pozwu i odpowiedzi na pozew na urzędowym 
formularzu ma charakter wtórny i nie determinuje rodzaju postępowania odrębnego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
W uchwale z dnia 6 marca 2003 r., III PZP 2/03 (OSNP 2003 nr 15, poz. 350) 
Sąd Najwyższy stwierdził, że w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy ( 

 
5
art. 476 § 1 k.p.c.) o roszczenia wynikające z umowy o pracę (art. 5051 pkt 1 k.p.c.) 
stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu uproszczo-
nym ( art. 5051-50513 k.p.c.). W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy przyjął, że 
w sprawach z zakresu prawa pracy, w których są spełnione przesłanki określone w 
art. 5051 pkt 1 k.p.c. występuje nie tylko możliwość, ale nawet konieczność stosowa-
nia przepisów o postępowaniu uproszczonym, zarówno przed sądem pracy w pierw-
szej instancji, jak i przed sądem pracy w postępowaniu apelacyjnym. Pogląd ten Sąd 
Najwyższy podtrzymał w uzasadnieniu uchwały z dnia 12 listopada 2003 r., III PZP 
13/03 (OSNP 2004 nr 7, poz. 115; por. też uchwałę z dnia 27 listopada 2001 r., III 
CZP 61/01, OSNC 2002 nr 5, poz. 62, PiP 2003 nr 6, s. 124 z glosą A. Bartosze-
wicz). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela tę wy-
kładnię, gdyż wynika ona przede wszystkim z jednoznacznego brzmienia art. 13 § 1 
zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym w wypadkach przewidzianych w ustawie sąd 
rozpoznaje sprawy według przepisów o postępowaniach odrębnych. Jeżeli więc speł-
nione są przesłanki określone w art. 5051 pkt 1 k.p.c. (a mogą być one spełnione 
także w sprawach z zakresu prawa pracy), to sprawa powinna być rozpoznana z za-
chowaniem przepisów o postępowaniu uproszczonym. Rozpoznanie sprawy w tym 
postępowaniu odrębnym jest obligatoryjne. Oznacza to, że o rodzaju postępowania 
odrębnego nie mogą decydować strony postępowania (np. powód przez złożenie lub 
niezłożenie pozwu na formularzu urzędowym). Obowiązek rozpoznania sprawy w 
postępowaniu uproszczonym dotyczy też sądu, ale w tym przypadku ma on charakter 
względny. Zgodnie z art. 5057 k.p.c., jeżeli sąd uzna, że sprawa jest szczególnie za-
wiła lub jej rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, w dalszym ciągu rozpo-
znaje ją z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym. Niezbędne jest 
więc wydanie w tym zakresie postanowienia (w tej formie sąd podejmuje czynności 
procesowe, jeżeli Kodeks nie przewiduje wydania wyroku lub nakazu zapłaty - art. 
354 k.p.c.). W uchwale z dnia 12 listopada 2003 r., III PZP 13/03, Sąd Najwyższy 
przyjął, że połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się według przepisów o po-
stępowaniu uproszczonym w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (art. 
219 k.p.c.) powoduje dalsze rozpoznanie sprawy z pominięciem przepisów o tym 
postępowaniu (teza druga). W uzasadnieniu tej uchwały uznano, że takie, niedopusz-
czalne w postępowaniu uproszczonym, połączenie spraw do wspólnego rozpoznania 
„oznacza de facto” odstąpienie od rozpoznania sprawy według przepisów o postępo-
waniu uproszczonym, nawet jeżeli nie zostało wydane w tym przedmiocie stosowne 

 
6
postanowienie. Sąd Najwyższy uznał w tej sprawie, że samo połączenie spraw - na-
wet bez wydania zarządzenia (postanowienia sądu) o odstąpieniu od stosowania 
przepisów o postępowaniu uproszczonym - powinno być traktowane jako takie odstą-
pienie. Nadto, w tej sprawie przed Sądem Rejonowym doszło nie tylko do połączenia 
różnych spraw do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, ale również do rozsze-
rzenia powództwa w sposób wykluczający możliwość uznania, że Sąd Rejonowy nie 
odstąpił od stosowania przepisów o postępowaniu uproszczonym. Sąd Najwyższy w 
składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa za nietrafny pogląd o możliwości 
odstąpienia od stosowania przepisów o postępowaniu uproszczonym (w sprawie roz-
poznawanej w tym postępowaniu odrębnym) w sposób dorozumiany (de facto). Roz-
poznawanie sprawy w postępowaniu uproszczonym powoduje dla wszystkich stron 
postępowania oraz sądów obu instancji (a ewentualnie także Sądu Najwyższego - 
por. art. 3921 § 2 pkt 3 k.p.c.) określone obowiązki i uprawnienia. Nie jest więc moż-
liwe, aby ocena, czy sprawa jest rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym była 
wątpliwa, a tak byłoby, gdyby uznać za dopuszczalne odstępowanie od stosowania 
przepisów o postępowaniu uproszczonym w sposób faktyczny, choćby w powiązaniu 
z wydaniem innego postanowienia. Przykładowo, sąd pierwszej instancji wydając w 
sprawie rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym postanowienie o dopuszcze-
niu dowodu z opinii biegłego, nie odstępuje od stosowania przepisów o postępowa-
niu uproszczonym, lecz narusza art. 5056 § 2 k.p.c., a wydając postanowienie o we-
zwaniu do udziału w sprawie innego pozwanego - narusza art. 5054 § 1 k.p.c. (inną 
sprawą jest, czy takie naruszenie procedury wpływa na rozstrzygnięcie). Podsumo-
wując tę część rozważań należy stwierdzić, że zmiana rodzaju postępowania odręb-
nego, z uproszczonego na „zwykłe” postępowanie w sprawach z zakresu prawa 
pracy, może nastąpić wyłącznie na mocy postanowienia sądu o odstąpieniu o stoso-
waniu przepisów o postępowaniu uproszczonym. Tylko wtedy będą zachowane gwa-
rancje procesowe stron oraz pewność reguł procesowych, według których sprawa 
jest rozpoznawana w pierwszej instancji i będzie rozpoznana w drugiej (trzeciej) in-
stancji. 
Rozstrzygnięcia wymaga problem, czy o tym, że sprawa jest rozpoznawana 
(została rozpoznana) w postępowaniu uproszczonym decyduje wyłącznie spełnienie 
(obiektywne) przesłanek z art. 5051 k.p.c., czy też w tym zakresie znaczenie mają 
czynności stron, przewodniczącego lub sądu pierwszej instancji. Nie można przyjąć, 
aby samo spełnienie przesłanek z art. 5051 k.p.c. przesądzało o tym, że sprawa zo-

 
7
stała rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. Decydujące znaczenie ma, czy 
sąd pierwszej instancji rzeczywiście rozpoznał sprawę w tym postępowaniu. Może 
być bowiem tak, że sąd pierwszej instancji rozpozna sprawę, w której były spełnione 
przesłanki z art. 5051 k.p.c., w postępowaniu „zwykłym” i odwrotnie. O tym, że usta-
wodawca przypisuje znaczenie rzeczywistemu rozpoznaniu sprawy w postępowaniu 
uproszczonym, a nie tylko spełnianiu przesłanek do jej rozpoznania w tym postępo-
waniu, świadczy art. 3921 § 2 pkt 3 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, kasacja nie przy-
sługuje w sprawach „rozpoznanych” w postępowaniu uproszczonym. Chodzi więc o 
sprawy, w których wyrok sądu drugiej instancji zapadł w postępowaniu uproszczo-
nym, a nie o sprawy, które kwalifikowały się do rozpoznania w tym postępowaniu. 
Jeżeli więc sprawa, w której były spełnione przesłanki z art. 5051 k.p.c. nie zostanie 
rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, to na podstawie art. 3921 § 2 pkt 3 k.p.c. 
kasacja nie będzie w niej wyłączona, i odwrotnie. 
Trafnie w uzasadnieniu przedstawionego zagadnienia przyjmuje się, że złoże-
nie (niezłożenie) pozwu (odpowiedzi na pozew; apelacji itp.) na formularzu urzędo-
wym, nie może być uznane za mające podstawowe znaczenie (można powiedzieć 
konstytutywne) dla oceny, czy sprawa jest rozpoznawana w postępowaniu uprosz-
czonym. Wynika to przede wszystkim ze wskazanej wyżej zasady, iż rozpoznanie 
sprawy w postępowaniu uproszczonym nie zależy od woli stron. Zresztą przepisy o 
zachowaniu formy polegającej na sporządzaniu pism procesowych na formularzu 
urzędowym zostały pozbawione specyficznej sankcji, wobec utraty mocy art. 1301 
k.p.c. wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2002 r., P 9/01 
(Dz.U. 2002 Nr 26, poz. 265; OTK 2002-A nr 2, poz. 14). Nie jest natomiast trafny 
pogląd Sądu drugiej instancji o braku znaczenia zarządzenia przewodniczącego o 
skierowaniu sprawy do rozpoznania w określonym postępowaniu odrębnym. Wraz z 
wprowadzeniem postępowania uproszczonego, zmieniono w istotny sposób art. 201 
§ 1 k.p.c. i zmiany te niewątpliwie są funkcjonalnie powiązane. Zgodnie ze zdaniem 
pierwszym tego przepisu, przewodniczący bada, w jakim trybie sprawa powinna być 
rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odręb-
nym, i wydaje odpowiednie zarządzenia. Przewodniczący ocenia więc, czy wniosek 
powoda o rozpoznanie (nierozpoznanie) sprawy w postępowaniu uproszczonym, zło-
żony pośrednio przez wniesienie (niewniesienie) pozwu na formularzu urzędowym, 
jest zasadny w świetle spełnienia przesłanek z art. 5051 k.p.c. W wyniku tej oceny, 
przewodniczący wydaje zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania w postę-

 
8
powaniu uproszczonym (wtedy wezwie o złożenie pozwu na formularzu urzędowym, 
jeżeli wymaganie to nie było spełnione) lub w „zwykłym” postępowaniu w sprawach z 
zakresu prawa pracy (może to dotyczyć także sytuacji, gdy pozew został złożony na 
formularzu). Zarządzenie przewodniczącego jest czynnością procesową o wyraźnie 
określonych przesłankach i jego wydanie jest obowiązkowe. Zarządzenie to stabili-
zuje sytuację procesową, wskazuje stronom i sądowi, w jakim postępowaniu (według 
jakich reguł) będzie się toczyło postępowanie, nie ma więc wyłącznie charakteru „or-
ganizacyjno-administracyjnego”, jak przyjmowano przed nowelizacją art. 201 k.p.c. 
(por. uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 14 marca 1989 r., III PZP 45/88, 
OSNCP 1989 nr 11, poz. 167 oraz uchwałę z dnia 22 lipca 1994 r., III CZP 87/94, 
OSNC 1995 nr 1, poz. 5), lecz jest czynnością procesową o istotnym znaczeniu. 
Rodzaj postępowania odrębnego wynikający z zarządzenia przewodniczącego 
wydanego na podstawie art. 201 § 1 k.p.c. może być zmieniony w toku postępowania 
przed sądem pierwszej instancji. Sprawa skierowana zarządzeniem do postępowania 
uproszczonego może być rozpoznana z pominięciem przepisów o tym postępowaniu 
(choćby na podstawie art. 5057 k.p.c., ale nie tylko). I odwrotnie, sprawa skierowana 
zarządzeniem przewodniczącego do „zwykłego” postępowania w sprawach z za-
kresu prawa pracy może być rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. W obu 
tych przypadkach konieczne jest jednak wydanie przez sąd odpowiednich postano-
wień. Tylko przy spełnieniu tego warunku można mówić o zachowaniu gwarancji pro-
cesowych stron postępowania oraz pewności reguł procesowych dla stron i sądów 
(przy zmianie rodzaju postępowania odrębnego można rozważać odpowiednie zasto-
sowanie art. 201 § 2 k.p.c.). Jeżeli więc przewodniczący skierował sprawę do postę-
powania uproszczonego (choćby błędnie), a sąd nie wydał postanowienia o rozpo-
znaniu sprawy z pominięciem przepisów dotyczących tego postępowania, to sprawa 
zostaje rozpoznana w postępowaniu uproszczonym. I odwrotnie, jeżeli przewodni-
czący skierował sprawę do „zwykłego” postępowania w sprawach z zakresu prawa 
pracy (choćby były spełnione przesłanki z art. 5051 pkt 1 k.p.c.), a sąd nie wyda 
postanowienia o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu uproszczonym, to sprawa nie 
została rozpoznana w tym postępowaniu odrębnym. 
Z powołaniem się po raz kolejny na konieczność zachowania gwarancji proce-
sowych i stabilizacji reguł postępowania, należy uznać, że sąd drugiej instancji rozpo-
znaje sprawę w takim samym postępowaniu odrębnym, w jakim sprawę rozpoznał 
(rzeczywiście) sąd pierwszej instancji. W tym zakresie szczególne znaczenie należy 

 
9
przypisać regulacji zawartej w art. 5059 k.p.c., który wprowadza szczególne wymaga-
nia wobec apelacji w sprawie rozpoznanej w postępowaniu uproszczonym. Przepis 
art. 5059 § 1 k.p.c. został wprawdzie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 
stycznia 2004 r., SK 10/03 (OTK 2004-A nr 1, poz. 2) uznany za niezgodny z Konsty-
tucją, ale określono termin utraty jego mocy obowiązującej na dzień 13 lipca 2005 r. 
Strony postępowania muszą więc wiedzieć, że sprawa została rozpoznana w postę-
powaniu uproszczonym lub z pominięciem przepisów dotyczących tego postępowa-
nia, gdyż od tego zależą zasady rządzące zaskarżeniem orzeczenia sądu pierwszej 
instancji (a także sądu drugiej instancji - art. 3921 § 2 pkt 3 k.p.c.). W odniesieniu do 
rozpoznania sprawy w drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym, z powodów 
wyżej wskazanych, nie można przyjąć, aby zachowała znaczenie (odpowiednie) teza 
trzecia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1986 r., III PZP 57/86 
(OSNCP 1987 nr 10, poz. 152; OSPiKA 1987 nr 11-12, poz. 210 z glosą Z. Świe-
body; NP 1989 nr 5-6, s. 177 z glosą M. Gersdorf-Giaro i A. Wiśniewskiej), według 
której do rozpoznania rewizji [apelacji] od wyroku sądu rejonowego (sądu pracy) w 
sprawie z zakresu prawa cywilnego właściwy jest wydział cywilny sądu wojewódz-
kiego (uznać natomiast należy zachowanie odpowiednio rozumianego znaczenia 
przez tezę drugą tej uchwały). 
Wracając do przebiegu postępowania w rozpoznawanej sprawie, należy 
stwierdzić, że została ona rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji z pominięciem 
przepisów o postępowaniu uproszczonym (w „zwykłym” postępowaniu w sprawach z 
zakresu prawa pracy). Dla takiej oceny nie ma znaczenia spełnienie przesłanek z art. 
5051 k.p.c. (były one spełnione), ani też niezłożenie pozwu na formularzu urzędo-
wym. Ocena taka wynika z tego, że przewodniczący na podstawie art. 201 § 1 k.p.c. 
skierował sprawę do rozpoznania z pominięciem przepisów o postępowaniu uprosz-
czonym, a w toku postępowania Sąd pierwszej instancji nie wydał postanowienia o 
rozpoznaniu sprawy w takim postępowaniu odrębnym. Wyrok Sądu pierwszej instan-
cji zapadł więc w „zwykłym” postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy, a za-
chowanie (a raczej nienaruszenie) przepisów dotyczących postępowania uproszczo-
nego miało charakter całkowicie przypadkowy. Wobec tego, Sąd drugiej instancji po-
winien rozpoznać sprawę również z pominięciem przepisów o postępowaniu uprosz-
czonym, w tym zwłaszcza art. 50510 k.p.c. 
Powoduje to konieczność odmowy podjęcia uchwały w przedmiocie przedsta-
wionego zagadnienia prawnego i to nie ze względu na brak poważnych wątpliwości 

 
10
prawnych, bo te niewątpliwie występują. Sąd Najwyższy nie może bowiem podjąć 
wiążącej uchwały (art. 390 § 2 k.p.c.), gdy postanowienie o przedstawieniu zagadnie-
nia prawnego wydał skład sądu sprzeczny z przepisami prawa (por. postanowienie z 
dnia 3 lutego 1995 r., I PZP 1/95, OSNAPiUS 1995 nr 14 poz. 172, a zwłaszcza po-
stanowienie z dnia 26 czerwca 2002 r., III CZP 42/02, OSP 2003 nr 6, poz. 78 z glosą 
M. Manowskiej). Sąd drugiej instancji przedstawił zagadnienie prawne postanowie-
niem wydanym na posiedzeniu niejawnym i w składzie jednego sędziego. Rozpozna-
nie sprawy tymczasem powinno nastąpić na rozprawie i w składzie trzech sędziów 
zawodowych. Podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały jest w tej sytuacji niemożliwe, 
gdyż prowadziłoby do związania nią Sądu drugiej instancji, w składzie orzekającym, 
który nie przedstawił zagadnienia prawnego. 
Z tych względów orzeczono jak w sentencji. 
========================================