I PZ 75/01

Postanowienie z dnia 17 października 2001 r. I PZ 75/01 Obowiązek prawidłowego określenia w kasacji wartości przedmiotu za- skarżenia spoczywa na stronie, którą obciąża wskazanie tej wartości w zaniżo- nej wysokości, czyniącej kasację niedopuszczalną (art. 3921 § 1 KPC). Przewodniczący SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Roman Kuczyński. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 paź- dziernika 2001 r. sprawy z powództwa Anny G.-H. przeciwko Publicznej Szkole Pod- stawowej [...] w P. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powódki na posta- nowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 12 lipca 2001 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e W zażaleniu powódki Anny G.-H. na postanowienie Sądu Okręgowego w Kra- kowie z dnia 12 lipca 2001 r., odrzucające kasację od wyroku tego Sądu z dnia 24 kwietnia 2001 r., jej pełnomocnik podniósł zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okolicz- ności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia o dopuszczalności kasacji i narusze- nia przepisów postępowania, argumentując, że wskutek jego oczywistej omyłki wskazał zaniżoną wartość przedmiotu zaskarżenia, podczas gdy z deklaracji podat- kowych powódki za lata 1999-2000 wynika, że wartość ta obliczona zgodnie z art. 231 KPC powinna wynosić 19.407,07 zł. Zdaniem skarżącego wynagrodzenie po- wódki określone było w aktach sprawy, a zatem omyłkowo podana wartość przed- miotu zaskarżenia nie uzasadniała odrzucenia kasacji jako niedopuszczalnej. Po- nadto raz określona wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) nie podlega ponow- nemu badaniu stosownie do treści art. 26 KPC. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 393 § 2 KPC kasacja powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla tego pisma procesowego, a ponadto powinna zawierać oznacze- nie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sporządzona przez pełnomocnika powódki ka- sacja nie zawierała wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, przeto była do- tknięta brakiem formalnym, o którego usunięcie zwrócił się Sąd drugiej instancji do pełnomocnika powódki, który w wyznaczonym mu terminie wskazał tę wartość w kwocie 7.194 zł. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy odrzucił kasację jako przed- miotowo niedopuszczalną na podstawie art. 3935 KPC, nie sprawdzając prawidłowe- go określenia przez wnoszącego kasację wartości przedmiotu zaskarżenia według reguł zawartych w art. 231 KPC. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu wartość przedmiotu sporu ani wartość przedmiotu zaskarżenia nie była wcześniej ustalona w rozpoznawanej sprawie, jakkolwiek wynagrodzenie powódki było określone w jej ak- tach osobowych, na które jednak pełnomocnik nie powołał się w zażaleniu, określa- jąc nową wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnie z treścią art. 231 KPC na podsta- wie dołączonych do zażalenia deklaracji podatkowych powódki PIT -11 za lata 1999 i 2000. Powstaje zatem kwestia, czy wartość przedmiotu zaskarżenia, która została określona błędnie przez wnoszącego kasację z naruszeniem reguł wyznaczonych treścią art. 231 KPC, jest wiążąca przy ocenie dopuszczalności kasacji , a także czy sąd jest zobligowany do wyręczania strony w prawidłowym określeniu wartości przedmiotu sporu (przedmiotu zaskarżenia). W dotychczasowej judykaturze przyj- muje się, że sąd, do którego wniesiono kasację, jest zobowiązany do kontroli do- puszczalności kasacji, w związku z czym może z urzędu sprawdzić podaną wartość przedmiotu zaskarżenia, jednakże czyni to w celu przeciwdziałania dowolności usta- lenia wartości przedmiotu zaskarżenia i nadużywania kasacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98, OSNAPiUS 1999 nr 8, poz. 291). W ocenie składu orzekającego, obowiązek prawidłowego określenia wartości przedmiotu zaskarżenia spoczywa na stronie procesowej, którą obciąża także błędne określenie tej wartości w zaniżonej wysokości, czyniącej kasację przedmiotowo nie- dopuszczalną według art. 3921 § 1 zdania pierwszego KPC. Oznacza to, że sądy pracy nie mają obowiązku wyręczania strony w prawidłowym określeniu w kasacji wartości przedmiotu zaskarżenia, którą powinny weryfikować jedynie w razie powzię- cia wątpliwości co do dowolnego jej oznaczenia. W rozpoznawanej sprawie taka po- 3 trzeba nie występowała, skoro pełnomocnik skarżącej na wezwanie Sądu drugiej instancji oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie czyniącej kasację nie- dopuszczalną, podając inną wartość przedmiotu zaskarżenia już po upływie terminu do wniesienia kasacji. Ponadto Sąd Najwyższy miał na uwadze, że przepis art. 3933 § 1 KPC wymie- nia konieczne wymagania konstrukcyjne, jakie powinna zawierać skarga kasacyjna wniesiona od wyroku Sądu drugiej instancji wydanego pod dniu 1 lipca 2000 r. Wy- magają one wysokiego stopnia profesjonalizmu prawniczego od pełnomocników le- gitymujących się ustawowo określonym statusem prawnym, uprawnionych do spo- rządzenia kasacji w rozumieniu art. 3932 KPC. Tymczasem wniesiona kasacja nie przedstawia jakichkolwiek okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC). W szczególności pełnomocnik skarżącej nie wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub na potrzebę wykładni przepisów, które budziłyby poważne wątpliwości lub wywoływały rozbieżności w orzecznictwie (art. 393 § 1 pkt 1 i 2 KPC), ani też, że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo (art. 393 § 2 KPC). W dotychczasowej judykaturze Sądu Najwyższego wielo- krotnie wskazywano, że braki konstrukcyjne kasacji odbierają jej cechy tego szcze- gólnego środka odwoławczego, w związku z czym podlega ona odrzuceniu bez wzy- wania do uzupełnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1996 r., II UKN 12/96 OSNAPiUS 1997 nr 10, poz. 173). Na tle nowego brzmienia art. 393 § 1 KPC stanowisko to należy odnieść również do braku wskazania okolicz- ności uzasadniających rozpoznanie kasacji (art. 3933 § 1 pkt 3 KPC), co stanowi nie- usuwalną wadę kasacji, uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie takiej namiastki (pozoru) skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 paź- dziernika 2000 r., II UKN 602/00, dotychczas niepublikowane). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39319 KPC w związku z art. 385 i 397 § 2 KPC. ========================================