II CZ 107/15

Sąd Najwyższy2016-02-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskarga o wznowieniedowodyterminy procesoweakta sprawySąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie stanowi nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie.

K. I. złożył skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że wykrył nowe okoliczności faktyczne dotyczące dowodów, których nie mógł wykorzystać w poprzednim procesie. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę jako nieopartą na ustawowej podstawie. K. I. wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach nie spełnia przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów, gdyż strona miała możliwość podniesienia tego zarzutu wcześniej.

Skarżący K. I. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zapłatę przeciwko Miastu P., zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego. Jako podstawę wznowienia wskazał wykrycie nowych okoliczności faktycznych dotyczących środków dowodowych, których nie mógł wykorzystać w poprzednim postępowaniu. Wyjaśnił, że złożył pismo z załącznikami, których brak w aktach sprawy dostrzegła jego żona po uprawomocnieniu się wyroku. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.). Skarżący wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez przedwczesne i nieuzasadnione odrzucenie skargi. Sąd Najwyższy rozważył, że przedmiotem badania w postępowaniu o wznowienie jest, czy przedstawiona sytuacja faktyczna odpowiada formalnie podstawom wznowienia. Stwierdził, że późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie może wypełnić przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów, ponieważ strona miała możliwość podniesienia zarzutu ich braku w aktach jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Sąd Najwyższy podzielił ocenę Sądu Apelacyjnego i oddalił zażalenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania, jeśli strona miała możliwość podniesienia zarzutu ich braku w aktach jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena możliwości wykrycia i wykorzystania nowych okoliczności faktycznych powinna odbywać się według wzorca obiektywnego. Strona powinna wykazać się starannością przeciętnego, rozsądnego uczestnika postępowania. W sytuacji, gdy strona otrzymała niekorzystne rozstrzygnięcie, a w uzasadnieniu brakowało odniesień do złożonych dokumentów, powinna podjąć próbę wyjaśnienia sytuacji poprzez zaskarżenie orzeczenia lub wnioskowanie o jego uzupełnienie. Brak takich działań, a także brak śladów zabiegów mających na celu wyjaśnienie sytuacji, prowadzi do wniosku, że strona nie dochowała należytej staranności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Miasto P.

Strony

NazwaTypRola
K. I.osoba_fizycznaskarżący
Miasto P.instytucjapozwany
Skarb Państwa - Sąd Apelacyjnyinstytucjapodmiot odpowiedzialny za koszty

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka wykrycia nowych okoliczności faktycznych lub dowodów po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.

k.p.c. art. 398

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące postępowania kasacyjnego, zastosowane przez analogię do zażalenia.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie stanowi nowej okoliczności faktycznej uzasadniającej wznowienie postępowania, jeśli strona miała możliwość podniesienia tego zarzutu wcześniej. Ocena możliwości wykrycia i wykorzystania nowych okoliczności faktycznych powinna odbywać się według wzorca obiektywnego, wymagającego od strony należytej staranności w dbaniu o własne interesy procesowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez przedwczesne i nieuzasadnione odrzucenie skargi o wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

ocena możliwości ich wykrycia oraz wykorzystania w toku zakończonego już postępowania powinna odbywać się według wzorca obiektywnego konieczność porównania staranności działań i dbałości o własne interesy procesowe skarżącego ze stopniem staranności i dbałości, jakich moglibyśmy oczekiwać od przeciętnego, rozsądnego uczestnika postępowania sądowego już prima facie późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie może wypełnić przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów

Skład orzekający

Anna Owczarek

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania, w szczególności wymogu obiektywnej staranności strony przy wykrywaniu nowych okoliczności faktycznych lub dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów w aktach sprawy i oceny, czy stanowi to podstawę do wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i wymaga od stron wykazania się należytą starannością. Jest interesujące dla prawników procesowych.

Czy brak dokumentów w aktach sprawy zawsze oznacza możliwość wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CZ 107/15
POSTANOWIENIE
Dnia 18 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie ze skargi K. I.
‎
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 listopada 2014 r.,
i wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia 29 listopada 2013 r.
wydanym w sprawie z powództwa K. I.
‎
przeciwko Miastu P.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 18 lutego 2016 r.,
‎
zażalenia skarżącego K. I.
na postanowienie Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 20 sierpnia 2015 r.,
1) oddala zażalenie;
2) przyznaje adw. J. E. z Kancelarii Adwokackiej od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi              w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Dnia 27 kwietnia 2015 r. K. I. wniósł do Sądu Apelacyjnego skargę o wznowienie postępowania w sprawie o zapłatę z jego powództwa przeciwko Miastu P., zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 5 listopada 2014 r., powołując się na wykrycie nowych okoliczności faktycznych co do środków dowodowych, z których nie mógł skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący wyjaśnił, że w toku postępowania, w dniu 29 listopada 2011 r., złożył pismo wraz z załącznikami, których brak w aktach sprawy dostrzegła dopiero jego żona S. I., przeglądając akta dnia 23 kwietnia 2015 r.
Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 410. k.p.c., jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia, stypizowanej w art. 403 § 2 k.p.c.
Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego zarzucając naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. poprzez przedwczesne i nieuzasadnione odrzucenie skargi na wznowienie postępowania w sytuacji zajścia okoliczności uzasadniających jej wniesienie.
Sąd Najwyższy zważył:
Przedmiotem badania w postępowaniu wszczętym skargą o wznowienie postępowania jest okoliczność, czy sytuacja faktyczna przytoczona na jej uzasadnienie odpowiada pod względem formalnym którejś z podstaw przewidzianych dla tego środka zaskarżenia w art. 401, 401
1
i 403 k.p.c. Jeżeli opis okoliczności przedstawiony przez skarżącego już
prima facie
nie mieści się w zakresie żadnej z nich, sąd powinien skargę odrzucić, jako nieopartą na podstawie ustawowej.
Zgodnie ze stanowiskiem formułowanym w piśmiennictwie i w orzecznictwie skargę o wznowienie postępowania może uzasadniać wykrycie nowych okoliczności faktycznych po uprawomocnieniu się wyroku, jednak ocena możliwości ich wykrycia oraz wykorzystania w toku zakończonego już postępowania powinna odbywać się według wzorca obiektywnego. Oznacza to konieczność porównania staranności działań i dbałości o własne interesy procesowe skarżącego ze stopniem staranności i dbałości, jakich moglibyśmy oczekiwać od przeciętnego, rozsądnego uczestnika postępowania sądowego. Sąd Najwyższy nie kwestionuje faktu, że okoliczność niewłączenia nadesłanych załączników do akt sprawy stała się znana skarżącemu dopiero po uprawomocnieniu się wyroku, jednak stwierdza, że po otrzymaniu niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, w którego uzasadnieniu brakowało szczegółowych odniesień do złożonych przez stronę środków dowodowych w postaci dokumentów, przeciętna, rozsądnie działająca strona powinna podjąć próbę wyjaśnienia tej sytuacji poprzez zaskarżenie wydanego rozstrzygnięcia lub wnioskowanie o jego uzupełnienie. W aktach sprawy brakuje jednak śladów jakichkolwiek zabiegów, które osoba należycie dbająca o swoje interesy powinna przedsięwziąć w takiej sytuacji. Dlatego też Sąd Najwyższy podziela ocenę dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez Sąd Apelacyjny, wskazując, że już
prima facie
późniejsze wykrycie braku dokumentów w aktach sprawy nie może wypełnić przesłanki wykrycia nowych faktów lub dowodów, ponieważ strona miała już wcześniej możliwość podnieść zarzut ich braku w aktach, tj. jeszcze w apelacji, a więc przed uprawomocnieniem się zaskarżonego orzeczenia. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska żalącego kwestionującego odrzucenie skargi o wznowienie postępowania i oddalił zażalenie na podstawie art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c.
O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 2 ust. 3, § 6 pkt 7, § 13 ust. 2 pkt 2, §§ 20-21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. 2013, poz. 461), znajdującego w sprawie zastosowanie na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015, poz. 1800).
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI