I PZ 6/10

Sygn. akt I PZ 6/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 kwietnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Flemming-Kulesza (przewodniczący, 
sprawozdawca) 
SSN Bogusław Cudowski 
SSN Halina Kiryło 
 
w sprawie z powództwa E. R. 
przeciwko Zespołowi Szkół w S.  
o wynagrodzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 kwietnia 2010 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w T. 
z dnia 15 października 2009 r. 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Wyrokiem z dnia 17 października 2008 r. Sąd Okręgowy w T. zmienił wyrok 
Sądu Rejonowego w B. w pkt II i III w ten sposób, że oddalił w całości powództwo 
E. R. wniesione przeciwko Zespołowi Szkół w S. 
Sąd Okręgowy w dniu 12 grudnia 2008 r. uzupełnił wyrok z dnia 17 
października 2008r. i nakazał powódce zwrot kwoty 2364,13 zł.  
Pismem z dnia 9 lipca 2009r. powódka złożyła „skargę” do Sądu 
Rejonowego w B. Wezwana do sprecyzowania rodzaju pisma powódka wskazała, 

 
 
2 
że jest to skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu 
Okręgowego w T. z dnia 12 grudnia 2008 r. sygn. akt … 49/08. 
Sąd Okręgowy w T. wezwał powódkę o uzupełnienie braków formalnych 
skargi o wznowienie postępowania.  
W dniu 14 września 2009 r. E. R. uzupełniła braki formalne pisma 
procesowego, wskazując że skarga dotyczy postępowania zakończonego 
prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 17 października 2008 i z 
dnia 12 grudnia 2008 r. Skarżąca wskazała ponadto, że podstawę skargi o 
wznowienie stanowi art. 403 § 2 k.p.c. Podała że 21 lipca 2009 r. otrzymała pismo z 
Ministerstwa Edukacji Narodowej – będące opinią dotyczącą wykładni art. 19 pkt 1 
Karty Nauczyciela. W ocenie skarżącej z treści dokumentu wynika wprost, że 
należy się jej prawo do dodatku „za uciążliwość”. Wobec powyższego, oraz z uwagi 
na to iż skarga została wywiedziona z zachowaniem 3 miesięcznego terminu, w 
którym dowiedziała się o nowych okolicznościach związanych z przysługującym jej 
prawem do dodatku, powódka  domagała się zmiany zaskarżonego wyroku Sądu 
Okręgowego, zasądzenia na jej rzecz podwyżki wynagrodzenia i dodatku „za 
uciążliwość” oraz nieobciążania jej obowiązkiem zwrotu kwoty 2364,13 złotych. 
 
Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia 15 października 2009 r., sygn. 
akt … 47/09 odrzucił skargę. 
Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi okoliczność o której 
mowa w art. 403 § 2 k.p.c. Nowy środek dowodowy, na który powołuje się skarżąca 
nie istniał w trakcie postępowania, lecz powstał już po uprawomocnieniu się 
wyroku. Wspomniane pismo dotyczy wykładni przepisu art. 19 ustawy Karta 
Nauczyciela, która jak wynika z badania akt sprawy, była przedmiotem analizy 
Sądu Okręgowego T. Sąd podkreślił, że opinia Ministerstwa Edukacji Narodowej 
nie może być nowym środkiem dowodowym, powołując się przy tym na wyrok Sądu 
Najwyższego z 17 listopada 1998 r., sygn. akt II UKN 402/98 (OSNAP 
1999/24/805). 
Na powyższe postanowienie, powódka złożyła zażalenie w którym wniosła o 
jego uchylenie i wznowienie przedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu 
zażalenia podkreślono, że „wykładnia przepisów Ministerstwa Edukacji Narodowej 
nie jest nowym środkiem dowodowym, Wykładnia ta istniała w trakcie 

 
 
3 
prowadzonego postępowania, a po uprawomocnieniu się wyroku została jedynie 
sformułowana na wniosek skarżącej w formie pisma. Uznanie niniejszego pisma za 
dowód w sprawie miałoby zasadnicze znaczenie dla jego rozstrzygnięcia”. 
Powódka wniosła  o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wznowienie 
przedmiotowego postępowania. 
 
 
Sąd Najwyższy, zważył co następuje: 
 
Zażalenie nie jest uzasadnione. Za trafne należy uznać stanowisko Sądu 
Apelacyjnego, że skarga nie jest oparta na ustawowej podstawie wznowienia. 
Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie 
późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku, dotyczącego tego samego stosunku 
prawnego, albo wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, 
które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła 
skorzystać w poprzednim postępowaniu. Utrwalony jest pogląd, że  możliwość 
powoływania nowych faktów i dowodów jest ograniczona jedynie do tych 
okoliczności i środków dowodowych, które istniały już w okresie trwania 
zakończonego postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 
października 2005 r., IV CZ 96/05, LEX nr 186917; z dnia 20 kwietnia 2000 r., II 
UKN 167/00, PPiPS 2001 r., nr 6, poz. 70; z dnia 12 listopada 1998 r., II UKN 
306/1998, OSNP - wkł. 1999 r., nr 3, poz. 3; uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 
21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNCP 1969 r., z. 12, poz. 208; postanowienie z 
dnia 22 kwietnia 1975 r., III PZ 4/75, OSNCP 1976 r., z. 2, poz. 38; wyrok z dnia 10 
kwietnia 1973 r., II CR 104/73, OSNCP 1974 r., z. 2, poz. 29). W orzecznictwie 
przyjmuje się także, że okoliczność faktyczna, obok prawomocnego wyroku i 
środka dowodowego stanowi równoważną i samodzielną podstawę wznowienia 
postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1982 r., II CO 
4/82 (LEX nr 8443). Podzielając powyższe stanowisko uznać należy, że w hipotezie 
omawianego przepisu ujęte są zatem dwie sytuacje. Po pierwsze, strona po 
prawomocnym zakończeniu sprawy wykryje okoliczność, która istniała wcześniej, 
lecz nie była jej znana, nie mogła się więc na nią uprzednio powołać. Wtedy 
przedstawiane dowody na „wykrytą” okoliczność nie muszą istnieć przed 

 
 
4 
prawomocnym wyrokiem. Wystarczającą podstawą jest ta „wykryta” okoliczność. Za 
taką koncepcją opowiedział się Sąd Najwyższy w przywołanym postanowieniu II 
CO 4/82 oraz w postanowieniu z dnia 15 maja 2007 r., V CZ 36/07 (LEX nr 
442637), z którego tezy wynika, że z uwagi na rozdzielenie kategorii "środka 
dowodowego" i "okoliczności faktycznej", jako uzasadniających podstawę 
wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., samo ustalenie, że środek dowodowy zaistniał po 
uprawomocnieniu się wyroku w postępowaniu, którego wznowienia się żąda, nie 
wystarcza do rozstrzygnięcia, że nie zachodzi podstawa wznowienia, może ją, 
bowiem 
stanowić 
okoliczność 
faktyczna 
istniejąca 
jeszcze 
przed 
uprawomocnieniem się wyroku w poprzednim postępowaniu. W tym przypadku 
samodzielną podstawą wznowienia postępowania jest zatem „wykryta okoliczność”. 
W drugiej zaś sytuacji strona przedstawia środek dowodowy wykryty później (po 
prawomocnym zakończeniu sprawy), ale koniecznie istniejący wcześniej (przed 
prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy) – a więc środek dowodowy, z którego nie 
mogła skorzystać - na okoliczność znaną jej wcześniej, a więc taką, której istnienia 
nieskutecznie dowodziła w poprzednim postępowaniu, objętym skargą o 
wznowienie postępowania. Tak też przyjął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 
11 kwietnia 2008 r., I UZ 41/07 (LEX nr 469186), wywodząc w jego tezie, że 
podstawę wznowienia postępowania mogą stanowić okoliczności znane stronie 
postępowania przed wydaniem wyroku, których istnienia dowodzi ona w skardze o 
wznowienie postępowania za pomocą środka dowodowego wykrytego po wydaniu 
tego wyroku. Podobne stanowisko przedstawione zostało w postanowieniu Sądu 
Najwyższego z dnia 7 marca 2007 r. w sprawie I CZ 5/07 (LEX nr 278667). W tej 
drugiej, omawianej sytuacji skarga jest oparta na samodzielnej podstawie w postaci 
wykrycia środka dowodowego (dowodu).  
Przenosząc te uwagi na grunt niniejszej sprawy podkreślić należy, że 
skarżąca argumentowała, że „wykładnia przepisów Ministerstwa Edukacji 
Narodowej nie jest nowym środkiem dowodowym”. Wobec powyższego należy 
uznać, że w ocenie skarżącej pismo, o którym mowa, jest „wykrytą okolicznością” w 
rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. W skardze natomiast wskazano, że przesłanką 
wznowienia postępowania jest „wykładnia przepisu art. 19 pkt 1 ustawy Karta 
Nauczyciela sformułowana w opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 21 

 
 
5 
lipca 2009 r”. Tym samym należy podkreślić, że nową okolicznością mającą 
doprowadzić do wznowienia postępowania w sprawie, w ocenie skarżącej, jest  
(inny od przyjętej przez Sąd) sposób wykładni art. 19 pkt 1 Karty Nauczyciela, 
której zasadności skarżącą nie zdołała dowieść w poprzednim postępowaniu, a 
którą w jej ocenie uzasadnia stanowisko MEN wyrażone w piśmie załączonym do 
akt sprawy.  
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że skarżąca niezasadnie 
podnosi, że w sprawie wynikły nowe okoliczności, które wiążą się ściśle z 
wydaniem opinii przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i które mają wpływ na 
wynik prawomocnie rozstrzygniętej sprawy. Z brzmienia przepisu art. 403 § 2 k.p.c. 
wynika jednoznacznie, że dotyczy on sfery faktów, a nie sfery prawa. Chodzi w nim 
o okoliczności faktyczne i środki dowodowe (dowody), które służą do ustalenia 
faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Podstawę prawną 
wyroku stanowi wskazanie przepisu, na którym oparto rozstrzygnięcie, przy czym 
zastosowanie określonej norm prawnej wiąże się zwykle z koniecznością 
dokonania jej wykładni. Stąd też wykładnia prawa nie stanowi ani okoliczności 
faktycznej, ani środka dowodowego w rozumieniu omawianego przepisu i w 
związku z tym bez znaczenia pozostaje to czy strona mogła się na nią powołać w 
poprzednim postępowaniu, czy też nie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 
dnia 17 listopada 1998 r., II UKN 402/98, OSNAPiUS 1999 r. Nr 24, poz. 805; 
postanowienie z dnia 22 października 2009r., I UZ 64/09, niepubl.). 
W konsekwencji za trafne należy uznać stanowisko Sądu Apelacyjnego co 
do oparcia przez stronę pozwaną skargi na nieistniejącej podstawie wznowienia, co 
uzasadniało odrzucenie skargi z mocy art. 410 § 1 k.p.c. 
 Z tych względów zażalenie podlega oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w 
związku z art. 39814 k.p.c.