I PZ 5/10

Sygn. akt I PZ 5/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 kwietnia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Bogusław Cudowski 
SSN Katarzyna Gonera 
 
w sprawie z powództwa A. R. 
przeciwko Holdingowi Węglowemu Spółce Akcyjnej Kopalni Węgla Kamiennego 
„S." w K. 
o wynagrodzenie, dodatkową nagrodę roczną, nagrodę z okazji Dnia Górnika, 
nagrodę jubileuszową, odprawę emerytalną, wynagrodzenie za godziny 
nadliczbowe, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 kwietnia 2010 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych  
z dnia 30 czerwca 2009 r.,  
 
oddala zażalenie. 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy IX Wydział Pracy, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r., 
zawartym w punkcie III wyroku tego Sądu z dnia 30 czerwca 2009 r., odstąpił od 
obciążenia powoda A. R. kosztami procesu w sprawie przeciwko Holdingowi 
Węglowemu Spółce Akcyjnej Kopalni Węgla Kamiennego „S.” w K. o 
wynagrodzenie, dodatkową nagrodę roczną, nagrodę z okazji Dnia Górnika, 
nagrodę 
jubileuszową, 
odprawę 
emerytalną, 
wynagrodzenie 
za 
godziny 
nadliczbowe. Wyrokiem tym, po rozpoznaniu apelacji powoda, Sąd Okręgowy 

 
 
2 
zmienił oddalający powództwo wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 maja 2007 r., w 
ten sposób, że zasądził rzecz powoda jedynie kwotę 68,42 zł wraz z ustawowymi 
odsetkami od dnia 23 września 2006 r. (pkt I wyroku), a w pozostałym zakresie 
oddalił apelację (pkt II wyroku). Ze względu na precedensowy charakter sprawy 
Sąd Okręgowy nie obciążył powoda kosztami procesu na zasadzie art. 102 k.p.c. w 
związku z art. 108 k.p.c. 
W zażaleniu na postanowienie o kosztach strona pozwana domagała się 
jego zmiany i zasądzenia od powoda na rzecz wnoszącej zażalenie kosztów 
zastępstwa prawnego w kwocie 7.200 zł za postępowania przed Sądem pierwszej i 
drugiej instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego. 
Zdaniem żalącej się w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniały 
całkowite zwolnienie powoda od ponoszenia kosztów zastępstwa, ponieważ 
wyrokiem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd uwzględnił apelację powoda, a tym 
samym powództwo jedynie w nieznacznym zakresie. Tymczasem strona pozwana 
poniosła koszty związane z obsługą komputerów, drukarki, wydatki na papier w 
celu 
skompletowania 
obszernej 
dokumentacji 
płacowej 
niezbędnej 
do 
przeprowadzenia procesu oraz koszty związane ze zwiększoną ilością godzin pracy 
przy kompletowaniu dokumentacji. W tej sprawie toczyło się wiele postępowań, w 
tym także przed Sądem Najwyższym, który Sądowi drugiej instancji rozstrzygnięcie 
o kosztach. Skoro w sprawie w sposób ewidentny wykazano, że roszczenie 
powoda było niemal całkowicie bezpodstawne, to wygrywającej sprawę stronie 
pozwanej należą się koszty procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego 
(koszty opinii biegłych oraz zastępstwa procesowego w sumie w wielu instancjach), 
zwłaszcza że powód nie cofnął powództwa, co mogłoby się przyczynić do 
zmniejszenia ilości godzin pracy i wydatków związanych z procesem.  
     
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
     
Zażalenie nie mogło być uwzględnione, ponieważ zabrakło w nim 
uzasadnienia zarzutu naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 102 k.p.c., którego 
zastosowanie Sąd ten uzasadnił „precedensowym charakterem sprawy”. W 
wypadkach szczególnie uzasadnionych przepis ten dopuszcza fakultatywną 
możliwość zasądzenia od strony przegrywającej spór tylko części kosztów albo - 
tak jak w rozpoznawanej sprawie - nieobciążania jej w ogóle kosztami. Można go 

 
 
3 
stosować do strony przegrywającej spór, co oznacza, że zarzuty zażalenia 
poniesienia określonych kosztów procesu przez stronę żalącą się, która wygrała 
sprawę, nie mogą prowadzić do podważenia zasadności nieobciążenia strony 
przegrywającej sprawę „ na zasadzie art. 102 k.p.c. w związku z art. 108 k.p.c.”, 
jeżeli strona wygrywająca sprawę nie podważa uzasadnienia odstąpienia od 
obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej sprawę ze względu na 
wskazany przez sąd wypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 102 
k.p.c. Wprawdzie uzasadnienie zastosowania tego przepisu przez wskazanie na 
„precedensowy charakter sprawy” jest ogólnikowe, ale odniesienie takiej oceny 
Sądu do zawiłego i skomplikowanego stanu prawnego rozpoznanej sprawy na 
gruncie trudno zrozumiałych dla zwykłego pracownika spornych postanowień 
zakładowego prawa pracy (holdingowej umowy zbiorowej oraz ponadzakładowego 
układu zbiorowego pracy) - mogło prowadzić do uznania wystąpienia wypadku 
szczególnie uzasadnionego, który usprawiedliwiał odstąpienie od obciążania 
kosztami procesu pracownika przegrywającego sprawę, zwłaszcza gdy wnoszący 
zażalenie pracodawca nie kontestował takiej oceny Sądu drugiej instancji ani 
wskazanego uzasadnienia zastosowania art. 102 k.p.c. Poza tym w judykaturze 
przyjmuje się, że jeżeli regulacje płacowe są zawiłe lub wymagają dokonywania 
skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych, to w sprawach rodzących istotne 
wątpliwości dotyczące wysokości należnego wynagrodzenia za pracę pracownik 
może 
dochodzić 
wyjaśnienia 
swoich 
żywotnych 
interesów płacowych 
w 
postępowaniu sądowym i choćby jego żądania okazały się nieuzasadnione, istnieje 
podstawa do zastosowania art. 102 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 
dnia 27 kwietnia 1971 r., I PZ 17/71, OSNC 1971 nr 12, poz. 222). 
    
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na 
podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.