I PZ 40/10

Sygn. akt I PZ 40/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 lutego 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) 
SSN Romualda Spyt 
SSA Krzysztof Staryk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa M. J. 
przeciwko SPZOZ Wielospecjalistycznemu Szpitalowi Powiatowemu […] 
w związku ze skargą powoda o wznowienie postępowania w sprawie III APa …/08, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 4 lutego 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 21 kwietnia 2010 r.,  
 
 
I oddala zażalenie, 
 II przyznaje radcy prawnemu M. B. od Skarbu Państwa (kasy 
Sądu Okręgowego w G.) kwotę 1.350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) 
zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług - tytułem 
nieopłaconych kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu 
zażaleniowym. 
 
 
                                                  Uzasadnienie 
 
  Wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację powoda M. J. od wyroku Sądu 
Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 19 września 

 
 
2 
2007 r., oddalającego powództwo o zadośćuczynienie pieniężne w związku z 
mobbingiem oraz - o odszkodowanie za naruszenie zakazu dyskryminacji w 
zatrudnieniu, skierowane przeciwko SPZOZ Wielospecjalistycznemu Szpitalowi 
Powiatowemu […]. 
   We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej 
wyrokiem  pełnomocnik M. J. wniósł o wznowienie postępowania w sprawie, 
uchylenie wyroku oddalającego apelację w sprawie III APa …/08 i ponowne jej 
rozpoznanie poprzez uwzględnienie apelacji. Wskazał, iż podstawą wznowienia  
jest art. 401 k.p.c. - z uwagi na brak możliwości działania powoda w procesie z 
uwagi na chorobę powoda, na którą powołuje się powód obecnie, a także - art. 403 
§ 3 k.p.c. - z uwagi na wykrycie przez powoda nowych istotnych okoliczności i 
dowodów w sprawie, które mogły mieć znaczenie w sprawie. 
  Jednocześnie 
pełnomocnik 
powoda 
podał, 
że 
o 
okolicznościach 
uzasadniających wznowienie postępowania - skarżący zgodnie ze swoim 
oświadczeniem na piśmie - dowiedział się około 3 lub 4 miesięcy temu. 
  Sąd Apelacyjnego postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. odrzucił 
skargę o wznowienie postępowania – uznając, że podnoszone w skardze 
okoliczności nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania. Jakkolwiek skarżący 
wskazał na przepis normujący instytucję wznowienia postępowania, to jednak jego 
twierdzenia, powołane na uzasadnienie zgłoszonego żądania nie odpowiadają 
żadnej z ustawowych podstaw wznowienia postępowania. Zgodnie z utrwaloną 
wykładnią normy art. 401 § 1 pkt 2 k.p.c., strona zostaje pozbawiona możności 
działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony 
swych praw, a więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwia, a nie tylko 
utrudniła lub ograniczyła popieranie przed sądem dochodzonych roszczeń.  
O takim pozbawieniu skarżącego możności działania w sprawie niniejszej, w 
świetle twierdzeń uzasadnienia skargi, nie może być mowy,  bowiem ubezpieczony 
w toku całego postępowania apelacyjnego był reprezentowany przez pełnomocnika 
z urzędu, który  był autorem apelacji oraz brał aktywny udział w postępowaniu 
przed Sądem II instancji. 
  Ustawową podstawą wznowienia postępowania wskazaną w art. 403 § 2 
k.p.c. jest powołanie się na dowody, co do których w trakcie postępowania 

 
 
3 
zakończonego 
prawomocnym 
wyrokiem 
strona 
obiektywnie 
dysponowała 
możliwością ich zgłoszenia, jednakże tego nie uczyniła wskutek braku procesowej 
potrzeby ich powołania, a nie wskutek opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy 
błędnej oceny. Okoliczności wskazane  przez skarżącego zostały wcześniej 
powołane przez powoda w zakończonym postępowaniu, zaś okoliczność 
polegająca na złośliwym łamaniu praw pracowniczych, (w zakresie stażu pracy i 
godzin ponadwymiarowych) odnoszona jest przez skarżącego do treści umowy o 
pracę, brak zatem przesłanek do przyjęcia, że została wykryta po uprawomocnieniu 
się wyroku, a także, iż powód nie miał możliwości skorzystania z niej w tymże 
postępowaniu.  
Z tych względów Sąd Apelacyjny na podstawie art. 410 § 1 k.p.c.  odrzucił 
skargę. 
Postanowienie 
Sądu 
Apelacyjnego 
zaskarżył 
zażaleniem 
w 
części 
dotyczącej zawartego w punkcie I rozstrzygnięcia o odrzuceniu skargi o wznowienie 
postępowania pełnomocnik z urzędu M. J., zarzucając: - naruszenie art. 401 § 1 pkt 
2 k.p.c. poprzez jego wadliwe zastosowanie, - naruszenie art. 403 § 2 k.p.c., 
poprzez jego wadliwe zastosowanie - wadliwe ustalenia stanu faktycznego 
dotyczącego skarżącego, będące podstawą wydanego orzeczenia.  
W  związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Wniósł 
także o przyznanie i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w 
postępowaniu odwoławczym w związku z niniejszym zażaleniem, w wysokości wg 
norm przepisanych. 
W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że po pierwsze, powód był pozbawiony 
możliwości działania w sprawie z uwagi na chorobę, co opisał w skardze i zdaniem 
skarżącego okoliczność ta spełnia warunki określone w art. 401 k.p.c.;  ocena sądu 
orzekającego jest tu zdaniem skarżącego nieprawidłowa. Po drugie, w sprawie 
ujawniły się nowe okoliczności, które skarżący chce podnieść we wznowionym 
postępowaniu, a dotyczą one: dyskryminacji jego osoby, mobbingu, zniszczenia 
kariery zawodowej; skarżący wskazuje także na nieprawdziwe w jego opinii 
dokumenty dotyczące sprawy oraz ogólną atmosferę wokół jego sprawy, która 

 
 
4 
powodowała, że nie miał możliwości podniesienia wszystkich ważnych kwestii w 
zakończonym postępowaniu przeciwko pozwanemu.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest niezasadne.  
  Badając oparcie skargi na ustawowej podstawie wznowienia sąd ogranicza 
się do zbadania, czy twierdzenia skargi stanowią taką ustawową podstawę, gdyż 
jeśli wskazana podstawa została sformułowana w sposób odpowiadający ustawie, 
ale w rzeczywistości nie występuje, skarga podlega odrzuceniu z mocy art. 410 § 1 
k.p.c. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania nie może natomiast nastąpić 
w przypadku, gdy podstawa ta istnieje, ale jest merytorycznie nieuzasadniona 
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19.03.2010 r. w sprawie II PZ 5/10 - LEX 
nr 583798).  
 Podobnie w postanowieniu z dnia 26.09.2008 r. w sprawie V CZ 55/08 ( LEX 
nr 590293) Sąd Najwyższy zajął stanowisko, że podstawy wznowienia 
postępowania zostały uregulowane przez ustawodawcę w sposób wyczerpujący w 
art. 401-4011 oraz art. 403 k.p.c. Sformułowanie podstawy wznowienia w sposób 
odpowiadający powyższym przepisom nie oznacza jednak oparcia skargi na 
ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że 
podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, nie oparta na ustawowej 
podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu. 
  Podzielając te konstatacje i odnosząc je do niniejszej sprawy Sąd Najwyższy 
uznał, że zawarte w skardze o wznowienie postępowania twierdzenia strony 
powodowej, powołane na uzasadnienie zgłoszonego żądania nie odpowiadają 
żadnej z ustawowych podstaw wznowienia postępowania. Wykładnia normy art. 
401 § 1 pkt 2 k.p.c. prowadzi do konkluzji, że strona zostaje pozbawiona możności 
działania tylko wtedy, gdy doszło do całkowitego pozbawienia jej możności obrony 
swych praw, a więc gdy znalazła się w takiej sytuacji, która uniemożliwiała, a nie 
tylko utrudniła lub ograniczyła popieranie przed sądem dochodzonych roszczeń. O 
takim pozbawieniu skarżącego możności działania w sprawie niniejszej, w świetle 
twierdzeń uzasadnienia skargi, nie może być mowy,  bowiem ubezpieczony w toku 

 
 
5 
całego postępowania apelacyjnego był reprezentowany przez pełnomocnika z 
urzędu - radcę prawnego M. B. Profesjonalny pełnomocnik z urzędu był autorem 
apelacji oraz brał aktywny udział w postępowaniu przed Sądem II instancji, 
uczestnicząc w posiedzeniach wyznaczonych na rozprawę w dniach: 30 stycznia 
2009 r. oraz 25 lutego 2009 r. 
  Stan zdrowia powoda, w tym kontekście, nie uniemożliwiał mu sprawnego i 
aktywnego uczestniczenia w postępowaniu sądowym, zgłaszania wniosków 
dowodowych i podejmowania istotnych decyzji procesowych. Stan zdrowia powoda 
był znany sądom rozstrzygającym jego sprawę i był brany pod uwagę przy 
prowadzeniu postępowania sądowego oraz przy wyrokowaniu. Wskazany więc w 
pierwszym zarzucie zażalenia stan zdrowia powoda nie mógł więc stanowić 
podstawy wznowienia postępowania. 
  Ponadto, należy zwrócić uwagę, że żądanie wznowienia postępowania, 
oparte na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jest dopuszczalne wtedy, gdy po 
zakończeniu postępowania, którego dotyczy skarga, ujawniły się okoliczności 
faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z 
których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Ustawową 
podstawą wznowienia postępowania wskazaną w art. 403 § 2 k.p.c. jest powołanie 
się na dowody, co do których w trakcie postępowania zakończonego prawomocnym 
wyrokiem strona obiektywnie dysponowała możliwością ich zgłoszenia, jednakże 
tego nie uczyniła wskutek braku procesowej potrzeby ich powołania, a nie wskutek 
opieszałości, zaniedbania, zapomnienia, czy błędnej oceny. 
  Podstawą wznowienia postępowania nie mogą być okoliczności i dowody 
wchodzące w zakres materiału procesowego prawomocnie zakończonego 
postępowania, a nie dostrzeżone przez stronę, bowiem wykrycie, o którym mowa w 
powołanym art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim 
postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych 
stronie i dla niej niedostępnych, zaś fakty "ujawnialne" czyli te, które strona powinna 
znać, tj. miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą art. 403 § 2 k.p.c. 
Ocena dostępności faktów powinna mieć charakter obiektywny i uwzględniać 
całokształt okoliczności danej sprawy ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 
24.06.2009 r. w sprawie I CZ 32/09 - LEX nr 584194). 

 
 
6 
W ocenie Sądu Najwyższego w sposób prawidłowy Sąd Apelacyjny przyjął, że  
możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jest 
uzależniona 
od 
zaistnienia 
łącznie 
trzech 
przesłanek: 
wykrycia 
po 
uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków 
dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane, 
możliwości ich wpływu na wynik sprawy, niemożności skorzystania z nich przez 
stronę w poprzednim postępowaniu. Tymczasem, okoliczności oznaczone przez 
skarżącego, jako: dyskryminowanie i mobbingowanie ze wzglądu na:  wiek - opinie 
dr T., dyrektora W.;  sposób ubierania się w opiniach personelu, częste pomawianie 
przez personel Szpitala Rejonowego, podawanie nieprawdziwych, zmyślonych, 
obraźliwych oraz pomawiających treści i opinii na szkodę powoda, zostały 
powołane przez powoda w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem 
Sądu Apelacyjnego. Okoliczność polegająca na złośliwym łamaniu praw 
pracowniczych, (w zakresie stażu pracy i godzin ponadwymiarowych) znana była 
powodowi w poprzednim postępowaniu i wtedy mogła być zgłaszana, brak zatem 
przesłanek do przyjęcia, że została wykryta po uprawomocnieniu się wyroku, a 
także, iż powód nie miał możliwości skorzystania z niej w poprzednim 
postępowaniu.  
 
  W ocenie Sądu Najwyższego - jeżeli z uzasadnienia skargi wynika, że 
okoliczności w niej wskazane nie wyczerpują ustawowej przesłanki wznowienia 
postępowania, wymienionej w art. 401, 4011 i 403 k.p.c., to podnoszona w żądaniu 
podstawa prawna żądania nie zachodzi. W takim przypadku skarga nie jest oparta 
na ustawowej podstawie wznowienia i podlega odrzuceniu, stosownie do art. 410 § 
1 k.p.c., co prawidłowo uczynił Sąd Apelacyjny. 
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd Najwyższy oddalił zażalenie 
stosowanie do art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.   
           O kosztach postępowania zażaleniowego, na które składają się koszty 
pełnomocnika z urzędu, Sąd orzekł zgodnie z § 15 i  § 2 ust. 3 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego w urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 

 
 
7 
1349 ze zm.); ich wysokość ustalił na podstawie § 12 ust. 2 pkt 2 tego 
rozporządzenia.