I PZ 4/24

Sąd Najwyższy2024-12-12
SNPracyrozwiązanie umowy o pracęWysokanajwyższy
prawo pracyskarga kasacyjnapostępowanie uproszczonesąd najwyższyodszkodowanierozwiązanie umowy o pracęławnicyzażalenie

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, uznając, że sprawa o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, rozpoznawana z udziałem ławników, nie powinna być prowadzona w postępowaniu uproszczonym, co czyni skargę kasacyjną dopuszczalną.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, uznając sprawę za rozpoznaną w postępowaniu uproszczonym, co wyłącza możliwość jej wniesienia. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że sprawy o odszkodowanie z tytułu rozwiązania stosunku pracy, rozpoznawane z udziałem ławników, nie podlegają postępowaniu uproszczonemu, a zatem skarga kasacyjna była dopuszczalna.

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w Częstochowie, które odrzuciło skargę kasacyjną pozwanego od wyroku w sprawie o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej tym, że sprawa była prowadzona w postępowaniu uproszczonym, co zgodnie z art. 398^2 § 2 pkt 3 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zażalenie jest uzasadnione, choć z innych przyczyn. Stwierdził, że zgodnie z art. 505^1 § 2 pkt 3 k.p.c., sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane z udziałem ławników nie podlegają postępowaniu uproszczonemu. Ponieważ przedmiotowa sprawa o odszkodowanie z tytułu rozwiązania stosunku pracy mieści się w kategorii spraw rozpoznawanych z udziałem ławników (art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c.), powinna być prowadzona w postępowaniu zwykłym, a nie uproszczonym. W związku z tym brak było podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej, a Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie jest dopuszczalna w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, jednakże sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane z udziałem ławników nie podlegają postępowaniu uproszczonemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane z udziałem ławników, zgodnie z art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c., nie podlegają postępowaniu uproszczonemu na mocy art. 505^1 § 2 pkt 3 k.p.c. W związku z tym, odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu prowadzenia sprawy w postępowaniu uproszczonym było błędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

X. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.

Strony

NazwaTypRola
M. R.osoba_fizycznapowódka
X. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.spółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 505^1 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Spośród spraw wymienionych w § 1 nie rozpoznaje się w postępowaniu uproszczonym spraw z zakresu prawa pracy rozpoznawanych z udziałem ławników.

k.p.c. art. 47 § § 2 pkt 1 lit. a

Kodeks postępowania cywilnego

W pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników rozpoznaje sprawy o ustalenie istnienia, nawiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy...

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^2 § § 2 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym.

k.p.c. art. 505^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

W postępowaniu uproszczonym rozpoznaje się sprawy o świadczenie, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych.

k.p.c. art. 394^1 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienia sądu pierwszej instancji są zaskarżalne zażaleniem...

k.p.c. art. 398^15 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W razie uwzględnienia zażalenia sąd drugiej instancji orzeka reformatoryjnie.

Dz. Urz. MS z 2019 r., poz. 138 art. § 93 ust. 4

Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej

Dz. Urz. MS z 2019 r., poz. 138 art. § 242 ust. 2

Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane z udziałem ławników nie podlegają postępowaniu uproszczonemu. W związku z tym, skarga kasacyjna w niniejszej sprawie była dopuszczalna.

Odrzucone argumenty

Sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, co wyłącza dopuszczalność skargi kasacyjnej (argument Sądu Okręgowego).

Godne uwagi sformułowania

Pierwszeństwo należy jednak przyznać przepisowi wykluczającemu dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu uproszczonym nawet jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przekracza 10.000 zł. Przedmiotowa sprawa, jako podlegająca rozpoznaniu z udziałem ławników, i powinna być prowadzona w postępowaniu zwykłym a nie uproszczonym.

Skład orzekający

Leszek Bielecki

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawane z udziałem ławników nie podlegają postępowaniu uproszczonemu, a tym samym skarga kasacyjna jest w nich dopuszczalna, mimo wcześniejszych interpretacji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw z zakresu prawa pracy rozpoznawanych z udziałem ławników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie SN wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach pracowniczych, co jest kluczowe dla praktyków prawa pracy i może być zaskakujące dla wielu.

Skarga kasacyjna w sprawach pracowniczych: SN rozwiewa wątpliwości dotyczące postępowania uproszczonego!

Dane finansowe

WPS: 10 781,44 PLN

odszkodowanie: 10 781,44 PLN

Sektor

praca

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
I PZ 4/24
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z powództwa M. R.
‎
przeciwko X. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w C.
‎
o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 grudnia 2024 r.,
‎
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy
‎
i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
‎
z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt IV Pa 57/23,
uchyla zaskarżone postanowienie.
ł.n
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z 28 czerwca 2024 r., IV Pa 57/23, w sprawie z powództwa M. R.  przeciwko X.  sp. z o.o. w C. o odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, odrzucił skargę kasacyjną pozwanego wniesioną od wyroku tegoż Sądu z 7 marca 2024 r.
Sąd Okręgowy wskazał, że p
ozwem z 20 października 2022 r. powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego pracodawcy odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia w kwocie 10.781,44 zł z ustawowymi odsetkami od 6 października 2022 r. do dnia zapłaty. W punkcie 5 zarządzenia wstępnego sprawa została skierowana do postępowania uproszczonego i nigdy nie wydano odmiennego zarządzenia o rozpoznaniu sprawy z pominięciem tego trybu.
Wyrokiem zaocznym z 11 stycznia 2023 r. Sąd Rejonowy w Częstochowie zasądził do pozwanej na rzecz powódki kwotę 10.781,44 zł. W wyniku rozpoznania sprzeciwu od powyższego orzeczenia Sąd Rejonowy w Częstochowie wyrokiem z 18 października 2023 r. uchylił wyrok zaoczny oraz oddalił powództwo.
Apelację od powyższego orzeczenia złożyła powódka.
Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z 7 marca 2024 r. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 2, w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki żądaną kwotę tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z ustawowymi odsetkami od 7 października 2022 r. do dnia zapłaty oraz orzekł o kosztach procesu.
Pełnomocnik pozwanej wniósł skargę kasacyjną, którą Sąd Okręgowy odrzucił.
Uzasadniając swoje stanowisko powołał się na art. 398
2
§ 2 pkt 3 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach rozpoznanych w postępowaniu uproszczonym. Niniejsza sprawa, zgodnie z pkt 5 zarządzenia wstępnego wpisana została do postępowania uproszczonego, co zostało dodatkowo uwidocznione na okładce akt sprawy w trybie § 93 ust. 4 w związku z § 242 ust. 2 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 19 czerwca 2019 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów administracji sądowej (Dz. Urz. MS z 2019 r., poz. 138). W powyższym trybie prowadzona była zarówno przed sądem pierwszej instancji, jak i przed sądem drugiej instancji, a zatem nie przysługuje w niej skarga kasacyjna. Zauważalna przy tym jest kolizja między przepisem artykułu 398
2
§ 1 k.p.c. statuującym niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, gdzie wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł a przepisem ant. 505
1
§ 1 k.p.c. dopuszczającym postępowanie uproszczone w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych. Pierwszeństwo należy jednak przyznać przepisowi wykluczającemu dopuszczalność skargi kasacyjnej w postępowaniu uproszczonym nawet jeśli wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przekracza 10.000 zł. Sąd Okręgowy powołał się przy tym na pogląd Sądu Najwyższego z postanowienia z 24 kwietnia 2024 r., II UZ 74/23 (LEX nr 3728145), w którym wskazano, że w sprawach, które od początku rozpoznawane były w postępowaniu uproszczonym skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.
Zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej złożyła strona pozwana, zaskarżając je w całości, zarzucając rażące naruszenie
art. 398
6
§ 2 k.p.c. w związku z art. 398
2
§ 2 pkt 3 k.p.c. oraz art. 501
1
§ 1 k.p.c. poprzez odrzucenie wniesionej przez pozwaną skargi kasacyjnej z 14 czerwca 2024 r. w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, że wniesienie skargi kasacyjnej było niedopuszczalne.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oceniane w niniejszym postępowaniu zażalenie jest uzasadnione, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim wskazane.
Zgodnie z art. 505
1
§ 1 k.p.c. w
postępowaniu uproszczonym rozpoznaje się sprawy o świadczenie, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia z rękojmi lub gwarancji - jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty. Dalej w § 2 przepis ten wskazuje, że spośród spraw wymienionych w § 1 nie rozpoznaje się w postępowaniu uproszczonym spraw: należących do właściwości sądów okręgowych (pkt 1); małżeńskich i z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi (pkt 2); z zakresu prawa pracy rozpoznawanych z udziałem ławników (
pkt
3) oraz z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw wymienionych w art. 477
8
§ 2 i spraw o rentę (pkt 4). Natomiast sprawy z zakresu prawa pracy, które rozpoznawane są z udziałem ławników wskazuje art. 47 § 2 pkt. 1 k.p.c., zgodnie z którym w
pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników rozpoznaje sprawy
o ustalenie istnienia, nawiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu i o roszczenia z tym związane, odszkodowanie lub zadośćuczynienie w wyniku stosowania mobbingu.
Rozpoznawana sprawa dotyczy bezpośrednio i jednoznacznie odszkodowania dochodzonego przez pracownika w związku z nieuzasadnionym (lub naruszającym przepisy) rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę bez wypowiedzenia. Mieści się zatem w kategorii spraw enumeratywnie wymienionych w art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c. (
in
fine
tego przepisu).
Z powyższego wynika zatem, że przedmiotowa sprawa, jako podlegająca rozpoznaniu z udziałem ławników, i powinna być prowadzona w postępowaniu zwykłym a nie uproszczonym (art. 505
1
§ 2 pkt 3 w związku z art. 47 § 2 pkt 1 lit. a k.p.c.).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że brak było podstaw do odrzucenia skargi i Sąd Najwyższy na podstawie
art. 394
1
§ 1
oraz
art. 398
15
§ 1
w związku z
art. 394
1
§ 3
k.p.c., orzekł jak w sentencji.
[SOP]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę