I PZ 4/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymaga profesjonalnego zastępstwa procesowego.
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia bez profesjonalnego pełnomocnika, co skutkowało jej odrzuceniem przez Sąd Rejonowy. Pełnomocnik z urzędu wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie prawa do sądu i ograniczenie zakresu pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy uznał, że wymóg profesjonalnego zastępstwa jest uzasadniony dla tego nadzwyczajnego środka odwoławczego i nie narusza Konstytucji, a zarzuty dotyczące pełnomocnictwa są chybione.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda M. M. na postanowienie Sądu Rejonowego w K., które odrzuciło jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd Rejonowy odrzucił skargę, wskazując na brak profesjonalnego zastępstwa procesowego, zgodnie z art. 424(6) § 3 k.p.c. w związku z art. 87(1) § 1 k.p.c. Pełnomocnik powoda z urzędu zarzucił naruszenie prawa do sądu (art. 45 § 1 Konstytucji RP) oraz art. 117 § 5 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a wymóg profesjonalnego zastępstwa procesowego jest uzasadniony dla zapewnienia stabilności obrotu prawnego i nie narusza prawa do sądu. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia art. 117 § 5 k.p.c. jest chybiony, gdyż postępowanie zażaleniowe nie wymagało szerszego umocowania pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy potwierdził, że brak profesjonalnego zastępstwa przy wnoszeniu tego typu skargi skutkuje jej odrzuceniem bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wymóg profesjonalnego zastępstwa procesowego jest uzasadniony dla nadzwyczajnych środków odwoławczych, takich jak skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, i nie narusza prawa do sądu, ponieważ służy stabilizacji obrotu prawnego i pewności sytuacji prawnej stron.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem nadzwyczajnym, kierowanym do sądu prawa. Wymóg zastępstwa procesowego jest rozwiązaniem stabilizującym, chroniącym pewność obrotu prawnego i ograniczającym liczbę takich środków, co nie jest sprzeczne z prawem do sądu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | powód |
| F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 424(6) § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniesiona bez profesjonalnego zastępstwa procesowego podlega odrzuceniu.
k.p.c. art. 87(1) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymóg profesjonalnego zastępstwa procesowego dla niektórych środków odwoławczych, w tym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sądu, w tym prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
k.p.c. art. 117 § § 5
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego za potrzebny.
k.p.c. art. 394(1) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje podstawę prawną orzekania w przedmiocie zażalenia.
k.p.c. art. 389(14)
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący nadzwyczajnych środków zaskarżenia, w tym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg profesjonalnego zastępstwa procesowego przy skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem jest uzasadniony ze względu na jej nadzwyczajny charakter i potrzebę stabilizacji obrotu prawnego. Brak profesjonalnego zastępstwa procesowego przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem skutkuje jej odrzuceniem bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych. Zakres pełnomocnictwa z urzędu w postępowaniu zażaleniowym jest wystarczający do zwalczenia skutków postanowienia, na które wniesiono zażalenie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 45 § 1 Konstytucji RP przez wymóg profesjonalnego zastępstwa procesowego. Naruszenie art. 117 § 5 k.p.c. przez bezzasadne ograniczenie zakresu pełnomocnictwa pełnomocnikowi z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym kierowana jest do Sądu Najwyższego, a zatem sądu prawa, a nie sądu faktu wymóg zastępstwa procesowego jest rozwiązaniem stabilizującym ograniczenie to stoi na straży pewności obrotu prawnego „sprawą” w rozumieniu tego przepisu pozostaje postępowanie zażaleniowe
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogu profesjonalnego zastępstwa procesowego przy wnoszeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz interpretacja zakresu pełnomocnictwa z urzędu w postępowaniu zażaleniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego nadzwyczajnego środka odwoławczego i wymogów formalnych z nim związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia formalnego w postępowaniu cywilnym – wymogu profesjonalnego zastępstwa przy nadzwyczajnych środkach odwoławczych, co jest kluczowe dla praktyków prawa.
“Czy możesz złożyć skargę do Sądu Najwyższego bez prawnika? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt I PZ 4/21 POSTANOWIENIE Dnia 15 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący) Prezes SN Piotr Prusinowski (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa M. M. przeciwko F. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. (poprzednia nazwa G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.) od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20 marca 2006 r., IV P [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 15 września 2021 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w K. IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 września 2019 r., sygn. akt IV P [...], oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13 września 2019 r. Sąd Rejonowy w K. odrzucił skargę M. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd wskazał, że powód wniósł skargę osobiście, bez profesjonalnego zastępstwa procesowego (przez adwokata lub radcę prawnego), co zgodnie z art. 424 6 § 3 k.p.c. w związku z art. 87 1 § 1 k.p.c. skutkuje odrzuceniem skargi. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik procesowy w zażaleniu zarzucił naruszenie: - art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez naruszenie prawa skarżącego do sądu; - art. 117 § 5 k.p.c. przez bezzasadne ograniczenia zakresu przyznanego pełnomocnictwa pełnomocnikowi z urzędu wyłącznie do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 13 września 2019 r. Kierując się zgłoszonymi zarzutami, skarżący domagał się uchylenia skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym. Mając na uwadze tę właściwość, jak również, że skarga tego rodzaju kierowana jest do Sądu Najwyższego, a zatem sądu prawa, a nie sądu faktu, zrozumiały staje się wymóg zastępstwa procesowego z art. 87 1 § 1 k.p.c. Nie kłóci się on ze standardem wyrażonym w art. 45 § 1 Konstytucji RP, a w szczególności z wymogiem sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Przesłanka ta nie jest bowiem kojarzona tylko z interesami strony wnoszącej nadzwyczajny środek odwoławczy i jej rolą procesową, ale musi uwzględniać prawa strony przeciwnej, która korzysta ze stabilności oraz pewności sytuacji prawnej ukształtowanej przez prawomocne orzeczenie sądu. W tym konflikcie interesów, wprowadzenie wymogu zastępstwa procesowego jest rozwiązaniem stabilizującym, z jednej strony, strona skarżąca ma prawo do wniesienia nadzwyczajnego środka odwoławczego, z drugiej zaś, ograniczenie to stoi na straży pewności obrotu prawnego, skutecznie ograniczając ilość ekstraordynaryjnych środków odwoławczych. Chybione jest także powołanie się na naruszenie art. 117 § 5 k.p.c. Przepis ten stanowi, że sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za potrzebny. Na obecnym etapie procedowania „sprawą” w rozumieniu tego przepis pozostaje postępowanie zażaleniowe, zainicjowane na skutek postanowienia z dnia 13 września 2019 r. Zwalczenie skutków tego orzeczenia nie jest uzależnione od zakresu umocowania pełnomocnika z urzędu. Zarzut naruszenia tego przepisu jest zatem chybiony. Sąd Rejonowy oparł się na art. 424 6 § 3 k.p.c. w związku z art. 87 1 § 1 k.p.c., których naruszenie nie jest w zażaleniu podnoszone. Oznacza to, że skarżący co do zasady nie kwestionuje, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wniesiona przez stronę osobiście podlega odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia baków formalnych. Konsekwencją braku zdolności postulacyjnej strony jest bowiem niedopuszczalność skargi, prowadząca do odrzucenia tego środka odwoławczego bez wzywania o jego uzupełnienie (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 lutego 2012 r., V CZ 132/11, LEX nr 1164756; z dnia 21 września 2011 r., I CZ 59/11 LEX nr 964456; z dnia 5 października 2010 r., IV CZ 67/12, LEX nr 1232817; z dnia 4 listopada 2014 r., II PZ 15/14, LEX nr 1551956). Mając na uwadze przedstawione argumenty, Sąd Najwyższy na podstawie art. 394 1 § 1 k.p.c. w związku z art. 389 14 k.p.c. orzekł jak w sentencji oraz przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI