III KZ 83/13

Sygn. akt III KZ 83/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Sobczak w sprawie M. S. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 stycznia 2014 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Sądu Okręgowego w G. z dnia 28 sierpnia 2013 r. o uznaniu za bezskuteczny wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 czerwca 2011 r., częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 10 lutego 2011r., na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zażalenie skazanego nie jest trafne i nie może wywrzeć skutku zgodnego z kierunkiem zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie koniecznym jest przytoczenie okoliczności faktycznych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego zarządzenia. M. S. został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 czerwca 2011 r., częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 10 lutego 2011r. Jak wynika z protokołu rozprawy apelacyjnej skazany był obecny na jej terminie w dniu 29 czerwca 2011 r. (k. 471, t. III) lecz nie został doprowadzony na ogłoszenie wyroku. Wobec tego w dniu 7 lipca 2011 r. (k.484. t. 2 III) skazany otrzymał sentencję wyroku Sądu Okręgowego oraz pouczenie o środkach zaskarżenia. Skazany następnie wielokrotnie występował do Sądu o doręczenie mu wydanego wobec niego wyroku argumentując to potrzebą złożenia wniosku o wydanie wyroku łącznego. Pierwszy raz w tym przedmiocie wystąpił do Sądu w dniu 21 lipca 2011 r. (k. 486, t. III), czyli już po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia „zapowiedzi kasacji”. W dniu 11 kwietnia 2013 r. M. S. złożył do Sądu Okręgowego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt V Ka …/11, częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego o sygn. akt II K …/10. Zarządzeniem z dnia 14 maja 2013 r. (k. 8), na podstawie art. 120 § 1 k.p.k., wezwano skazanego do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez dołączenie kasacji sporządzonej i podpisanej przez obrońcę pod rygorem uznania pisma za bezskuteczne. Skazany otrzymał pismo w dniu 24 maja 2013 r. (k. 10v). W dniu 26 maja 2013 r. M. S. nadesłał do Sądu własnoręcznie sporządzoną kasację oraz wniosek o ustanowienie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (k.12 in.). Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy, na podstawie art. 78 § 1 k.p.k., odmówił wyznaczenia M. S. obrońcy w celu sporządzenia kasacji. Z treści tego orzeczenia wynika, że skazany nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących wniosek ale także podniesiono, że będąc prawidło pouczony, nie dochował terminu i nie złożył wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. Następnie zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2013 r., które skazany odebrał w dniu 12 czerwca 2013 r. (k.23v) został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku w terminie 7 dni pod rygorem uznania go za bezskuteczny. Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2012 r. (błędnie określona data – było to 21 czerwca 2013 r.) zobowiązano skazanego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wywiedzenia kasacji w terminie kolejnych 23 dni od otrzymania wezwania pod rygorem uznania pisma za bezskuteczne (ponieważ uprzednio błędnie pouczono o 7- dniowym terminie do uzupełnienia braków formalnych, a tymczasem wynosi on 30 dni), poprzez dopełnienie 3 czynności, których wniosek dotyczy, czyli dołączenie kasacji sporządzonej i podpisanej przez adwokata (z wyboru). W dalszej części uzasadnienia zarządzenia podniesiono także fakt, iż skazany nie wystąpił z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego. Skazany odebrał to zarządzenie w dniu 1 lipca 2013 r. (k.30v). Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2013 r. (k. 41) uznano na podstawie art. 120 § 2 k.p.k. wniosek skazanego o przywrócenie terminu do złożenia kasacji za bezskuteczny albowiem nie uzupełniono jego braku formalnego poprzez sporządzenie i podpisanie kasacji przez obrońcę z wyboru. Na podstawie przytoczonych faktów należy dojść do wniosku, że zarówno rozumowanie jak i postępowanie Sądu Okręgowego w zakresie prowadzonych czynności okołokasacyjnych nie wydaje się do końca zrozumiałe. Jak wynika z akt sprawy, co niejednokrotnie również podnosił procedujący Sąd, skazany nie wystąpił w obligującym go terminie o sporządzenie i doręczenie wyroku Sądu II Instancji wraz uzasadnieniem. Oznacza to bowiem, że niezainicjowanie w ten sposób postępowania kasacyjnego pozbawiło skazanego w zasadzie możliwości dalszego prowadzenia czynności okołokasacyjnych. Wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie jest objęty przymusem adwokackim toteż skazany - będąc o tym prawidłowo pouczany - mógł taki wniosek złożyć osobiście. Wniosku w tym przedmiocie w terminie zawitym 7 dni nie złożył. Pierwszy wniosek o doręczenie odpisu wyroku, jakkolwiek przez skazanego argumentowany, został złożony już po upływie wymaganych ustawą 7 dni. Skazany nie wystąpił także (co było mu przypominane przez Sąd) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Zauważyć należy, że zarówno termin 7-dniowy do złożenia wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, jak i termin 30-dniowy do wniesienia kasacji są terminami zawitymi. Ich niedotrzymanie z przyczyn od strony niezależnych może spowodować przywrócenie terminu na zasadach określonych w art. 126 § 1 i 2. Termin ten może być przywrócony z przyczyn wskazanych w art. 126 § 1, przy jednoczesnym dopełnieniu czynności, która miała być w terminie wykonana. Takie okoliczności w sprawie jednak nie zaistniały. 4 Pismo skazanego z 11 kwietnia 2013 r. zatytułowane „wniosek” o przywrócenie terminu do sprawy II K …/10, potraktowane zostało zgodnie z żądaniem skazanego, jako wniosek o przywrócenie terminu do wywiedzenia kasacji i nadano mu właściwy temu postępowaniu tryb. Z tego faktu wywieść należy, że doszło w jakiś sposób do pominięcia i przez to do konwalidowania terminu przewidzianego do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku. Należy zauważyć, że terminy określone w art. 524 § 1 k.p.k. są terminami zawitymi, co oznacza, że czynność wykonana z ich uchybieniem jest czynnością bezskuteczną (art. 122 § 1 § 2 k.p.k.). Dalsze czynności Sądu Okręgowego odnosiły się do żądania uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji. Jak wynika jednak z lektury akt przedmiotowej sprawy w każdej z tych opisanych wyżej sytuacji określone prawem terminy upłynęły a obciążające wniosek skazanego braki nie zostały na czas usunięte. Oczywistym jest także i to, że błąd w procedowaniu obciążający organ procesowy nie może rodzić negatywnych konsekwencji dla skazanego, tym niemniej reguła ta nie znajduje w tej sprawie zastosowania albowiem negatywne konsekwencje dla strony spowodował już upływ siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.