I PZ 3/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że powód mógł wnieść skargę kasacyjną, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia przekraczała 10 000 zł. Powód w zażaleniu do Sądu Najwyższego zarzucił błędną wykładnię przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 398^2 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.c., twierdząc, że skarga kasacyjna nie była dopuszczalna w jego sprawie. Sąd Najwyższy, analizując przebieg postępowania, ustalił, że powód pierwotnie dochodził zapłaty 1 161,51 zł, jednak w toku postępowania rozszerzył swoje żądania o ustalenie istnienia stosunku pracy. Wartość przedmiotu sporu dla tego drugiego żądania, po jego prawidłowym ustaleniu przez Sąd Okręgowy na etapie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, wyniosła 12 000 zł. W związku z tym, łączna wartość przedmiotu zaskarżenia przekroczyła 10 000 zł, co zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. czyniło skargę kasacyjną dopuszczalną. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji jest zobowiązany do sprawdzenia wartości przedmiotu zaskarżenia w celu ustalenia dopuszczalności skargi kasacyjnej, nawet jeśli sąd pierwszej instancji tego nie uczynił. Oddalono zażalenie jako nieuzasadnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach pracowniczych po przekształceniu powództwa, dopuszczalność skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia powództwa i oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach pracowniczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy istniała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w rozpoznawanej sprawie istniała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia przekraczała 10 000 zł. Brak możliwości wniesienia skargi kasacyjnej z powodu błędnego ustalenia wartości przedmiotu sporu przez sądy niższych instancji nie wyłącza obowiązku sądu drugiej instancji do weryfikacji tej wartości na etapie badania dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Jak należy ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia w przypadku kumulacji roszczeń (ustalenie stosunku pracy i zapłata wynagrodzenia za urlop) po przekształceniu przedmiotowym powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu sporu dla żądania ustalenia istnienia stosunku pracy oraz dla roszczenia pieniężnego powinna zostać zsumowana. Sąd jest zobowiązany do sprawdzenia tej wartości, zwłaszcza gdy doszło do przekształcenia powództwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że po przekształceniu przedmiotowym powództwa (dodanie żądania ustalenia stosunku pracy) pierwotnie wskazana wartość przedmiotu sporu stała się nieaktualna. Kumulacja roszczeń wymaga zsumowania ich wartości. Sąd drugiej instancji ma obowiązek zweryfikować tę wartość, aby ustalić dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Czy sąd drugiej instancji może samodzielnie ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia na potrzeby oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, nawet jeśli sądy niższych instancji tego nie zrobiły?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do sprawdzenia wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia, ponieważ od tej wartości zależy dopuszczalność skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że badanie wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie dopuszczalności skargi, a nie formalne ustalenie wartości przedmiotu sporu według art. 25 k.p.c. Sąd drugiej instancji może stwierdzić i przyjąć, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest inna niż podana przez skarżącego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| S. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 424^8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlega odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych była lub jest możliwa albo jeżeli nie zachodzi wyjątek, o którym mowa w art. 424^1 § 2 k.p.c.
k.p.c. art. 398^2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach z zakresu prawa pracy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424^1 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady niedopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, gdy zmiana wyroku jest możliwa, dotyczy sytuacji, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.p.c. art. 193 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana powództwa jest dopuszczalna w toku sprawy.
k.p.c. art. 21
Kodeks postępowania cywilnego
Kumulacja przedmiotowa roszczeń wymaga zsumowania ich wartości.
k.p.c. art. 23^1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy.
k.p.c. art. 19 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy ustalania wartości przedmiotu sporu w sprawach o świadczenie pieniężne.
k.p.c. art. 25 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określenie wartości przedmiotu sporu przez stronę.
k.p.c. art. 25 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sprawdzenie wartości przedmiotu sporu przez sąd po doręczeniu pozwu.
k.p.c. art. 368 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^4 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 424^6 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Miejsce wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.p.c. art. 424^6 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.p.c. art. 394^1 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
k.p.c. art. 398^14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia zażalenia.
TFUE art. 45
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Przywołany przez powoda w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.p. art. 2
Kodeks pracy
Przywołany przez powoda w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Przywołany przez powoda w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.
k.c. art. 43
Kodeks cywilny
Przywołany przez powoda w skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia przekraczała 10 000 zł, co czyniło skargę kasacyjną dopuszczalną. • Sąd drugiej instancji jest zobowiązany do weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia na potrzeby oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Przekształcenie przedmiotowe powództwa skutkuje koniecznością ponownego ustalenia wartości przedmiotu sporu.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna nie była dopuszczalna z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. • Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował przepisy dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej. • Sąd Okręgowy nie miał prawa badać wartości przedmiotu zaskarżenia po doręczeniu pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie okazało się nieuzasadnione i z tej przyczyny zostało oddalone. • Wartość przedmiotu sporu podana w pozwie przestała być aktualna. • Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna (...) jest dopuszczalna ze względu na minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej (...), i nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości przedmiotu sporu, o którym stanowią art. 25 k.p.c. i art. 26 k.p.c.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący, sprawozdawca
Halina Kiryło
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach pracowniczych po przekształceniu powództwa, dopuszczalność skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia powództwa i oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach pracowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe ustalenie wartości przedmiotu sporu dla dopuszczalności środków odwoławczych, a także jak Sąd Najwyższy interpretuje te zasady w kontekście skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
“Czy można stracić prawo do skargi kasacyjnej przez błąd w ustaleniu wartości sporu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 13 161,51 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 120 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.