I PZ 27/16

Sąd Najwyższy2017-02-08
SNPracyprzywrócenie do pracyŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprawomocnośćskargaSąd Najwyższypostępowanie cywilnekoszty zastępstwapomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, podkreślając niedopuszczalność ponownego wznowienia po prawomocnym oddaleniu poprzedniej skargi.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda J. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w B., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, ponieważ było to kolejne żądanie wznowienia postępowania, które zostało już wcześniej oddalone prawomocnym wyrokiem, a sprawa nie spełniała wyjątków określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie i wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z powodu braku wymaganego oświadczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda J. K. na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 11 sierpnia 2016 r., które odrzuciło skargę powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 9 listopada 2009 r. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi tym, że już wcześniej, wyrokiem z dnia 28 grudnia 2011 r., oddalił skargę o wznowienie tego samego postępowania. Powód ponownie wniósł skargę o wznowienie, powołując się na art. 403 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 416 § 1 k.p.c., który stanowi, że niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 401¹ k.p.c. Pełnomocnik powoda w zażaleniu zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zawiadamiania o terminach posiedzeń i doręczania pism ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi, co miało skutkować nieważnością postępowania. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione, podkreślając, że przepis art. 416 k.p.c. ma charakter bezwzględny i wyłącza możliwość ponownego domagania się wznowienia postępowania po prawomocnym oddaleniu poprzedniej skargi, chyba że zachodzi wyjątek wskazany w art. 401¹ k.p.c. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie odniósł się do głównej podstawy odrzucenia skargi, a zamiast tego podniósł zarzuty dotyczące innego, prawomocnie zakończonego postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ k.p.c. w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c. Dodatkowo, Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z powodu braku wymaganego oświadczenia o niezapłaceniu tych kosztów, zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 401¹ k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 416 § 1 k.p.c., który wprost wyłącza możliwość ponownego wznowienia postępowania po prawomocnym oddaleniu skargi o wznowienie. Podkreślono, że przepis ten ma na celu utrzymanie mocy obowiązującej prawomocnych orzeczeń i jest przepisem bezwzględnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowód
M. Spółka Gazownictwa Zakład Gazowniczy w B.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 416 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 401¹ k.p.c.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dz.U. z 2015 r. poz. 1801 § § 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Wymaga oświadczenia o niezapłaceniu kosztów pomocy prawnej w całości lub w części.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 410 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 133 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 117 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 401 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 130

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność ponownego wznowienia postępowania po prawomocnym oddaleniu poprzedniej skargi o wznowienie (art. 416 § 1 k.p.c.). Brak wymaganego oświadczenia o niezapłaceniu kosztów pomocy prawnej w złożonym wniosku.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt V Pa …/11, które nie mogły być badane w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym postanowienia o odrzuceniu kolejnej skargi o wznowienie.

Godne uwagi sformułowania

niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienia przepis ten jest bezwzględny nie można wywodzić (interpretować) z treści żądania zawartego we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku

Skład orzekający

Bogusław Cudowski

przewodniczący

Zbigniew Myszka

członek

Marek Procek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 416 k.p.c. dotyczącego niedopuszczalności ponownego wznowienia postępowania oraz wymogów formalnych wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ponownego żądania wznowienia postępowania po jego prawomocnym oddaleniu oraz kwestii formalnych związanych z kosztami pomocy prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z niedopuszczalnością ponownego wznowienia postępowania oraz formalnych wymogów wniosku o koszty pomocy prawnej, co jest istotne dla praktyków, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Kolejna skarga o wznowienie? Sąd Najwyższy przypomina: są granice!

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I PZ 27/16
POSTANOWIENIE
Dnia 8 lutego 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący)
‎
SSN Zbigniew Myszka
‎
SSA Marek Procek (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa J. K.
‎
przeciwko M. Spółce Gazownictwa Zakładowi Gazowniczemu w B.
‎
w sprawie ze skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt V Pa    /09
o przywrócenie do pracy i zapłatę wynagrodzenia,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 lutego 2017 r.,
‎
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B.
‎
z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt V Pa …/16,
1. oddala zażalenie;
2. oddala wniosek pełnomocnika powoda adwokat K. Z. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2016 r. Sąd Okręgowy w B. odrzucił skargę powoda J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt V Pa …/09, oddalającym apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 10 kwietnia 2009 r. zasądzającego od pozwanej M. Spółki Gazownictwa na rzecz powoda kwotę 8.647,74 zł tytułem odszkodowania i oddalającego powództwo o przywrócenie do pracy.
Motywując przedstawione postanowienie, Sąd Okręgowy wskazał, iż wyrokiem z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt V Pa …/11, oddalił skargę powoda J. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tegoż Sądu z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt V Pa .../09. Powód w dniu 2 sierpnia 2016 r., powołując się na przepis art. 403
§
2 k.p.c., ponownie wniósł skargę o wznowienie tożsamego postępowania. Skoro zaś, na podstawie art. 416
§ 1 k.p.c., niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, to Sąd Okręgowy, na mocy art. 410 § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.
W zażaleniu na przedstawione postanowienie profesjonalny pełnomocnik powoda zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie „
art. 133 § 3 k.p.c. poprzez niezawiadomienie, ustanowionego z urzędu pełnomocnika powoda, o terminie posiedzenia w przedmiocie rozpoznania skargi o wznowienie wywiedzionej przez powoda w sprawie V Pa …/11, oraz niekierowanie pism sądowych w sprawie, w tym wezwań na rozprawę do pełnomocnika powoda, którego na podstawie art. 117 § 5 k.p.c. na wniosek Sądu wyznaczyła Okręgowa Rada Adwokacka, co na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. skutkowało nieważnością postępowania w sprawie o sygn. akt V Pa …/11, polegającą na pozbawieniu powoda możliwości obrony swoich praw”
.
W oparciu o tak zaprezentowany zarzut, pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie postanowienia oraz wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt V Pa …/11, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, a także o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, nieopłaconych w całości ani w części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie na uzasadnionych podstaw.
Zauważyć należy, iż skarga ubezpieczonego z dnia 2 sierpnia 2016 r. jest kolejną skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt V Pa …/09. Wcześniej Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt V Pa …/11, oddalił skargę strony o wznowienie postępowania zakończonego tymże orzeczeniem.
Tymczasem, zgodnie art. 416 § 1 i 2 k.p.c., niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienia, za wyjątkiem sytuacji, gdy skarga została oparta na podstawie wznowienia określonej w art. 401
1
k.p.c.
W orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 416 k.p.c. podyktowany jest dążnością do utrzymania mocy obowiązującej prawomocnych wyroków i postanowień co do istoty sprawy wydanych w postępowaniu nieprocesowym. Jest to przepis bezwzględny i ani przyczyny nieważności, ani przyczyny restytucyjne nie mogą uzasadniać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem, wydanym na skutek skargi o wznowienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2000 r., I CKN 1142/00 oraz z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 112/14). Poza sytuacją opisaną hipotezą normy art. 401
1
k.p.c. (a więc przypadkiem oparcia skargi o wznowienie postępowania na tej podstawie, jaką jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego został wydany zaskarżony wyrok, z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą), wyłączona jest możliwość ponownego domagania się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli uprzednio orzeczono o oddaleniu skargi o wznowienie tegoż postępowania. Reguła ta dotyczy także przypadku wniesienia skargi przez inny podmiot lub oparcia jej na innej podstawie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2011 r., III UZ 10/11).
Skarżący nie dostrzega opisanej wyżej zależności, na którą wprost powołał się Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zamiast polemiki z główną tezą zaskarżonego postanowienia, przedstawia zarzuty dotyczące postępowania Sądu Okręgowego w B. zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt V Pa …/11. Nie wskazuje zaś - domagając się uchylenia
wyroku Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt V … /11 -
na jakiej podstawie Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na postanowienie wydane w sprawie o sygn. akt V …/16, miałby ewentualnie badać postępowanie w innej prawomocnie zakończonej sprawie.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy z mocy art. 398
14
k.p.c. w związku z art. 394
1
§ 3 orzekł o oddaleniu zażalenia.
Ponadto Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika powoda o przyznanie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, albowiem wniosek o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, niezawierający - zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801) - oświadczenia, że żądane koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części, podlega oddaleniu, jako nieuzasadniony (por. zachowujące aktualność także w obecnym stanie prawnym postanowienie SN z dnia 14 października 1998 r., II CKN 687/98).
Oświadczenie składane przez adwokata w przedmiocie zapłacenia opłaty za zastępstwo prawne w całości lub w części w treści skierowanego do sądu wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy jest wymogiem ustanowionym w przepisie powszechnie obowiązującego prawa i niezastosowanie się do jednoznacznie brzmiącej dyspozycji normy prawnej, wywołuje skutek w postaci pozbawienia jej adresata (adwokata) świadczenia pieniężnego, dla którego uzyskania wprowadzono między innymi przedmiotowy warunek.
Faktu, że opłaty za czynności adwokackie nie zostały zapłacone w całości lub w części nie można wywodzić (interpretować) z treści żądania zawartego we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jego treść nie zastępuje bowiem treści oświadczenia, o którym mowa w § 3 cytowanego rozporządzenia, i nie może być też z treścią tego oświadczenia utożsamiana.
Wiosek pochodzi od profesjonalisty i takie działanie prowadziłoby do niedopuszczalnego nadawania z urzędu składanym pismom treści, których są pozbawione.
Rygoryzm, z jakim traktowane jest spełnienie opisanych wymogów, znajduje usprawiedliwienie w fakcie, iż powołany przepis adresowany jest wprost do adwokata (czyli do osoby zajmującej się w sposób profesjonalny wykładnią i stosowaniem przepisów prawa), pociągając za sobą obciążenie Skarbu Państwa. Dodać przy tym należy, iż
niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku, toteż nie podlega ewentualnemu uzupełnieniu w trybie art. 130 k.p.c. (por. cytowane wcześniej postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998 r., II CKN 687/98).
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI