I PZ 25/06

Postanowienie z dnia 17 stycznia 2007 r. 
I PZ 25/06 
 
Złożenie przez profesjonalnego pełnomocnika w terminie wniosku "o do-
ręczenie wyroku" z wyraźnym powołaniem się na zgłoszenie tego żądania "na 
podstawie art. 387 § 3 k.p.c." należy potraktować jako wniosek o doręczenie 
orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem, a nie o doręczenie sa-
mej sentencji orzeczenia na podstawie art. 9 k.p.c. 
 
Przewodniczący SSN Zbigniew Hajn, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera 
(sprawozdawca), Herbert Szurgacz. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 
2007 r. sprawy z powództwa Czesława N. przeciwko „I.-J.” SA w J. o zapłatę, na 
skutek zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu z dnia 30 stycznia 2006 r. [...] 
 
u c h y l i ł   zaskarżone postanowienie. 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Kaliszu postanowie-
niem z 30 stycznia 2006 r. [...] odrzucił wniosek pełnomocnika strony pozwanej I.-J. 
SA w J. o doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z 12 stycznia 2006 r. w spra-
wie z powództwa Czesława N. o zapłatę premii regulaminowej. W uzasadnieniu po-
stanowienia podniesiono, że pełnomocnik strony pozwanej pismem z 16 stycznia 
2006 r. wniósł o doręczenie mu wyroku z 12 stycznia 2006 r. Odpis wskazanego 
orzeczenia (sentencja wyroku) został doręczony pełnomocnikowi strony pozwanej 20 
stycznia 2006 r. Pismem z 25 stycznia 2006 r. pełnomocnik pozwanej Spółki wniósł o 
uzupełnienie dokonanego doręczenia przez przesłanie uzasadnienia wyroku. Pełno-
mocnik zwrócił uwagę, że złożenie wniosku o doręczenie „w trybie art. 387 § 3 k.p.c.” 
rodzi obowiązek doręczenia wyroku z uzasadnieniem. 

 
2
Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 387 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. 
orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodniowym od 
ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia. Orzeczenie w przedmiotowej sprawie za-
padło 12 stycznia 2006 r. Ostateczny termin do złożenia wniosku o sporządzenie 
uzasadnienia wyroku i jego doręczenie upłynął 19 stycznia 2006 r. Co prawda, peł-
nomocnik pozwanej Spółki 16 stycznia 2006 r. wniósł do Sądu pismo zatytułowane 
„wniosek o doręczenie wyroku”, jednakże nie stanowi ono wniosku o doręczenie od-
pisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. W ocenie Sądu Okręgowego, treść przyto-
czonego pisma procesowego jednoznacznie wskazuje, że zamiarem pełnomocnika 
strony pozwanej było uzyskanie jedynie odpisu przedmiotowego wyroku i nie doty-
czyło ono doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Tylko zachowanie się 
strony w sposób określony w art. 387 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. jest niezbędną prze-
słanką do uzyskania odpisu uzasadnienia.  
Sąd Okręgowy podniósł, że ponieważ Sąd drugiej instancji wydał orzeczenie 
zmieniające zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji, to zgodnie z art. 387 § 1 
k.p.c. jego uzasadnienie zostało sporządzone z urzędu. Nie oznacza to jednak, że 
powstał obowiązek doręczenia z urzędu sporządzonego w tym trybie uzasadnienia. 
Wystąpienie z takim żądaniem jest uprawnieniem strony realizowanym przez zgło-
szenie, w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji wyroku, wniosku o doręcze-
nie uzasadnienia orzeczenia. W przypadku natomiast złożenia wniosku o doręczenie 
odpisu wyroku, wniosek taki należy potraktować jako wniosek o doręczenie stronie 
odpisu sentencji wyroku, złożony na podstawie art. 9 k.p.c. (zgodnie z zasadą jawno-
ści wewnętrznej). W ocenie Sądu, niezgłoszenie przez radcę prawnego wniosku o 
doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem powoduje, że doręczeniu podlega 
orzeczenie bez uzasadnienia (postanowienia Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2003 
r., I PZ 104/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 231, z 12 września 2001 r., I PZ 59/01, 
OSNP 2003 nr 17, poz. 416, z 19 kwietnia 1999 r., II CZ 23/99, OSNC 1999 nr 11, 
poz. 195, z 28 listopada 1997 r., II CZ 137/97, LEX nr 50622).  
Właściwy wniosek o doręczenie uzasadnienia wydanego w rozpoznawanej 
sprawie wyroku pełnomocnik strony pozwanej złożył dopiero 25 stycznia 2006 r. Ma-
jąc to na uwadze Sąd uznał, że okres pomiędzy ogłoszeniem wyroku a wnioskiem 
złożonym przez pełnomocnika przekroczył określony ustawą termin tygodniowy, wo-
bec czego żądanie odwołującego się jako spóźnione podlegało odrzuceniu na pod-

 
3
stawie art. 328 § 1 zdanie drugie k.p.c. w związku z art. 391 § 1 zdanie pierwsze 
k.p.c.  
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik strony pozwanej, 
domagając się jego uchylenia. Skarżący zwrócił uwagę, że we wniosku z 16 stycznia 
2006 r. wskazano, iż doręczenie ma nastąpić „w trybie art. 387 § 3 k.p.c.”. Zgodnie z 
tym przepisem, orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie 
tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała doręczenia. Zdaniem skarżącego, 
powołany przepis nakłada obowiązek doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem na 
Sąd drugiej instancji, który z urzędu uzasadnił wyrok i przechowuje uzasadnienie w 
aktach sprawy. Uzasadnienie stanowi integralną część orzeczenia. Skoro wiec sądy 
orzekające w drugiej instancji sporządzają uzasadnienie z urzędu, to ich obowiąz-
kiem jest doręczenie orzeczenia, a nie tylko jego sentencji. 
Ponadto skarżący podniósł, że skoro jako pełnomocnik strony wskazał w spo-
sób wyraźny podstawę prawną swojego żądania, jak również złożył wniosek w bar-
dzo krótkim czasie po ogłoszeniu wyroku, to Sąd Okręgowy nie powinien domniemy-
wać, że zamiarem pełnomocnika było jedynie uzyskanie odpisu wyroku na podstawie 
art. 9 k.p.c., jeśli we wniosku powołano art. 387 § 3 k.p.c. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie jest uzasadnione. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 12 stycznia 
2006 r. pełnomocnik strony pozwanej wniósł „na zasadzie art. 387 § 3 k.p.c.” o dorę-
czenie wyroku wydanego w przedmiotowej sprawie. Odpis sentencji orzeczenia zo-
stał doręczony pełnomocnikowi pozwanego 20 stycznia 2006 r. Pismem z 25 stycz-
nia 2006 r. pełnomocnik pozwanego wniósł o uzupełnienie dokonanego doręczenia 
przez przesłanie uzasadnienia wyroku, powołując się na to, że wniosek o doręczenie 
został złożony „w trybie art. 387 § 3 k.p.c.”, co rodzi obowiązek doręczenia wyroku z 
uzasadnieniem. Mimo to Sąd Okręgowy zaskarżonym postanowieniem odrzucił 
wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku z 12 stycznia 2006 r. Zgodnie z utrwalo-
nym orzecznictwem, warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej (poprzed-
nio kasacji), jest otrzymanie przez stronę odpisu wyroku sądu drugiej instancji wraz z 
uzasadnieniem, po złożeniu wniosku w tym przedmiocie stosownie do art. 387 § 3 
k.p.c. Według art. 3985 § 1 k.p.c., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał 
zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z 

 
4
uzasadnieniem stronie skarżącej. Wniesienie skargi kasacyjnej musi zatem poprze-
dzać złożenie przez stronę zamierzającą zaskarżyć prawomocny wyrok (lub inne 
orzeczenie) sądu drugiej instancji wniosku o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie 
odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (jeżeli sąd drugiej instancji sporządza uzasad-
nienie jedynie na wniosek strony - art. 387 § 1 zdanie drugie k.p.c.) albo jedynie 
wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (jeżeli sąd drugiej instancji 
sporządza uzasadnienie z urzędu - art. 387 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.).  
Stosownie do art. 387 § 3 k.p.c. orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się stro-
nie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała jego doręczenia. 
Zawarte w zdaniu pierwszym in fine art. 387 § 3 k.p.c. sformułowanie „zażądała jego 
doręczenia” musi być odniesione do początku całego zdania, a mianowicie do sfor-
mułowania „orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się”. Inaczej mówiąc, sformułowa-
nie „zażądała jego doręczenia” nie dotyczy żądania doręczenia samego orzeczenia 
(jego sentencji), lecz żądania doręczenia orzeczenia (jego sentencji) razem z uza-
sadnieniem. Profesjonalny pełnomocnik powinien znać i dostrzegać różnicę pomię-
dzy żądaniem doręczenia samego orzeczenia (jego sentencji) oraz orzeczenia z 
uzasadnieniem. Prawidłowo sformułowany wniosek składany na podstawie art. 387 § 
3 k.p.c. powinien zatem zawierać w sposób wyraźny sformułowane żądanie doręcze-
nia orzeczenia z uzasadnieniem. 
Treść art. 3985 § 1 k.p.c. należy rozumieć w ten sposób, że termin dwóch mie-
sięcy na wniesienie skargi kasacyjnej liczony jest od daty doręczenia orzeczenia 
sądu drugiej instancji dokonanego w sposób opisany w art. 387 § 3 k.p.c. To z kolei 
oznacza, że tylko wtedy, gdy strona zażądała w terminie tygodniowym od ogłoszenia 
orzeczenia doręczenia jej orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem, można mówić, że 
spełnione zostało wstępne wymaganie dla powstania możliwości wniesienia skargi 
kasacyjnej. Jeżeli strona z takim żądaniem nie wystąpiła, bądź też występując z nim 
przekroczyła siedmiodniowy termin do zgłoszenia żądania doręczenia orzeczenia 
wraz z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.), dwumiesięczny termin, przewidziany w 
art. 3985 § 1 k.p.c., w ogóle nie może rozpocząć biegu, a tym samym niemożliwe jest 
wniesienie skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 grudnia 
1996 r., I PKN 45/96, OSNAPiUS 1997 nr 14, poz. 254; z 7 lutego 1997 r., II UZ 
25/96, OSNAPiUS 1998 nr 3, poz. 103; z 2 czerwca 1997 r., I PKN 136/97, 
OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 44; z 30 stycznia 1998 r., III CKU 106/97, Prokuratura i 
Prawo 1998 nr 6, poz. 30; z 19 kwietnia 1999 r., II CZ 23/99, OSNC 1999 nr 11, poz. 

 
5
195; z 10 marca 2000 r., IV CZ 18/00, OSNC 2000 nr 10, poz. 181; por. też wyrok z 
19 marca 1997 r., II CKN 31/97, OSP 1997 nr 11, poz. 208 i postanowienie z 26 
kwietnia 2001 r., II CZ 146/00, OSNC 2001 nr 12, poz. 180).  
Dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej ważna jest czynność złożenia 
wniosku o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem zgodnie z art. 
387 § 3 k.p.c. Wniosek ten musi być precyzyjnie sformułowany, gdyż według art. 9 
k.p.c. strony mają prawo otrzymywać z akt sprawy odpisy wszelkich orzeczeń. Strona 
może więc w każdym czasie zwrócić się o doręczenie jej odpisu wyroku (samej sen-
tencji lub także uzasadnienia), także po upływie terminów do złożenia wniosku o spo-
rządzenie uzasadnienia orzeczenia i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Dorę-
czenie samej sentencji orzeczenia (np. wyroku) sądu drugiej instancji bez jego uza-
sadnienia nie jest doręczeniem orzeczenia w rozumieniu art. 3985 k.p.c. (por. posta-
nowienie Sądu Najwyższego z 25 listopada 1997 r., I PZ 39/97, OSNAPiUS 1998 nr 
18, poz. 545). Dlatego też złożenie wniosku o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej 
instancji w terminie tygodniowym od jego ogłoszenia nie oznacza jeszcze, że strona 
wnosi o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu złożenia skargi kasacyj-
nej.  
Z art. 387 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. wynika, że prawidłowo sformułowany 
wniosek, z jakim na podstawie tego przepisu może zwrócić się do sądu strona 
zamierzająca wnieść skargę kasacyjną, powinien zawierać żądanie doręczenia orze-
czenia (wyroku, postanowienia) z uzasadnieniem. W rozpoznawanej sprawie wnio-
sek pełnomocnika strony pozwanej (pismo procesowe z 16 stycznia 2006 r. zatytu-
łowane „wniosek o doręczenie wyroku”) nie zawierał wyraźnego sformułowania żą-
dania doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Jednakże, ze względu na wyraźne 
powołanie się przez pełnomocnika, że domaga się doręczenia wydanego w przed-
miotowej sprawie wyroku „na zasadzie art. 387 § 3 k.p.c.”, należało przyjąć - wbrew 
odmiennemu stanowisku Sądu Okręgowego - że „wniosek o doręczenie wyroku” z 12 
stycznia 2006 r. nie był wnioskiem o doręczenie odpisu samej sentencji wyroku zło-
żonym na podstawie art. 9 zdanie drugie k.p.c. (czyli zgodnie z zasadą jawności we-
wnętrznej), lecz wnioskiem o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem jednoznacznie 
w celu wniesienia skargi kasacyjnej.  
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto rygorystycznie, że niezgłoszenie 
przez radcę prawnego wniosku o doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem po-
woduje, że doręczeniu podlega orzeczenie bez uzasadnienia (por. wyrok Sądu Naj-

 
6
wyższego z 11 kwietnia 2000 r., I PKN 583/99, OSNAPiUS 2001 nr 18, poz. 555). 
Aprobując co do zasady wynikający z przytoczonego poglądu rygoryzm formalny - 
uzasadniony wysokimi kwalifikacjami profesjonalnych pełnomocników, od których 
można wymagać spełnienia stosunkowo prostych i oczywistych wymagań dotyczą-
cych złożenia prawidłowego wniosku o doręczenie orzeczenia sądu drugiej instancji 
z uzasadnieniem w celu wniesienia skargi kasacyjnej, należy zwrócić uwagę na 
istotną w rozpoznawanej sprawie okoliczność, a mianowicie, że „wniosek o doręcze-
nie wyroku” został złożony w terminie przewidzianym w art. 387 § 3 k.p.c., a ponadto 
stwierdzono w nim wyraźnie, że żądanie zostaje zgłoszone „na zasadzie art. 387 § 3 
k.p.c.”, co pozwala na przypisanie mu w istocie rangi wniosku o doręczenie orzecze-
nia z uzasadnieniem.  
Nadmiernym formalizmem byłoby w takich okolicznościach odrzucenie wnio-
sku strony, nawet sporządzonego przez radcę prawnego, w którym nie zawarto wy-
raźnego sformułowania dotyczącego żądania doręczenia uzasadnienia, jednak po-
wołano się w nim na art. 387 § 3 k.p.c. jako podstawę prawną tego żądania. Do 
wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem ma bowiem zastosowanie 
art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c., a zatem oczywiste niedokładności pisma nie stano-
wią przeszkody do nadania mu biegu i rozpoznania we właściwym trybie (por. posta-
nowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2001 r., I CZ 110/01, Biuletyn SNIC 2002 
nr 1, s. 57). Gdy bowiem z okoliczności złożenia wniosku o doręczenie wyroku wyni-
ka w sposób niebudzący wątpliwości, że strona składa go w celu wniesienia skargi 
kasacyjnej, należy doręczyć jej odpis wyroku z uzasadnieniem, choćby w swoim pi-
śmie procesowym nie zawarła wyraźnego sformułowania o doręczenie uzasadnienia. 
W rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do potraktowania wniosku pełnomocnika 
strony pozwanej jako wniosku o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem, skoro z 
treści wniosku wynikało jednoznacznie, że pełnomocnik złożył go „na zasadzie art. 
387 § 3 k.p.c.”. Sąd Okręgowy nietrafnie potraktował wniosek pełnomocnika pozwa-
nej Spółki jako wniosek o doręczenie stronie odpisu sentencji wyroku złożony na 
podstawie art. 9 k.p.c. Słusznie skarżący podniósł w zażaleniu, że skoro w sposób 
wyraźny wskazał podstawę prawną swojego żądania, to jego intencja była jedno-
znaczna i nie mogła powodować przyjęcia przez Sąd Okręgowy domniemania, że za-
miarem pełnomocnika było jedynie uzyskanie odpisu sentencji wyroku na podstawie 
art. 9 k.p.c.  

 
7
Z przytoczonych względów zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, wobec 
czego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39816 k.p.c. 
postanowił jak w sentencji. 
========================================