I PZ 23/12

Sygn. akt I PZ 23/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 19 listopada 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) 
SSN Małgorzata Gersdorf 
SSN Roman Kuczyński (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa J. S. 
przeciwko A. Spółce z o. o.  
o odszkodowanie za naruszenie zasady równości w zatrudnieniu, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 listopada 2012 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych w P. 
z dnia 31 maja 2012 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w punkcie drugim 
wyroku z dnia 31 maja 2012 r. przyznał na rzecz radcy prawnego T. B. kwotę 900 zł 
(powiększoną o podatek VAT) tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc 
prawna świadczoną z urzędu na rzecz powoda za drugą instancję. W niniejszej 
sprawie mimo faktu, że apelacja pełnomocnika powoda została oddalona Sąd nie 
obciążył go na podstawie art. 102 k.p.c. kosztami procesu na rzecz pozwanego z 
uwagi na fakt, iż byłoby to sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z 
ustaleń niniejszej sprawy wynikało, że powód był ofiarą dyskryminacji a wysokość 

 
 
2 
zasądzonego odszkodowania zależała od obrachunku Sądu. Nadto wskutek 
działań pozwanego pozbawiony został pracy i tym samym źródła utrzymania. Wyżej 
wymienione wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu 
Sąd przyznał stosownie do § 11 ust. 1 pkt 2 w związku z § 12 ust 1 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę 
prawnego. Charakter sprawy i stopień jej skomplikowania nie uzasadniał 
podwyższenia tej stawki do wysokości 150% zgodnie z § 15 cytowanego 
rozporządzenia. 
Pełnomocnik powoda – radca prawny T. B. w dniu 11 lipca 2012 wniósł 
zażalenie od wyżej wskazanego postanowienia o kosztach skarżąc to 
postanowienie w zakresie rozstrzygnięcia co do kosztów zastępstwa procesowego 
poprzez oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz pełnomocnika powoda kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w kwocie przekraczającej stawkę minimalną 
wynikającą z norm przepisanych, z ograniczeniem do kwoty 450 zł + 23% VAT, tj. 
553,50 zł. W zażaleniu powołał się na naruszenie § 2 ust. 1, § 3 ust. 1, § 6 pkt 5, § 
12 ust. 1 pkt 1, § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat 
za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - 
poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji zasądzenie kosztów 
nieopłaconej 
pomocy 
prawnej 
z 
urzędu 
w 
zaniżonej 
wysokości, 
nieodzwierciedlającej w pełni skomplikowanego charakteru sprawy, i złożoności jej 
stanu faktycznego i prawnego, w tym konieczności sporządzenia apelacji powoda i 
odpowiedzi na apelację pozwanego, a zatem związanego z tym znacznego nakładu 
pracy pełnomocnika powoda w postępowaniu apelacyjnym. Podnosząc powyższe 
zarzuty wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na rzecz 
pełnomocnika powoda - radcy prawnego T. B. dalszej kwoty 450 zł + 23% VAT 
tytułem kosztów nieopłaconej przez powoda pomocy prawnej świadczonej z urzędu 
oraz o zwrotu opłaty uiszczonej od niniejszego zażalenia.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
 

 
 
3 
Zażalenie jest nieuzasadnione. W niniejszej sprawie należy w pierwszej 
kolejności zauważyć, że § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 
września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia 
przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego 
ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) stanowi, że koszty 
nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę 
w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w 
rozdziałach 3 i 4, oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. 
Punkt pierwszy ustanawia jedynie górną granicę kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego z urzędu i jest odstępstwem od zasad ustalonych 
w rozdziałach 3 i 4 ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przez Skarb 
Państwa. Po drugie, zgodnie z art. 98 § 3 w związku z art. 99 k.p.c., do 
niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego 
zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w 
odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz 
koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie zaś do 
art. 109 § 2 zdanie drugie k.p.c., przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych 
przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego radcą prawnym sąd 
bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte 
przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w 
przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Stawki opłat za czynności 
radców prawnych, o których mowa w art. 98 § 3 k.p.c. określa rozporządzenie 
Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 
1349). Według § 2 tego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłaty, stanowią 
stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4. W świetle powyższych unormowań 
nie ulega wątpliwości, że podstawę zasądzenia opłaty stanowią stawki minimalne 
określone w rozporządzeniu; jeżeli natomiast przemawia za tym niezbędny nakład 
pracy pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej 
wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, wówczas sąd może zasądzić opłatę wyższą. (por. 
postanowienie SN z dnia 21 grudnia 2010 r., III CZ 64/10, niepubl.). Odstępstwo od 

 
 
4 
zasądzenia kosztów w innej wysokości, niż stanowią o tym wskazane wyżej 
przepisy o stawkach minimalnych jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym 
sądu orzekającego i to do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpiły 
okoliczności uzasadniające zasadzenie kosztów w wyższej wysokości. Z tego 
względu 
sposób 
stosowania 
§ 
15 
powołanego 
rozporządzenia 
podlega 
dyskrecjonalnej ocenie sędziowskiej i w zasadzie wymyka się spod kontroli 
sprawowanej przez Sąd Najwyższy, chyba że zaskarżone orzeczenie zostało 
wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jednakże w niniejszej sprawie nie 
zachodzą takie okoliczności, skoro strona powodowa przegrała spór sądowy, a 
mimo to została przez sąd na podstawie art. 102 k.p.c. uwolniona od ponoszenia 
kosztów procesu w myśl art. 98 k.p.c., tym samym nieuzasadnione było pokrywanie 
przez Skarb Państwa wyższych kosztów zastępstwa procesowego od tych 
przewidzianych w przepisach o stawkach minimalnych (tj. w § 11 ust. 1 pkt 2 w 
związku z § 12 ust 1 powołanego rozporządzenia). 
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z 
art. 39814 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych 
podstaw.