I PZ 109/03

Postanowienie z dnia 12 stycznia 2004 r. I PZ 109/03 Wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza kwota żądanego roszczenia oddzielnie dla każdego z powodów występujących w sprawie na zasadzie współuczestnictwa formalnego, także wówczas, gdy powództwo na ich rzecz wytoczył związek zawodowy. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2004 r. sprawy z powództwa Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych - Zakładowej Organizacji Związkowej przy Niepublicznym Zespole Zakła- dów Opieki Zdrowotnej „U.-R.” SA na rzecz powódek Marii B. i Bożeny P. przeciwko „U.-R.” SA w R.Z. o zapłatę, na skutek zażalenia strony powodowej na postanowie- nie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 27 maja 2003 r. [...] o d d a l i ł zażalenie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 25 lipca 2002 r. Sąd Rejonowy w Nowym Targu zasądził od strony pozwanej – „U.-R.” SA w R. na rzecz powódek Marii B. i Bożeny P. kwoty po 203 zł miesięcznie za okres od 1 stycznia 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. wraz z od- setkami od każdego następującego po sobie miesiąca od 1 lutego 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. Apelację od powyższego wyroku złożyła strona pozwana. Wyrokiem z dnia 11 marca 2003 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zmienił zaskar- żony wyrok i oddalił powództwo. Kasację od powyższego wyroku złożyła strona powodowa zarzucając skarżo- nemu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego - art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 2 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagro- dzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1 poz. 2, ze zm.) w związku z art. 32 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w korespon- dencji z art. 8 k.p., 112 k.p., art. 13 k.p., art. 183 k.p. oraz art. 78 §1 k.p., polegające na przyjęciu przez Sąd drugiej instancji stanowiska, że pracownicom, na rzecz któ- rych wytoczono powództwo, nie przysługuje z dniem 1 stycznia 2001 r. podwyżka wynagrodzenia w kwocie nie mniejszej niż 203 zł, nadto naruszenie art. 87 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 4 Europejskiej Karty Społecznej sporządzonej w Turynie w dniu 18 października 1961 r. (Dz.U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67), poprzez naruszenie zasady, iż pracownicy, na rzecz których wytoczo- no powództwo, mają prawo do sprawiedliwego wynagrodzenia, wystarczającego dla zapewnienia im, jak i ich rodzinom, godziwego poziomu życia. Podnosił także naru- szenie art. 7 lit A pkt i oraz pkt ii „Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych” otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169), poprzez naruszenie prawa powódek do wynagrodzenia zapewniającego im jako minimum godziwy zarobek i równe wyna- grodzenie za pracę o równej wartości bez jakiejkolwiek różnicy oraz zadowalające warunki życia dla nich samych i ich rodzin. Jako okoliczności uzasadniające kasację podnosił, iż w sprawie zachodzi po- trzeba wykładni przepisu art. 4a ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw, poprzez wyjaśnienie, czy przepis ten, dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2000 r. o zmianie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przy- rostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 5, poz. 45), powinien mieć zastoso- wanie również do pracowników służby zdrowia zatrudnionych na stanowisku me- dycznym pielęgniarki w uzdrowiskach państwowych, w których właścicielem kapitału jest Skarb Państwa, w związku z ustawą z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielę- gniarki i położnej (Dz.U. Nr 91, poz. 410, ze zm.) oraz przywołanymi normami. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego oraz przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postę- powania za wszystkie instancje. Jako wartość przedmiotu zaskarżenia pełnomocnik powódek wskazywał kwotę 13.637,44 zł. 3 Postanowieniem z dnia 27 maja 2003 r. Sąd Okręgowy w Krakowie odrzucił kasację na podstawie art. 3935 k.p.c. w związku z art. 3921 §1 k.p.c., wskazując na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie o prawa majątkowe. Sąd ten podniósł, iż powództwo zostało wytoczone przez organizację związ- kową na rzecz każdej z powódek, a wartość przedmiotu zaskarżenia na rzecz każdej z powódek nie przekracza kwoty 10.000 zł (203x12+313,24x14=6.821 zł) wskazując, że okoliczność, iż powództwo na rzecz powódek wytoczyła organizacja związkowa nie zmienia obowiązującej zasady ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia przy dopuszczalności kasacji, która jest ustalana dla każdej z powódek oddzielenie. Strona powodowa złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie. Podnosiła, że pracownice nie przystąpiły do sporu wytoczonego na ich rzecz przez związek zawodowy. „Na podstawie art. 39318 §1 k.p.c. w związku z art. 62 k.p.c. oraz art. 55 i nast. k.p.c. w oparciu o odpowiednie zastosowanie art. 21 k.p.c.”, twierdziła, że wartość przedmiotu sporu należy sumować w sytuacji, gdy „do cytowanego sporu nie przystępuje pracownik na rzecz którego wniesiono powódz- two”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. Dopuszczalność kasacji uzależniona jest mię- dzy innymi od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zgodnie z art. 3921 §1 k.p.c. kasacja nie przysługuje w sprawach o prawa majątkowe, których wartość przedmiotu zaskar- żenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Bezsporne jest, iż roszczenie strony powodowej jest roszczeniem majątkowym. Wartość przedmiotu zaskarżenia strona powodowa - Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych Zakładowa Organizacja Związkowa przy Niepublicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej „U.-R.” SA w R. określiła na kwotę 13.637, 44 zł. Organizacja społeczna wytaczająca powództwo na rzecz oznaczonej osoby korzysta z legitymacji procesowej formalnej i jest stroną procesową w znaczeniu for- malnym. Należy zważyć, iż do organizacji społecznej działającej na podstawie art. 462 k.p.c. w związku z art. 8 k.p.c. w związku z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawie- dliwości z dnia 10 listopada 2000 r. w sprawie określenia wykazu organizacji spo- łecznych uprawnionych do działania przed sądem w imieniu lub na rzecz obywateli 4 (Dz.U. Nr 100, poz. 1080) na podstawie art. 62 k.p.c. stosuje się odpowiednio prze- pisy o prokuratorze. Osoba, na rzecz której zostało wytoczone powództwo, może wstąpić do sprawy w każdym jej stanie w charakterze powoda, w tym wypadku do udziału orga- nizacji społecznej stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie jednolitym (art. 56 § 1 k.p.c.). To, czy osoby, na rzecz których zostało wytoczone powództwo wstąpiły do procesu nie ma znaczenia dla określenia relacji (rodzaju współuczest- nictwa) między nimi. W niniejszej sprawie w związku z tym należało uznać, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne po stronie powodowej. Współuczestnictwo formalne, zgodnie z art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. uwarunkowane jest tym, aby przedmiot sporu stano- wiły roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej. Założeniem dopuszczalności i celowości takiej kumulacji rosz- czeń w jednym procesie jest domniemanie, iż sprawy te nadają się do jednakowego rozstrzygnięcia wobec analogiczności podstawy faktycznej. W przypadku współ- uczestnictwa formalnego wartość przedmiotu zaskarżenia oblicza się oddzielnie dla każdego z łącznie rozpoznawanych roszczeń (powództw w ujęciu procesowym). Słusznie zatem uznał Sąd Okręgowy, iż nie zmienia obowiązującej zasady ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia przy dopuszczalności kasacji fakt wyto- czenia powództwa na rzecz powódek przez organizację związkową. Powództwo zo- stało bowiem wytoczone przez organizację związkową na rzecz każdej z powódek i w związku z tym, z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia kasacja nie jest do- puszczalna, zaś wartości dochodzonych roszczeń nie można zgodnie z art. 21 k.p.c. zliczyć, uznając za stronę powodową jedynie Ogólnopolski Związek Zawodowy Pie- lęgniarek i Położnych Organizacji Związkowej przy Niepublicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej „U.-R.” SA w R. Ten podmiot był tylko powodem w sensie formal- nym, a dla oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia decydująca jest wartość roszczeń dochodzonych na rzecz poszczególnych osób. Z tych też względów zażalenie podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 39318 § 3 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. ========================================