I PZ 1/07

Postanowienie z dnia 12 kwietnia 2007 r. I PZ 1/07 Bieg terminu do wniesienia zażalenia nie ulega przerwaniu ani przedłuże- niu ze względu na złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ustanowienie przez sąd pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia zażalenia, może stanowić okoliczność uzasadniającą przywróce- nie terminu. Przewodniczący SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera (sprawozdawca), Beata Gudowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy z powództwa Hanny M. przeciwko Gminnej Spółdzielni „S.CH.” w C. o ustalenie wymiaru zatrudnienia, na skutek zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi z dnia 15 września 2006 r. [...] 1. o d d a l i ł zażalenie; 2. zasądził od Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Łodzi) na rzecz adwokat Bogumiły K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi wyrokiem z 20 września 2005 r. oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Łowiczu w sprawie o ustalenie treści stosunku pracy (wymiaru zatrudnienia). Po ogłoszeniu wyroku powódka wniosła „o wydanie wyroku z 20 września 2005 r.”, w związku z czym doręczono jej odpis sentencji tego wyroku (bez uzasad- nienia). Pismem nadanym w urzędzie pocztowym 17 października 2005 r. powódka 2 wniosła „o przysłanie uzasadnienia wyroku”, ponieważ pomimo wniosku nie otrzy- mała uzasadnienia wyroku. Następnie - po otrzymaniu pisma przewodniczącego wy- działu wyjaśniającego, że uzasadnienie wyroku nie może być doręczone, ponieważ wobec braku stosownego wniosku nie zostało sporządzone - powódka w piśmie z 24 listopada 2005 r. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządze- nie uzasadnienia wyroku i przesłanie wyroku z uzasadnieniem oraz wniosła o dorę- czenie jej odpisu wyroku z uzasadnieniem. Postanowieniem z 9 lutego 2006 r. Sąd Okręgowy w Łodzi odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku i odrzucił wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Na powyższe postanowienie powódka wniosła osobiście sporządzone zażale- nie. Sąd Okręgowy postanowieniem z 21 marca 2006 r. odrzucił zażalenie powód- ki na postanowienie z 9 lutego 2006 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywró- cenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku i odrzucenia wniosku o sporzą- dzenie uzasadnienia, powołując się na treść art. 871 § 1 k.p.c. i art. 130 § 5 k.p.c. w związku z art. 373 i 397 § 2 k.p.c., ponieważ zażalenie skierowane do Sądu Najwyż- szego nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. W piśmie z 31 marca 2006 r. powódka wniosła o przyznanie jej pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 24 maja 2006 r. Sąd Okręgowy ustanowił dla powódki pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia zażalenia do Sądu Najwyższego na po- stanowienie z 21 marca 2006 r. W dniu 7 czerwca 2006 r. Okręgowa Rada Adwokac- ka w Ł. wyznaczyła powódce pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. W dniu 26 czerwca 2006 r. pełnomocnik powódki wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z 21 marca 2006 r., zarzucając naruszenie art. 5 k.p.c., przez niepo- uczenie powódki o treści art. 871 § 1 k.p.c. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządze- nie uzasadnienia wyroku. Sąd Okręgowy w Łodzi - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowie- niem z 15 września 2006 r. odrzucił zażalenie pełnomocnika powódki na postano- wienie tego Sądu z 21 marca 2006 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c. termin do wniesienia zażalenia jest tygo- dniowy i liczy się od dnia doręczenia stronie postanowienia. Zaskarżone postanowie- nie (z 21 marca 2006 r.) zostało doręczone powódce 27 marca 2006 r. Termin do 3 wniesienia zażalenie upłynął zatem 3 kwietnia 2006 r. Sąd zwrócił uwagę, że pełno- mocnik powódki wnosząc przedmiotowe zażalenie 26 czerwca 2006 r. nie złożył jed- nocześnie wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Z tego względu na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z 397 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił zażale- nie jako wniesione po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 394 § 2 k.p.c. Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem pełnomocnik powódki, doma- gając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi, ewentualnie jego zmiany poprzez uwzględnienie zażalenia powódki na postanowienie z 21 marca 2006 r.; wniósł także o przyznanie pełnomoc- nikowi z urzędu wynagrodzenia oraz zwrotu wydatków nieuiszczonych ani w części, ani w całości przez powódkę. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 394 § 2 k.p.c., poprzez błędne przyjęcie, że termin tygodnio- wy do wniesienia zażalenia liczy się dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu od daty doręczenia postanowienia stronie, którą zastępuje, w sytuacji gdy ustanowienie pełnomocnika nastąpiło trzy miesiące po doręczeniu postanowienia samej stronie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej podniósł, że przyczyną odrzucenia zażalenia na postanowienie z 21 marca 2006 r. było uchybienie terminu do złożenia zażalenia, przy błędnym przyjęciu, że bieg terminu rozpoczął się w dniu doręczenia powódce postanowienia. Według pełnomocnika powódki Sąd nie wziął pod uwagę tego, że został on wyznaczony dopiero 7 czerwca 2006 r., a zażalenie zostało zło- żone w terminie 7 dni od poinformowania adwokata o ustanowieniu go pełnomocni- kiem powódki, czyli od chwili, w której mógł skutecznie podjąć czynności. Jednocze- śnie pełnomocnik powódki wniósł o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, gdyż z powodu choroby nie mógł się wywiązać z obowiązku jego złożenia w terminie. Postanowieniem z 29 listopada 2006 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpie- czeń Społecznych w Łodzi przywrócił powódce termin do wniesienia zażalenia na postanowienie tego Sądu z 15 września 2006 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że zażalenie na postanowienie z 21 marca 2006 r., sporządzone w imieniu powódki przez adwokata ustanowionego z urzędu, zostało wniesione po upływie tygodniowego terminu od doręczenia samej 4 stronie odpisu postanowienia z uzasadnieniem (art. 394 § 2 k.p.c.). Postanowienie to zostało doręczone powódce 27 marca 2006 r., zaś zażalenie na to postanowienie pełnomocnik powódki wniósł dopiero 26 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił za- żalenie pełnomocnika powódki wobec uchybienia terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. W rozpoznawanym przez Sąd Najwyższy zażaleniu pełnomocnik powódki za- rzucił, że Sąd Okręgowy wydając zaskarżone postanowienie powinien wziąć pod uwagę, że pełnomocnik został wyznaczony dopiero 7 czerwca 2006 r., czyli trzy mie- siące po doręczeniu powódce postanowienia. Jednocześnie podniósł, że zażalenie zostało złożone w terminie 7 dni od poinformowania go o ustanowieniu i że dopiero w tej dacie mógł skutecznie podjąć czynności. W istocie pełnomocnik powódki w zaża- leniu sugeruje, że siedmiodniowy termin na wniesienie zażalenia powinien być liczo- ny nie od chwili doręczenia stronie odpisu postanowienia, lecz od chwili ustanowienia dla strony pełnomocnika z urzędu. Stanowisko pełnomocnika powódki nie może być uznane za trafne. Termin przewidziany w art. 394 § 2 k.p.c. - liczony od chwili doręczenia samej stronie odpisu postanowienia z uzasadnieniem - wiąże bowiem również pełnomocnika strony, nawet w sytuacji, gdy dopiero po tej dacie został on ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu. Wystąpienie przez stronę z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu pozostaje bez wpływu na bieg terminu do złożenia środka odwoławczego, w szczególności nie powoduje jego przedłużenia bądź przerwania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego (co prawda w odniesieniu do kasacji) przyjęto jednolicie, że bieg terminu do wniesie- nia kasacji nie ulega przerwaniu ani przedłużeniu ze względu na złożenie przez stronę wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu (por. między innymi postanowie- nia Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 1997 r. II CZ 35/97, OSNC 1997 nr 10, poz. 151, z 8 października 1998 r. II CZ 106/98, z 6 czerwca 2000 r., I CZ 76/00, z 23 lipca 2002 r., II CZ 81/02, z 29 kwietnia 2003 r., V CZ 42/03, z 18 lutego 2004 r., I CZ 4/04, niepublikowane). Stanowisko to pozostaje aktualne w przypadku zażalenia - zarówno co do zasady, jak i w odniesieniu do okoliczności rozpoznawanej sprawy. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia zażalenia w czasie, kiedy upłynął już termin do jego wniesienia, może stanowić okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Nie sposób natomiast znaleźć podstawy prawnej dla stanowiska prezentowanego w zażaleniu, zgodnie z którym termin do wniesienia zażalenia powinien biec od daty zawiadomienia adwo- 5 kata o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu do sporządzenia środka zaskarże- nia. W takiej sytuacji pełnomocnikowi przysługuje ewentualnie wniosek o przywróce- nie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Z tych względów odrzucenie zażalenia pełnomocnika powódki na postanowie- nie Sądu Okręgowego z 21 mara 2006 r. jako spóźnionego było prawidłowe, zaś kwestionujące to rozstrzygnięcie zażalenie podlegało oddaleniu. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej podlega rozpoznaniu przez sąd, przed którym czynność ta powinna być podjęta. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie. ========================================