I PUO 23/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej wynagrodzenia sędziego w stanie spoczynku innemu sądowi, uznając brak podstaw do twierdzenia, że sąd apelacyjny nie byłby bezstronny.
Sąd Rejonowy w Katowicach zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o wynagrodzenie sędziego w stanie spoczynku innemu sądowi, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy odmówił przekazania, podkreślając, że instytucja ta jest wyjątkiem i wymaga ścisłej wykładni. Stwierdzono, że sam fakt, iż powódka była sędzią sądu apelacyjnego, nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy, gdyż nie wykazano realnego zagrożenia dla bezstronności sądu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Katowicach o przekazanie sprawy dotyczącej wynagrodzenia za pracę sędziemu w stanie spoczynku innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadniał wniosek dobrem wymiaru sprawiedliwości, sugerując, że powódka, będąc sędzią Sądu Apelacyjnego w Katowicach, mogłaby nie być tam sprawiedliwie potraktowana. Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy, odwołując się do ścisłej wykładni art. 44¹ k.p.c. Podkreślono, że przekazanie sprawy jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej sądu i może nastąpić jedynie w wyjątkowych sytuacjach, gdy istnieje realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sama możliwość wyłączenia sędziego lub obawa o społeczne postrzeganie bezstronności nie są wystarczającymi przesłankami do przekazania sprawy. W analizowanym przypadku nie przedstawiono argumentów wskazujących na istnienie przeszkody dla rozpoznania sprawy przez Sąd Apelacyjny w Katowicach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt pełnienia służby sędziowskiej w sądzie apelacyjnym nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem od zasady właściwości miejscowej i wymaga ścisłej wykładni. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości musi być rozumiana ściśle i opierać się na realnych zagrożeniach dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, a nie na hipotetycznych obawach czy możliwości wyłączenia sędziego. W analizowanym przypadku nie przedstawiono przekonujących argumentów o istnieniu przeszkody dla rozpoznania sprawy przez sąd apelacyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Apelacyjny w Katowicach | instytucja | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 44¹ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu stanowi wyjątek od zasady właściwości miejscowej i podlega ścisłej wykładni. Może być zastosowana jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Podstawy te nie mogą być utożsamiane z podstawami wyłączenia sędziego.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy wyłączenia sędziego.
P.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Regulacja dotycząca wynagrodzenia sędziów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkiem i wymaga ścisłej wykładni. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości musi być rozumiana ściśle i opierać się na realnych zagrożeniach. Sama możliwość wyłączenia sędziego lub obawa o społeczne postrzeganie bezstronności nie są wystarczającymi przesłankami do przekazania sprawy. Nie przedstawiono przekonujących argumentów o istnieniu przeszkody dla rozpoznania sprawy przez sąd apelacyjny.
Odrzucone argumenty
Argument Sądu Rejonowego, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy z uwagi na społeczne postrzeganie bezstronności sądu i fakt, że powódka była sędzią tego sądu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości ścisła wykładnia realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna.
Skład orzekający
Jarosław Sobutka
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 44¹ k.p.c., zwłaszcza w kontekście zasady dobra wymiaru sprawiedliwości i potencjalnego konfliktu interesów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, ale zasady interpretacji art. 44¹ k.p.c. mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów w sądownictwie i interpretacji zasad przekazywania spraw, co jest istotne dla prawników. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy strzeże zasady właściwości sądu.
“Czy sędzia w stanie spoczynku może domagać się przekazania sprawy o wynagrodzenie z sądu, w którym orzekał?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I PUO 23/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Sobutka w sprawie z powództwa J. K. przeciwko Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 maja 2024 r., wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego Katowice-Zachód w Katowicach VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 marca 2024 r., sygn. akt VII P 414/24, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 marca 2024 r. Sąd Rejonowy Katowice - Zachód w Katowicach VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 44 1 § 2 k.p.c., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że powódka J. K. wniosła przeciwko Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach powództwo o zapłatę wynagrodzenia za pracę i nagrodę jubileuszową. Powódka podała, że jest sędzią Sądu Apelacyjnego w Katowicach w stanie spoczynku. Wskazała, że strona pozwana zaniżyła wynagrodzenie należne powódce, stosując niekonstytucyjne przepisy tzw. ustaw okołobudżetowych - zamiast regulacji art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zdaniem Sądu Rejonowego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za tym, by to Sąd Najwyższy podjął decyzję, do którego sądu równorzędnego sprawa powinna zostać przekazana. Będzie to w szczególności korzystne z uwagi na wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Regulacja z art. 44 1 k.p.c. stanowi wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tej przyczyny podlega ścisłej wykładni (za ścisłą wykładnią przepisu z tych powodów opowiedziano się także w postanowieniu Sądu Najwyższego: z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20, Legalis oraz z 6 maja 2020 r., IV CO 94/20, Legalis). Pozwala ona zapobiec sytuacjom, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy godziłoby w dobro wymiaru sprawiedliwości. Do przekazania sprawy do innego sądu może dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo, według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z 20 maja 2020 r., I CO 21/20, Legalis). Wymóg istnienia zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości musi być przy tym rozumiany ściśle. Odstępstwo od fundamentalnego prawa do rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo jest zatem możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają (zob. T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Komentarz. Art. 1–458 16 . Tom I. Wyd. 2, Warszawa 2023). Podstawą zastosowania art. 44 1 k.p.c. nie jest m.in. sytuacja spodziewanego zaistnienia przyczyny wyłączenia sędziego, nawet gdyby zaszła w stosunku do wszystkich sędziów wydziału (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2017 r., IV KO 28/17, OSG 2018, Nr 1, poz. 3). Sąd Najwyższy wielokrotnie wyrażał pogląd, że o konieczności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, o którym mowa w art. 44 1 k.p.c., nie może świadczyć ewentualne zaistnienie przesłanek wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy w stosunku do grupy, nawet istotnej, sędziów sądu występującego. Podstaw stosowania tego przepisu nie należy utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 lutego 2024 r., III CO 166/24, LEX nr 3698197 czy z 26 czerwca 2020 r., IV CO 108/20, LEX nr 3054083). W postanowieniu z 11 września 2023 r. (III CO 596/23, LEX nr 3602900), Sąd Najwyższy wskazał także, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym sądzie bezstronnie rozpoznana musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 7 maja 2020 r., V CO 1/20, LEX nr 3162693 czy z 12 stycznia 2024 r., III CO 1049/23, LEX nr 3652320). Nadużywanie instytucji przekazywania sprawy do sądu równorzędnego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości może bowiem prowadzić do osłabienia zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Ponadto podstaw do stosowania art. 44 1 k.p.c. nie należy utożsamiać z przesłaniami uzasadniającymi wyłączenie sędziego, o których mowa w art. 49 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2020 r., IV CO 19/20, LEX nr 3125078). Sąd Rejonowy nie przedstawił żadnych argumentów przekonujących o tym, że fakt pełnienia przez powódkę służby sędziowskiej, przed przejściem w stan spoczynku, w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach, wskazuje na istnienie przeszkody dla rozpoznawania sprawy - dotyczącej całego sądu, jako organu wymiaru sprawiedliwości. Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 44 1 § 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. [SOP] (r.g.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI