Orzeczenie · 2025-12-17

I PUNP 1/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-17
SNubezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta z tytułu niezdolności do pracyprzeliczenie świadczeniaustawa emerytalnawartość przedmiotu sporuskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemwymogi formalnedopuszczalność skargiSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę ubezpieczonego T. Ż. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III AUa 1050/21), który oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach. Sprawa dotyczyła przeliczenia renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że jest ona niedopuszczalna. Jako podstawę odrzucenia wskazano niespełnienie wymogów formalnych określonych w art. 424^5 § 1 k.p.c., w szczególności brak uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody oraz fakt, że w sprawie przysługiwała skarga kasacyjna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia przekraczała 10 000 zł (w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych). Sąd podkreślił, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest alternatywą dla innych środków prawnych, takich jak skarga kasacyjna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wymogi formalne tej skargi, relacja między skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem a skargą kasacyjną.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i jej wymogów formalnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku została wniesiona z zachowaniem wszystkich wymogów formalnych określonych w k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga jest niedopuszczalna z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę, ponieważ nie uprawdopodobniono szkody, a w sprawie przysługiwała skarga kasacyjna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia.

Czy w sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł, przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jako alternatywa dla skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest alternatywą dla skargi kasacyjnej, gdy ta ostatnia jest dopuszczalna.

Uzasadnienie

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest środkiem szczególnym, służącym jedynie uzyskaniu prejudykatu do dochodzenia odszkodowania, a nie zmianie lub uchyleniu orzeczenia. W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przekracza 10 000 zł, dopuszczalna jest skarga kasacyjna.

Czy naruszenie prawa materialnego, polegające na nieustanowieniu pełnomocnika z urzędu dla osoby cierpiącej na schizofrenię, może stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie z powodu odrzucenia skargi z przyczyn formalnych.

Uzasadnienie

Skarga została odrzucona z powodu niespełnienia wymogów formalnych, co uniemożliwiło merytoryczne badanie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego i procesowego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
T. Ż.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Kielcachinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 424^1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

k.p.c. art. 424^5 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

k.p.c. art. 424^8 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

k.p.c. art. 424^8 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawy odrzucenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.

Pomocnicze

ustawa emerytalna art. 15 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób ustalania wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty.

ustawa emerytalna art. 17 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określa sposób ustalania wskaźnika wysokości podstawy wymiaru renty.

k.p.c. art. 379 § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania, w tym pozbawienia strony możności obrony.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego art. 48

Dotyczy obowiązku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla osoby z zaburzeniami psychicznymi.

k.p.c. art. 398^2 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa niedopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o prawa majątkowe poniżej określonej wartości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c. • Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie uzasadniała wniesienie skargi kasacyjnej, co czyni skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem niedopuszczalną jako środek alternatywny. • Nie uprawdopodobniono szkody w sposób wymagany przez przepisy.

Odrzucone argumenty

Zaskarżone orzeczenie jest niezgodne z prawem materialnym (art. 48 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c.) z powodu nieustanowienia pełnomocnika z urzędu. • Wnioskodawcy wyrządzono szkodę w wysokości 1.565.566,32 zł.

Godne uwagi sformułowania

skarga podlega także odrzuceniu, jeżeli zmiana zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na podstawie kodeksu była lub jest możliwa • nie można traktować jak alternatywy dla apelacji, skargi o wznowienie postępowania czy choćby skargi kasacyjnej • nie wystarczy zatem samo podanie kwoty, bez uzasadnienia jej pochodzenia czy też zasad wyliczenia jej wysokości

Skład orzekający

Leszek Bielecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wymogi formalne tej skargi, relacja między skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem a skargą kasacyjną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem i jej wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego środka prawnego jakim jest skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem, a jej odrzucenie z przyczyn formalnych jest istotne dla praktyki prawniczej.

Kiedy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

wyrównanie renty: 394 554,5 PLN

odszkodowanie: 394 554,5 PLN

zadośćuczynienie: 394 554,5 PLN

szkoda: 1 565 566,32 PLN

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst