I PSKP 27/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów szkolenia na świadectwo maszynisty. Pozwany zarzucał naruszenie przepisów postępowania (niezastosowanie dowodu z opinii biegłego) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia przepisów dotyczących umów o podnoszenie kwalifikacji zawodowych). Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną. Wskazał na istotne braki w materiale dowodowym, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, w szczególności wysokości faktycznie poniesionych przez pracodawcę kosztów szkolenia oraz jego faktycznego czasu trwania. Podkreślono konieczność zasięgnięcia opinii biegłego w celu weryfikacji tych kosztów. Analizując przepisy prawa materialnego, Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 22c ustawy o transporcie kolejowym nie stanowi lex specialis wobec przepisów Kodeksu pracy dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych i że umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie może być mniej korzystna dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy. Wskazano, że wysokość podlegających zwrotowi kosztów powinna być odwrotnie proporcjonalna do okresu zatrudnienia po ukończeniu szkolenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, nakazując mu m.in. zbadanie, czy pracownik został prawidłowo poinformowany o czasie i kosztach szkolenia oraz zasięgnięcie opinii biegłego w celu ustalenia faktycznie poniesionych kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości kosztów szkolenia pracownika podlegających zwrotowi, konieczność zasięgnięcia opinii biegłego w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych w kontekście przepisów szczególnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika kolei, ale zasady dotyczące dowodu z opinii biegłego i interpretacji przepisów o podnoszeniu kwalifikacji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wysokość kosztów szkolenia pracownika, podlegających zwrotowi na podstawie umowy o podnoszenie kwalifikacji zawodowych, wymaga zasięgnięcia opinii biegłego sądowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku braku wystarczającego materiału dowodowego potwierdzającego faktyczne poniesienie kosztów przez pracodawcę, konieczne jest zasięgnięcie opinii biegłego.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji oparły się na kalkulacji kosztów przedstawionej przez pracodawcę, nie weryfikując faktycznego poniesienia tych kosztów. W sytuacji, gdy ustalenie wysokości kosztów wymaga wiadomości specjalnych, sąd powinien powołać biegłego zgodnie z art. 278 § 1 k.p.c.
Czy umowa o podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika, zawarta na podstawie art. 22c ustawy o transporcie kolejowym, może być mniej korzystna dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa ta nie może być mniej korzystna dla pracownika niż przepisy Rozdziału III Kodeksu pracy, a art. 22c u.t.k. nie stanowi lex specialis wobec tych przepisów.
Uzasadnienie
Przepisy Kodeksu pracy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych (art. 103(1)-103(6) k.p.) określają minimalne standardy ochrony pracownika, których umowa nie może naruszać. Art. 22c u.t.k. jedynie wprowadza możliwość zobowiązania do zwrotu kosztów, ale nie zwalnia z przestrzegania ogólnych zasad Kodeksu pracy.
Jak należy ustalić wysokość kosztów szkolenia podlegających zwrotowi przez pracownika, który rozwiązał umowę o pracę przed upływem terminu odpracowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość podlegających zwrotowi kosztów powinna być odwrotnie proporcjonalna do okresu zatrudnienia po ukończeniu szkolenia, z uwzględnieniem zasady, że im dłużej pracownik odpracowuje, tym mniejszą część kosztów zwraca.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przedstawił przykłady matematyczne ilustrujące proporcjonalne rozliczenie kosztów w zależności od czasu pozostawania w zatrudnieniu po szkoleniu. Wskazano również, że w przypadku przerwania szkolenia przez pracownika, może on być zobowiązany do zwrotu całości kosztów.
Czy datą zakończenia szkolenia, od której należy liczyć okres odpracowania, jest data zdania egzaminu czy faktycznego zakończenia szkolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Za datę zakończenia szkolenia należy uznać faktyczne zakończenie szkolenia przez kandydata, a nie datę zdania egzaminu zawodowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko sądów niższych instancji, że okres odpracowania powinien być liczony od momentu faktycznego zakończenia procesu szkoleniowego, a nie od momentu uzyskania formalnego potwierdzenia kwalifikacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Spółka Akcyjna w W. | spółka | powód |
| R.J. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Niezastosowanie przepisu art. 278 § 1 k.p.c. (konieczność zasięgnięcia opinii biegłego w sprawach wymagających wiadomości specjalnych) stanowiło istotne naruszenie postępowania.
k.p. art. 103 § 1-6
Kodeks pracy
Przepisy dotyczące podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników, które nie mogą być modyfikowane w sposób mniej korzystny dla pracownika w umowie o podnoszenie kwalifikacji.
u.t.k. art. 22c § ust. 1
Ustawa o transporcie kolejowym
Możliwość zawarcia przez przewoźnika kolejowego umowy z kandydatem na maszynistę zobowiązującej do zwrotu kosztów szkolenia w określonych przypadkach.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.p. art. 103 § 4
Kodeks pracy
Postanowienia umowy o podnoszenie kwalifikacji zawodowych nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy.
k.p. art. 103 § 5
Kodeks pracy
Określa przypadki, w których pracownik jest zobowiązany do zwrotu kosztów szkolenia.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy, o ile przepisy prawa pracy nie stanowią inaczej.
k.c. art. 361 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Zakres obowiązku odszkodowawczego, który powinien podlegać obiektywnej weryfikacji i precyzyjnemu wykazaniu.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Wykładnia oświadczeń woli stron umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 278 § 1 k.p.c. poprzez niezastosowanie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia wysokości kosztów szkolenia. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących umów o podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
Godne uwagi sformułowania
brak jest podstaw kasacyjnych do zmiany przez Sąd Najwyższy orzeczenia sądu drugiej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy. • potwierdził się zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, zawarty w skardze kasacyjnej strony pozwanej, polegający na niezastosowaniu normy prawnej wynikającej z treści art. 278 § 1 k.p.c., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy • Kluczowe w niniejszej sprawie, a także w podobnych sprawach rozpoznawanych w przyszłości, jawi się zasięgnięcie opinii biegłego sądowego. • art. 22c ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym nie stanowi lex specialis względem przepisów Rozdziału III Kodeksu pracy • wysokość podlegających zwrotowi kosztów pracodawcy poniesionych na szkolenie pracownika powinna być odwrotnie proporcjonalna do okresu zatrudnienia po ukończeniu podnoszenia kwalifikacji zawodowych
Skład orzekający
Leszek Bielecki
przewodniczący
Jarosław Sobutka
sprawozdawca
Robert Stefanicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości kosztów szkolenia pracownika podlegających zwrotowi, konieczność zasięgnięcia opinii biegłego w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących podnoszenia kwalifikacji zawodowych w kontekście przepisów szczególnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika kolei, ale zasady dotyczące dowodu z opinii biegłego i interpretacji przepisów o podnoszeniu kwalifikacji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwrotu kosztów szkoleń pracowniczych, a orzeczenie SN precyzuje kluczowe kwestie dowodowe (rola biegłego) i interpretacyjne dotyczące przepisów Kodeksu pracy.
“Czy pracodawca zawsze odzyska pieniądze za szkolenie pracownika? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady!”
Dane finansowe
WPS: 12 839 PLN
zwrot kosztów szkolenia: 12 839 PLN
zwrot kosztów procesu: 1368,41 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.