Orzeczenie · 2024-04-09

I PSK 93/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-04-09
SNPracyochrona pracyWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd NajwyższyCOVID-19nieważność postępowaniaskład sąduzasada prawnaprawo pracypostępowanie cywilne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powódki M. O. od wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, który oddalił jej apelację w sprawie o przywrócenie do pracy. Sąd Rejonowy w Ciechanowie pierwotnie oddalił powództwo i zasądził koszty. Sąd Okręgowy utrzymał to rozstrzygnięcie, oddalając apelację powódki i zasądzając koszty za drugą instancję. W skardze kasacyjnej powódka zarzuciła naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, w tym art. 15zzs1 ustawy covidowej w zw. z art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 378 § 1 k.p.c., art. 232 k.p.c. i art. 387 § 2(1) k.p.c. Jako podstawy przyjęcia skargi do rozpoznania wskazała nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej (art. 398(9) § 1 k.p.c.), odmówił jej przyjęcia. W odniesieniu do nieważności postępowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że uchwała Sądu Najwyższego (III PZP 6/22) dotycząca jednoosobowego składu sądu II instancji w okresie pandemii i jej wpływu na nieważność postępowania, ma zastosowanie do orzeczeń wydanych od dnia 26 kwietnia 2023 r. Zaskarżony wyrok zapadł przed tą datą, a Sąd Najwyższy uznał za niepożądane znoszenie wstecznych skutków wykładni dla orzeczeń wydanych wcześniej. W kwestii oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący musi wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów, a nie tylko powołać się na zarzut. Analiza zarzutów powódki, w tym dotyczących art. 232 zd. 2 k.p.c. (nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego) i art. 387 § 2(1) k.p.c. (sprzeczne uzasadnienie), nie wykazała oczywistej zasadności skargi. Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, iż prywatna opinia psychologiczna nie stanowi dowodu, a zakup artykułów spożywczych nie jest sytuacją stresującą uzasadniającą przyjęcie stanu wyłączającego racjonalne rozumowanie. Uzasadnienie Sądu Okręgowego nie zostało uznane za wewnętrznie sprzeczne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności kwestii nieważności postępowania związanego z jednoosobowym składem sądu w okresie pandemii oraz wymogów oczywistej zasadności skargi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i ich zastosowaniem w czasie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy orzekanie przez sąd drugiej instancji w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej prowadzi do nieważności postępowania, jeśli wyrok zapadł przed datą podjęcia uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wyrok zapadł przed datą podjęcia uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22, ponieważ Sąd Najwyższy uznał za niepożądane znoszenie wstecznych skutków wykładni dla orzeczeń wydanych wcześniej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę III PZP 6/22, stwierdził, że jednoosobowy skład sądu II instancji na podstawie art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej prowadzi do nieważności postępowania. Jednakże, wykładnia ta obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26 kwietnia 2023 r.) i nie obejmuje orzeczeń wydanych przed tą datą, aby uniknąć negatywnych skutków społecznych i dla powagi sądów.

Czy zarzuty naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. (niebranie pod uwagę nieważności postępowania), art. 232 zd. drugie k.p.c. (nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego) oraz art. 387 § 2(1) k.p.c. (sprzeczne uzasadnienie) uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ skarżący nie wykazał kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie, a sąd odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i nie popełnił ewidentnych błędów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że oczywista zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia przepisów, a nie tylko samego zarzutu. W odniesieniu do art. 232 zd. 2 k.p.c., sąd może, ale nie musi dopuścić dowodu z urzędu, a prywatna opinia psychologiczna nie zastąpi opinii biegłego. Uzasadnienie Sądu Okręgowego nie zostało uznane za wewnętrznie sprzeczne, a ustalenia faktyczne były logiczne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Strona wygrywająca
Pozwany (L. Sp. z o.o. Sp.k. w J.)

Strony

NazwaTypRola
M. O.osoba_fizycznapowódka
L. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w J.spółkapozwany

Przepisy (18)

Główne

k.p.c. art. 398¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania Sąd Najwyższy bierze pod uwagę z urzędu.

k.p.c. art. 398¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹³ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi.

k.p.c. art. 398¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

ustawa covidowa art. 15 zzs¹ § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Przepis ten regulował możliwość orzekania przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym w okresie pandemii. Sąd Najwyższy uznał, że jego stosowanie w pewnych przypadkach prowadziło do nieważności postępowania, ale z ograniczeniem czasowym.

k.p.c. art. 367 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący nieważności postępowania, w tym orzekania w składzie nieprawidłowym.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w ramach powyższego obowiązany jest wziąć pod rozwagę z urzędu naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym nieważność postępowania.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący ciężaru dowodu i możliwości dopuszczenia dowodu z urzędu przez sąd.

k.p.c. art. 387 § § 2¹ pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wymogów stawianych uzasadnieniu orzeczenia, w tym jego wewnętrznej spójności.

k.p.c. art. 52 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 8

Kodeks postępowania cywilnego

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.

Konstytucja RP art. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada najwyższej wartości konstytucyjnej, jaką jest ochrona dobra i interesów obywateli.

k.p.

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednoosobowy skład sądu II instancji w okresie pandemii nie prowadzi do nieważności postępowania, jeśli wyrok zapadł przed datą podjęcia uchwały III PZP 6/22. • Brak wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i nie naruszył przepisów prawa procesowego w sposób kwalifikowany.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z uwagi na jednoosobowy skład sądu II instancji w okresie pandemii. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z uwagi na naruszenie art. 378 § 1 k.p.c., art. 232 zd. drugie k.p.c. i art. 387 § 2(1) k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

ochrona dobra i interesów obywateli, jako najwyższa wartość konstytucyjna • niepożądane ze społecznego punktu widzenia • znieść wsteczne skutki wykładni • kwalifikowana postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegająca na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej • zastosowanie art. 232 zd. 2 k.p.c. pozostawione jest dyskrecjonalnej władzy sądu

Skład orzekający

Renata Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności kwestii nieważności postępowania związanego z jednoosobowym składem sądu w okresie pandemii oraz wymogów oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i ich zastosowaniem w czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z okresem pandemii i jej wpływem na ważność postępowań sądowych, a także precyzyjnie określa kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.

Czy jednoosobowy skład sądu w czasach pandemii unieważniał postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst