Orzeczenie · 2025-03-26

I PSK 66/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-03-26
SNPracyprawo pracyWysokanajwyższy
prokuratorstan spoczynkuradca prawnydodatkowe zatrudnieniezrzeczenie się stanowiskadorozumiane zrzeczenieskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną Prokuratury Okręgowej w [...] wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego zasądzający od pozwanej na rzecz powoda X. Y. kwotę 46.166,30 zł wraz z odsetkami oraz koszty zastępstwa procesowego. Spór dotyczył prawa powoda, będącego prokuratorem w stanie spoczynku, do pobierania uposażenia w sytuacji jednoczesnego wykonywania zawodu radcy prawnego, na co Prokurator Apelacyjny nie wyraził zgody. Pozwana zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 5 k.c. i art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c., twierdząc, że powód dorozumianie zrzekł się statusu prokuratora lub zawiesił swoje uposażenie. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że pozwana nie wykazała przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., takich jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego czy oczywista zasadność skargi. Sąd odwołał się do swojego utrwalonego orzecznictwa, w tym wyroku z 6 lutego 2025 r. (I PSKP 51/24), w którym rozstrzygnięto podobną sprawę. Podkreślono, że zrzeczenie się statusu prokuratora ma charakter sformalizowany i wymaga wyraźnego oświadczenia, a przepisy kodeksu cywilnego nie pozwalają na dorozumiane zrzeczenie się urzędu w sytuacji, gdy ustawa przewiduje odrębne procedury. Sąd Najwyższy zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zrzeczenia się statusu prokuratora, stosowania art. 5 k.c. w kontekście naruszeń prawa przez funkcjonariuszy publicznych, oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora w stanie spoczynku wykonującego zawód radcy prawnego. Orzeczenie SN odnosi się do braku wykazania przesłanek formalnych do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wykonywanie zawodu radcy prawnego przez prokuratora w stanie spoczynku, wbrew zakazowi nadrzędnego prokuratora, może być uznane za dorozumiane zrzeczenie się statusu prokuratora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykonywanie zawodu radcy prawnego wbrew zakazowi nie stanowi dorozumianego zrzeczenia się statusu prokuratora, zwłaszcza gdy ustawa przewiduje sformalizowaną procedurę zrzeczenia się stanowiska.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że zrzeczenie się statusu prokuratora wymaga wyraźnego oświadczenia i jest uregulowane przepisami Prawa o prokuraturze, które przewidują sformalizowaną procedurę odwołania przez Prokuratora Generalnego. Przepisy kodeksu cywilnego dotyczące wykładni oświadczeń woli nie pozwalają na dorozumiane zrzeczenie się urzędu w takiej sytuacji.

Czy naruszenie przepisów dotyczących dodatkowego zatrudnienia przez prokuratora w stanie spoczynku, które może stanowić przewinienie dyscyplinarne, uzasadnia odmowę wypłaty należnego mu uposażenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów dotyczących dodatkowego zatrudnienia może mieć znaczenie w postępowaniu dyscyplinarnym, ale nie stanowi podstawy do pozbawienia prokuratora należnego mu uposażenia, zwłaszcza jeśli nie zrzekł się on swojego statusu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie art. 5 k.c. w celu pozbawienia prokuratora uposażenia za naruszenie przepisów dotyczących dodatkowego zatrudnienia byłoby próbą nałożenia kary nieprzewidzianej w ustawie. Uchybienia prokuratora mogą być podstawą postępowania dyscyplinarnego, ale nie skutkują automatycznie utratą prawa do uposażenia, jeśli nie doszło do formalnego zrzeczenia się stanowiska.

Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów przyjęcia jej do rozpoznania, ponieważ pozwana nie wykazała istnienia istotnych zagadnień prawnych ani oczywistej zasadności skargi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że skarżący musi wykazać, w czym przejawia się oczywistość naruszenia lub istotność zagadnienia prawnego, przedstawiając odpowiedni wywód prawny. W niniejszej sprawie pozwana ograniczyła się do wskazania na podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, co jest niewystarczające. Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawie nie występuje zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie, a jego stanowisko w podobnych sprawach jest już ugruntowane.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
powód

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznapowód
Prokuratura Okręgowa w [...]organ_państwowypozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność).

Prawo o prokuraturze art. 93 § 2

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Prokurator Generalny odwołuje prokuratora, który zrzekł się stanowiska, a jego stosunek służbowy wygasa po 3 miesiącach od doręczenia zawiadomienia o odwołaniu. Wskazuje na sformalizowany charakter zrzeczenia się stanowiska.

Prawo o prokuraturze art. 127 § 1

Ustawa - Prawo o prokuraturze

Prokuratorowi w stanie spoczynku przysługuje uposażenie w wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, pobieranych na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 100 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych

Dotyczy uposażenia prokuratora w stanie spoczynku.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można uznać, że naruszenie przepisów dotyczących dodatkowego zatrudnienia przez prokuratora w stanie spoczynku uzasadnia pozbawienie go należnego uposażenia, gdyż byłoby to nałożeniem kary nieprzewidzianej w ustawie.

k.c. art. 60 § 1

Kodeks cywilny

Wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Nie pozwala to jednak na dorozumiane zrzeczenie się statusu prokuratora w stanie spoczynku w sytuacji, gdy ustawa przewiduje sformalizowaną procedurę.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Wskazuje na sposoby interpretowania oświadczeń woli. Nie pozwala na interpretowanie woli składającego oświadczenie według wzorca „z mniejszego na większe”, co uniemożliwia uznanie wykonywania dodatkowych czynności zarobkowych za dorozumiane zrzeczenie się urzędu.

k.p.c. art. 398^13 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie wykazała istnienia istotnych zagadnień prawnych ani oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu niższej instancji, w tym brakiem dorozumianego zrzeczenia się statusu prokuratora. • Zrzeczenie się statusu prokuratora ma charakter sformalizowany i wymaga wyraźnego oświadczenia, a przepisy k.c. nie pozwalają na jego dorozumiane zrzeczenie się w tej sytuacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 5 k.c. i art. 60 § 1 k.c. w zw. z art. 65 § 1 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, prowadzące do uznania, że powód dorozumianie zrzekł się statusu prokuratora lub zawiesił swoje uposażenie.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. • Pozwana nie wykazała, że w sprawie występują przesłanki w postaci oczywistej zasadności skargi kasacyjnej oraz istotnych zagadnień prawnych. • Zrzeczenie się stanowiska musi nastąpić w sposób wyraźny, bo tylko w takim wypadku Prokurator Generalny może rozważyć, czy zachodzą warunki do odwołania prokuratora. • Specyfika ta uniemożliwia wykazywanie w ramach art. 65 § 1 k.c., że prokurator zrzekł się stanowiska w sposób dorozumiany.

Skład orzekający

Dawid Miąsik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zrzeczenia się statusu prokuratora, stosowania art. 5 k.c. w kontekście naruszeń prawa przez funkcjonariuszy publicznych, oraz przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prokuratora w stanie spoczynku wykonującego zawód radcy prawnego. Orzeczenie SN odnosi się do braku wykazania przesłanek formalnych do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego statusu prokuratora w stanie spoczynku i możliwości dorozumianego zrzeczenia się stanowiska, co ma znaczenie praktyczne dla funkcjonariuszy publicznych.

Czy prokurator w stanie spoczynku może dorozumianie zrzec się stanowiska, wykonując inny zawód?

Dane finansowe

WPS: 46 166,3 PLN

zapłata: 46 166,3 PLN

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst