I PSK 60/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił wniosek pozwanych o wyłączenie sędzi Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie, uznając brak podstaw prawnych do takiego wyłączenia.
Pozwani wnieśli o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie, powołując się na sposób jej powołania oraz uchwałę Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że uchwała SN nie ma mocy ustawy i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego, a przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne.
W niniejszej sprawie pozwani wnieśli o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie sygn. akt I PSK 60/24. Jako podstawę wniosku wskazali art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c., argumentując, że sędzia została powołana na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. oraz powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., a także przepisy Konstytucji RP i prawa międzynarodowego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek. W uzasadnieniu podkreślono, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może zastępować przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Sąd wskazał, że przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie stanowi podstawy do wyłączenia. Sąd odwołał się również do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygających kwestie sporne w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, powołanie sędziego w opisany sposób nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uchwała SN nie ma mocy ustawy i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie jest samo w sobie podstawą do wyłączenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy (wobec pozwanych)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.P. | osoba_fizyczna | powód |
| G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
| S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
| S.1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
Konstytucja RP art. 178 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Ustawa o Sądzie Najwyższym art. 29 § 3
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 49 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 87 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy i nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego muszą być indywidualne i konkretne, a nie generalne. Powołanie sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS nie jest samo w sobie podstawą do wyłączenia.
Odrzucone argumenty
Sposób powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. stanowi podstawę do wyłączenia sędziego. Uchwała Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) wiąże sędziów SN i stanowi podstawę do wyłączenia. Przepisy prawa międzynarodowego (Konwencja o Ochronie Praw Człowieka, TUE, Karta Praw Podstawowych) oraz Konstytucji RP (art. 45 ust. 1) uzasadniają wyłączenie sędziego.
Godne uwagi sformułowania
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący
Renata Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących sposobu powołania sędziów i ich niezawisłości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej w Polsce związanej z reformą wymiaru sprawiedliwości i powoływaniem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości sędziowskiej i praworządności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Czy sposób powołania sędziego może być podstawą do jego wyłączenia? Sąd Najwyższy rozstrzyga.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN I PSK 60/24 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa T.P. przeciwko G. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W., S. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i S.1 spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 maja 2025 r., wniosku pozwanych o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym, sygn. akt I PSK 60/24, oddala wniosek. UZASADNIENIE Sędzia Sądu Najwyższego Renata Żywicka została wyznaczona do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda T. P. na etapie przedsądu. Pełnomocnik pozwanych Spółek w piśmie z 9 kwietnia 2025 r. wniósł o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Renaty Żywickiej od orzekania w sprawie z powołaniem się na art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. w zw. z art. 379 pkt 4 k.p.c. W uzasadnieniu wskazał na powołanie sędzi na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I 4110-1/20, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 Karty Praw Podstawowych, wyroki ETPCz i TSUE oraz orzeczenia Sądu Najwyższego i NSA. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie jest zasadny. Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Oznacza to, że wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy nie może być dowolne. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. Uchwała Sądu Najwyższego nie może być sprzeczna z ustawą. Sama w sobie nie jest też źródłem prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy (art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, nie wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów wykładni prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21). Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Uchwała Sądu Najwyższego nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym bardziej indywidualnego sędziego. Usta wa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości (art. 29 § 3). Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Chodzi wszak o wyłączenie sędziego w danej sprawie. Podstawy wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowi art. 45 ust. 1 Konstytucji RP a także powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego. Kwestie sporne jakie wystąpiły w tym zakresie rozstrzygnęły orzeczenia polskiego Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki: z dnia 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, z dnia 2 czerwca 2020 r., P 13/19; z dnia 7 października 2021 r., K 3/21; z dnia 24 listopada 2021 r., K 6/21; z dnia 23 stycznia 2022 r., P 10/19; z dnia 10 marca 2022 r., K 7/21. Nie spełnia się zatem przesłanka wyłączenia sędziego z mocy ustawy z art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. a także z art. 49 ust. 1 k.p.c. Nie jest nią powołanie sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 2 czerwca 2020 r., P 13/19, z 23 stycznia 2022 r., P 10/19). Nie występuje zatem zarzucana podstawa nieważności postępowania – art. 379 pkt 4 k.p.c. Z tych motywów wniosek nie został uwzględniony. [M.D.] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI