I PSK 47/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powódki, H. B., nauczycielki mianowanej, zatrudnionej od 1982 r., która została zwolniona z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Powódka domagała się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sąd Rejonowy w Kielcach przywrócił ją do pracy i zasądził wynagrodzenie za jeden miesiąc, oddalając powództwo w pozostałej części. Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił apelacje obu stron. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w tym art. 39 k.p. (ochrona przedemerytalna) i art. 47 k.p. (wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy), twierdząc, że nauczyciele mianowani powinni być objęci ochroną przedemerytalną na mocy przepisów Kodeksu pracy, a Karta Nauczyciela nie reguluje tej kwestii kompleksowo. Podniosła również zarzuty naruszenia prawa procesowego, w tym rozpoznanie apelacji przez sąd jednoosobowy zamiast trzyosobowego, zmianę składu sądu w trakcie postępowania oraz pozbawienie możliwości obrony praw. Sąd Najwyższy, analizując przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność), odmówił jej przyjęcia. Wskazał na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym art. 39 k.p. nie ma zastosowania do nauczycieli mianowanych, a Karta Nauczyciela stanowi kompleksową regulację w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutów nieważności postępowania, Sąd Najwyższy stwierdził, że rozpoznanie sprawy przez sąd jednoosobowy w okresie obowiązywania przepisów covidowych nie prowadziło do nieważności, a kwestia zmiany składu sądu była już rozstrzygana. Zarzut pozbawienia możliwości obrony praw również nie został uznany za zasadny, a przepisy dotyczące posiedzeń niejawnych zostały zastosowane prawidłowo. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony przedemerytalnej nauczycieli mianowanych oraz kwestii proceduralnych związanych ze składem sądu i posiedzeniami niejawnymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli mianowanych i przepisów covidowych, które mogą być już nieaktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nauczyciele mianowani podlegają ochronie przedemerytalnej przewidzianej w art. 39 k.p., czy też Karta Nauczyciela stanowi wyczerpującą regulację w tym zakresie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nauczyciele mianowani nie podlegają ochronie przedemerytalnej przewidzianej w art. 39 k.p., ponieważ Karta Nauczyciela stanowi wyczerpującą regulację w zakresie stosunku pracy nauczycieli, wyłączając stosowanie przepisów Kodeksu pracy w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym Karta Nauczyciela w sposób kompleksowy reguluje kwestie rozwiązania stosunku pracy nauczycieli mianowanych, co wyłącza stosowanie art. 39 k.p. oraz art. 47 k.p. w zakresie szerszym niż przewidziano w samej Karcie Nauczyciela.
Czy rozpoznanie apelacji przez sąd drugiej instancji w składzie jednoosobowym, w sytuacji gdy pierwotnie wyznaczono skład trzyosobowy, a także kwestia powołania sędziego na urząd, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rozpoznanie apelacji przez sąd jednoosobowy w okresie obowiązywania przepisów covidowych, nawet przy zmianie składu sądu, nie prowadzi do nieważności postępowania, a zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziego wymagają indywidualnej oceny i nie skutkują automatycznie nieważnością.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwał dotyczących przepisów covidowych i zasady stałości składu sądu, stwierdzając, że nie każde odstępstwo od tej zasady prowadzi do nieważności. Wskazał również, że zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziego nie są wystarczające do stwierdzenia nieważności bez wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności.
Czy pozbawienie strony możliwości obrony praw następuje w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji rozpoznał apelację na posiedzeniu niejawnym bez zawiadomienia strony o możliwości złożenia wniosku o rozprawę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach tej sprawy, z uwagi na obowiązujące przepisy i brak wniosku strony o przeprowadzenie rozprawy, rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym nie stanowiło pozbawienia strony możliwości obrony jej praw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przepisy dotyczące posiedzeń niejawnych były stosowane prawidłowo, a strona nie wykazała, aby istniały powody sprzeciwiające się zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy. Ponadto, przepisy covidowe dotyczące pouczania o możliwości złożenia wniosku o rozprawę nie miały zastosowania w tej konkretnej sytuacji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. w K. | instytucja | pozwana |
Przepisy (16)
Główne
Karta Nauczyciela art. 20 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Podstawa rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem.
k.p.c. art. 3989 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 3989 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Skutek braku przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p. art. 39
Kodeks pracy
Nie ma zastosowania do nauczycieli mianowanych.
k.p. art. 47
Kodeks pracy
Zasądzenie wynagrodzenia za jeden miesiąc pozostawania bez pracy.
Karta Nauczyciela art. 91c § ust. 1
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela
Odesłanie do Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym.
k.p.c. art. 367 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skład sądu drugiej instancji.
P.u.s.p. art. 47a
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zasada stałości składu sądu.
P.u.s.p. art. 47b
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Zasada stałości składu sądu.
ustawa covidowa art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym.
ustawa covidowa art. 15zzs3 § ust. 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Obowiązek pouczenia o możliwości złożenia wniosku o rozprawę.
k.p.c. art. 374
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu sądu z przepisami prawa.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Karta Nauczyciela stanowi wyczerpującą regulację stosunku pracy nauczycieli, wyłączając stosowanie art. 39 k.p. • Rozpoznanie apelacji przez sąd jednoosobowy w okresie covidowym nie prowadzi do nieważności postępowania. • Zarzuty dotyczące wadliwości powołania sędziego nie są wystarczające do stwierdzenia nieważności bez wykazania naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. • Rozpoznanie apelacji na posiedzeniu niejawnym było zgodne z przepisami i nie stanowiło pozbawienia strony możności obrony praw.
Odrzucone argumenty
Nauczyciele mianowani podlegają ochronie przedemerytalnej z art. 39 k.p. • Rozpoznanie apelacji przez sąd jednoosobowy stanowi nieważność postępowania. • Zmiana składu sądu w trakcie postępowania narusza zasadę stałości składu. • Sędzia powołany na wniosek KRS ukształtowanej po zmianach z 2017 r. nie gwarantuje niezawisłości i bezstronności. • Niezawiadomienie o posiedzeniu niejawnym i brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o rozprawę stanowi pozbawienie możności obrony praw.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje, że art. 39 k.p. nie ma zakresu wykraczającego poza umowę o pracę i z tego względu nie znajduje w ogóle zastosowania do nauczycieli mianowanych. • Ochrona dobra i interesów obywateli, jako najwyższa wartość konstytucyjna, a także powaga władzy sądowniczej i jej znaczenie w działalności państwa, nakazuje znieść wsteczne skutki wykładni, która legła u podłoża uchwały. • Powołanie sędziego sądu powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa nie jest okolicznością, która samodzielnie może prowadzić do przyjęcia, że postępowanie z udziałem takiego sędziego jest dotknięte nieważnością w rozumieniu art. 379 § 4 k.p.c.
Skład orzekający
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony przedemerytalnej nauczycieli mianowanych oraz kwestii proceduralnych związanych ze składem sądu i posiedzeniami niejawnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli mianowanych i przepisów covidowych, które mogą być już nieaktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważne kwestie ochrony praw pracowniczych nauczycieli oraz budzi kontrowersje związane z praworządnością i składem sądów, co jest interesujące dla prawników i opinii publicznej.
“Nauczyciel mianowany bez ochrony przedemerytalnej? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię dla kadry pedagogicznej.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 5260,1 PLN
zwrot opłaty sądowej i kosztów zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.