I PSK 196/21

Sąd Najwyższy2022-03-22
SNPracypostępowanie dyscyplinarneŚrednianajwyższy
postępowanie dyscyplinarnesłużba więziennaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyprawomocnośćodpowiedzialność funkcjonariusza

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie dotyczącej odwołania od orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym, uznając, że postępowanie dyscyplinarne jest niezależne od postępowania karnego.

Powód M. P. złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego skargę o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Sąd Apelacyjny uznał, że postępowanie dyscyplinarne jest samodzielne i niezależne od postępowania karnego, nawet jeśli śledztwo zostało umorzone. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, podkreślając odrębność postępowań i brak podstaw do uznania orzeczenia za oczywiście niesprawiedliwe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powoda M. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Podstawą wznowienia miała być okoliczność, że powód dowiedział się o prawomocnym umorzeniu śledztwa po wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że postępowanie dyscyplinarne jest bytem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego, a odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariusza nie jest powiązana z odpowiedzialnością karną. Powód został ukarany za samowolne skopiowanie i wyniesienie dokumentacji służbowej. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Podkreślono, że skarżący opierał się na odmiennej optyce i kontestował ustalenia faktyczne, nie dostrzegając odrębności postępowań dyscyplinarnego i karnego. Sąd Najwyższy wskazał, że wynik postępowania dyscyplinarnego podlega autonomicznej wykładni na gruncie prawa materialnego, a brak „skazania” nie wyklucza możliwości jego przeprowadzenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie dyscyplinarne jest bytem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego. Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariusza nie jest powiązana z odpowiedzialnością na gruncie prawa karnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wynik postępowania dyscyplinarnego podlega autonomicznej wykładni na gruncie prawa materialnego, a brak 'skazania' w postępowaniu karnym nie stanowi przesłanki wykluczającej możliwość przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej

Strony

NazwaTypRola
M. P.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w Ł.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowyreprezentant pozwanego

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (oczywista zasadność).

u.S.W. art. 230 § ust. 3 pkt 4

Ustawa o Służbie Więziennej

Przepis określający znamiona przewinienia dyscyplinarnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa wznowienia postępowania, która nie miała zastosowania w sprawie.

k.p.c. art. 412 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Apelacyjnego.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia skargi.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach procesu.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzeczenia o kosztach procesu w związku z art. 108 § 1.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie dyscyplinarne jest niezależne od postępowania karnego. Brak skazania w postępowaniu karnym nie wyklucza odpowiedzialności dyscyplinarnej. Zachowanie powoda wypełniało znamiona przewinienia dyscyplinarnego na gruncie ustawy o Służbie Więziennej.

Odrzucone argumenty

Ocena czynu powoda przez prokuratora i Sąd Rejonowy jako nienaruszającego przepisów prawa powinna mieć wpływ na ocenę przewinienia dyscyplinarnego. Brak znamion czynu zabronionego w postępowaniu karnym powinien skutkować brakiem odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie dyscyplinarne jest bytem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariusza nie jest powiązana z odpowiedzialnością na gruncie prawa karnego skarżący opiera się na odmiennej optyce, kontestuje ustalenia faktyczne - a to nie dodaje skardze powagi jurydycznej

Skład orzekający

Bohdan Bieniek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie niezależności postępowań dyscyplinarnych od postępowań karnych oraz kryteriów oceny skargi kasacyjnej w kontekście oczywistej zasadności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza służby więziennej i specyfiki postępowania dyscyplinarnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą odrębności postępowań dyscyplinarnych od karnych, co jest istotne dla prawników procesowych i osób związanych ze służbami mundurowymi.

Czy postępowanie karne chroni przed odpowiedzialnością dyscyplinarną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I PSK 196/21
POSTANOWIENIE
Dnia 22 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Bohdan Bieniek
w sprawie z powództwa M. P.
‎
przeciwko Skarbowi Państwa - Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej w Ł.
‎
o odwołanie od orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym
w związku ze skargą powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 1 lipca 2019 r., sygn. akt III APa
(…)
,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 marca 2022 r.,
‎
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w
(…)
‎
z dnia 29 października 2020 r., sygn. akt III APa
(…)
,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w
(…)
, wyrokiem z 29 października 2020 r., oddalił skargę M. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
(…)
z 1 lipca 2019 r.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, wskazana podstawa wznowienia (art. 403 § 2 k.p.c.) nie ma znaczenia w sprawie, bowiem o ile powód dowiedział się o prawomocnym umorzeniu śledztwa po wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny, o tyle postępowanie dyscyplinarne jest bytem samodzielnym i niezależnym od postępowania karnego. Oznacza to, że odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariusza nie jest powiązana z odpowiedzialnością na gruncie prawa karnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 kwietnia 2018 r., SNO 16/18, LEX nr 2552012). Tym samym należy przypomnieć, że powód został ukarany za czyn polegający na samowolnym skopiowaniu i potwierdzeniu za zgodność z oryginałem dokumentacji służbowej w celu innym niż służbowy oraz bezprawnym jej wyniesieniu poza teren jednostki. Z tych przyczyn Sąd Apelacyjny orzekł z mocy art. 412 § 2 k.p.c.
Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył skargą kasacyjną pełnomocnik powoda. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na podstawę z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. W jego ocenie, skoro zachowanie powoda zostało ocenione przez prokuratora i Sąd Rejonowy za nienaruszające powszechnie obowiązujących przepisów prawa, to niezasadnie uznano, że czyn powoda wypełnia znamiona przewinienia dyscyplinarnego.
Skarb Państwa, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda wniósł o wydanie orzeczenia odmawiającego przyjęcia jej do rozpoznania i orzeczenie o kosztach procesu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania, lecz wbrew stanowisku pozwanego nie jest możliwe jej odrzucenie. Ma rację pozwany, że wniesiona skarga kasacyjna nie została zbudowana modelowo. Niemniej w jej uzasadnieniu znalazł się akapit dotyczący podstawy z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. W większości powtarza on wypracowane w doktrynie zakresy znaczeniowe terminu „skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona”. Z tego względu spełnia na poziomie dostatecznym warunki pozwalające na stwierdzenie, że wszelkie wymogi formalne zostały zachowane. Inna rzecz, czy one pozwolą na przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W tym kolejnym wątku można się zgodzić ze skarżącym, że nie chodzi tylko o naruszenie konkretnego przepisu, lecz wydanie orzeczenia oczywiście niesprawiedliwego. Tak jednak nie jest, bowiem skarżący opiera się na odmiennej optyce, kontestuje ustalenia faktyczne - a to nie dodaje skardze powagi jurydycznej – i ostatecznie uznaje, że brak znamion czynu zabronionego winien mieć wpływ na ocenę zachowania powoda. Traci przy tym z pola widzenia, to co zresztą dokładnie omówił Sąd Apelacyjny, że postępowanie dyscyplinarne i karne to dwa odrębne tryby, a brak „skazania” nie stanowi przesłanki wykluczającej możliwość przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego. Jego wynik podlega autonomicznej wykładni na gruncie prawa materialnego, tu na podstawie art. 230 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 631 ze zm.). W tej sytuacji dokonana ocena zachowania powoda w konfrontacji z argumentacją zawartą w skardze kasacyjnej wyklucza możliwość ziszczenia się podstawy uregulowanej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. Stąd Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 398
9
§ 2 i art. 108 § 1 w związku z art. 398
21
k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI