I PSK 125/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną powódki A. H. od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bochni oddalający powództwo o wliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu pracy. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi do rozpoznania, argumentując nieważnością postępowania z powodu jednoosobowego składu orzekającego sądu drugiej instancji, co miało być sprzeczne z ustawą antycovidową i uchwałą Sądu Najwyższego. Podniosła również istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego oceny "stałej pracy w gospodarstwie rolnym" oraz potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości. Sąd Najwyższy, analizując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że zarzut nieważności postępowania jest oczywiście bezpodstawny, ponieważ od 28 września 2023 r. zasadą jest jednoosobowy skład sądu odwoławczego (art. 367¹ § 1 k.p.c.). Uchwała Sądu Najwyższego, na którą powołała się skarżąca, dotyczyła przepisów przejściowych związanych z COVID-19 i nie ma zastosowania w obecnym stanie prawnym. Sąd Najwyższy podkreślił, że powódka nie wykazała również istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, nie formułując precyzyjnie tych kwestii ani nie wskazując konkretnych przepisów. W dalszej części uzasadnienia Sąd Najwyższy przedstawił utrwalony pogląd dotyczący pracy w gospodarstwie rolnym, wskazując, że musi ona mieć charakter ciągły i stały, a pomoc doraźna nie jest wystarczająca do zaliczenia jej do stażu pracy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stosując art. 398⁹ § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. ze względów społecznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Potwierdzenie aktualnej zasady jednoosobowego składu sądu odwoławczego. Wyjaśnienie kryteriów stałej pracy w gospodarstwie rolnym.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy. Wartość precedensowa ograniczona do kwestii proceduralnych i interpretacji przepisów dotyczących składu sądu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy jednoosobowy skład sądu odwoławczego, zgodny z art. 367¹ § 1 k.p.c., może być podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania, w szczególności w kontekście wcześniejszych przepisów i uchwał Sądu Najwyższego dotyczących kolegialności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednoosobowy skład sądu odwoławczego jest zgodny z obowiązującym prawem (art. 367¹ § 1 k.p.c.) i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet w kontekście wcześniejszych przepisów antycovidowych i uchwał Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że od 28 września 2023 r. zasadą jest jednoosobowy skład sądu odwoławczego. Wcześniejsze przepisy i uchwały dotyczące kolegialności miały zastosowanie w innym stanie prawnym i nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności postępowania prowadzonego zgodnie z aktualnymi regulacjami.
Czy w sprawie o wliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do stażu pracy występuje istotne zagadnienie prawne lub potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów, nie formułując precyzyjnie tych kwestii i nie wskazując konkretnych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że aby uznać istnienie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni, skarżący musi precyzyjnie sformułować zagadnienie, wskazać przepisy, przedstawić argumentację prawną oraz wykazać, że problem nie został rozwiązany w orzecznictwie lub istnieje rozbieżność w jego interpretacji. Powódka nie spełniła tych wymogów.
Jakie kryteria należy stosować przy ocenie, czy praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym ma charakter ciągły i stały, uzasadniający jej wliczenie do stażu pracy?
Odpowiedź sądu
Praca w gospodarstwie rolnym musi mieć charakter ciągły, co oznacza nastawienie ubezpieczonego na stałe świadczenie pracy i gotowość do jej świadczenia, a nie doraźną pomoc.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, odnosząc się do meritum sprawy, przypomniał utrwalony pogląd, że praca w gospodarstwie rolnym musi mieć charakter stały i ciągły. Doraźna pomoc, wykonywana np. w okresach przerw szkolnych, nie spełnia tego kryterium.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. H. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy w Tarnowie | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 3671 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada ogólna jednoosobowego składu sądu odwoławczego.
k.p.c. art. 3989 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu orzekającego sądu drugiej instancji.
ustawa COVID-19 art. 15zzs1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis stanowiący wyjątek od reguły kolegialnego rozpoznawania apelacji w okresie pandemii.
k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - istnienie istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
k.p.c. art. 3984 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymóg odrębnego uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania ze względów natury społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednoosobowy skład sądu odwoławczego jest zgodny z obowiązującym prawem (art. 367¹ § 1 k.p.c.). • Uchwała Sądu Najwyższego III PZP 6/22 dotyczyła przepisów przejściowych i nie ma zastosowania w obecnym stanie prawnym. • Skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów. • Praca w gospodarstwie rolnym musi mieć charakter ciągły i stały, a pomoc doraźna nie jest wystarczająca.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu jednoosobowego składu orzekającego sądu drugiej instancji. • Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego oceny "stałej pracy w gospodarstwie rolnym". • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie.
Godne uwagi sformułowania
Po dniu 28 września 2023 r. nowy art. 367¹ § 1 k.p.c. wprowadził jako zasadę ogólną jednoosobowy skład sądu odwoławczego, co stanowi istotną zmianę względem dotychczasowej praktyki - trzyosobowego składu sądu apelacyjnego. • Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. • Przesłanka zaliczenia do okresów składkowych okresu pracy w gospodarstwie rolnym w ilości odpowiadającej co najmniej połowie pełnego wymiaru czasu pracy, wiąże się z poglądem, iż praca ta ma mieć charakter ciągły, co oznacza nastawienie ubezpieczonego na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym (gotowość do jej świadczenia, dyspozycyjność) i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika, a negatywną przesłanką staje się doraźna pomoc w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, czy wykonywanie w gospodarstwie rolnym prac o charakterze dorywczym, okazjonalnie i w wymiarze niższym od połowy pełnego wymiaru czasu pracy.
Skład orzekający
Leszek Bielecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności dotyczących wykazania istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów. Potwierdzenie aktualnej zasady jednoosobowego składu sądu odwoławczego. Wyjaśnienie kryteriów stałej pracy w gospodarstwie rolnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozpoznania sprawy. Wartość precedensowa ograniczona do kwestii proceduralnych i interpretacji przepisów dotyczących składu sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną, w tym interpretację wymogów formalnych i aktualne przepisy dotyczące składu sądu odwoławczego. Dotyczy również ważnego zagadnienia z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
“Kiedy skarga kasacyjna nie trafia do Sądu Najwyższego? Kluczowe błędy formalne i merytoryczne.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.