I PSK 124/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwaną P. Spółkę Akcyjną Oddział B. w R. od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie przywracający pracownika J. R. do pracy. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 382 w zw. z art. 327¹ § 1 pkt 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. (rozpoznanie sprawy na podstawie części materiału dowodowego), art. 378 § 1 k.p.c. (nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji) oraz art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 45 § 1 Konstytucji RP (rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji, co miało skutkować nieważnością postępowania). Sąd Najwyższy, działając w ramach tzw. przedsądu, odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem spełnienia przesłanek określonych w art. 398⁹ § 1 k.p.c., w szczególności brakiem naruszenia prawa materialnego, które jest kluczowe dla oceny zasadności skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogą być skuteczne tylko wtedy, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ocena tego wpływu wymaga odniesienia do prawa materialnego. Ponadto, Sąd Najwyższy odniósł się do zarzutu nieważności postępowania spowodowanej rozpoznaniem sprawy w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22), Sąd stwierdził, że wykładnia ta obowiązuje od dnia jej podjęcia i nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przed tą datą, w tym do zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 marca 2023 r. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz wpływu przepisów covidowych na skład sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wydania orzeczenia sądu drugiej instancji w odniesieniu do uchwały Sądu Najwyższego w sprawie III PZP 6/22.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga kasacyjna wniesiona od wyroku sądu drugiej instancji, który zapadł przed datą wejścia w życie uchwały Sądu Najwyższego w sprawie III PZP 6/22, może być uznana za oczywiście uzasadnioną z powodu rozpoznania sprawy w jednoosobowym składzie sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną z tego powodu, ponieważ wykładnia Sądu Najwyższego w uchwale III PZP 6/22 obowiązuje od dnia jej podjęcia i nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przed tą datą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 6/22, która stwierdziła nieważność postępowań cywilnych rozpoznanych w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji na podstawie przepisów covidowych. Jednakże, Sąd Najwyższy zaznaczył, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26 kwietnia 2023 r.) i nie ma zastosowania wstecznego do orzeczeń wydanych przed tą datą, w tym do zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego z 23 marca 2023 r. Z tego względu, zarzut nieważności postępowania nie mógł stanowić podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez wskazania na naruszenie prawa materialnego, zazwyczaj nie kwalifikuje się do przyjęcia do merytorycznego rozpoznania, chyba że naruszenie przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy, co jest oceniane przez pryzmat prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że prawo materialne stanowi punkt odniesienia dla oceny zasadności skargi kasacyjnej. Brak oparcia skargi na zarzutach naruszenia prawa materialnego uniemożliwia rozstrzygnięcie, czy uchybienie przepisom postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, co jest kluczowe dla przyjęcia skargi do rozpoznania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. R. | osoba_fizyczna | powód |
| P. Spółka Akcyjna Oddział B. w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (16)
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na rozstrzygnięciu sprawy przez Sąd Okręgowy wyłącznie na podstawie części materiału dowodowego.
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na rozstrzygnięciu sprawy przez Sąd Okręgowy wyłącznie na podstawie części materiału dowodowego.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na rozstrzygnięciu sprawy przez Sąd Okręgowy wyłącznie na podstawie części materiału dowodowego.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na nierozpoznaniu przez Sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów apelacji oraz nierozpoznaniu sprawy w granicach apelacji.
k.p.c. art. 367 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na rozpoznaniu sprawy przez Sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, podczas gdy Sąd ten był zobowiązany do rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 367 § 3 k.p.c., tj. w składzie trzech sędziów.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie polegające na rozpoznaniu sprawy przez Sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, co skutkowało nieważnością postępowania.
k.p.c. art. 398 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania konstrukcyjne skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawą skargi kasacyjnej nie może być zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Kasacyjne zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogą być uznane za skuteczne tylko wtedy, gdy uchybienie tym przepisom mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
ustawa covidowa art. 15zzs § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący jednoosobowego składu sądu w sprawach cywilnych w okresie pandemii.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady dotyczące kosztów postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia kryteriów przyjęcia do merytorycznego rozpoznania. • Brak naruszenia prawa materialnego. • Zarzut nieważności postępowania nieuzasadniony ze względu na datę wydania orzeczenia sądu drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 382 w zw. z art. 327¹ § 1 pkt 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez rozpoznanie sprawy na podstawie części materiału dowodowego. • Naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji. • Naruszenie art. 367 § 3 k.p.c. w zw. z art. 45 § 1 Konstytucji RP przez rozpoznanie sprawy w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji, co skutkowało nieważnością postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. • Jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania musi być uzasadnione istotnym interesem publicznym. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej ma miejsce tylko wtedy, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie. • Zasadniczą przeszkodą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (z powodu podnoszonej przez stronę skarżącą jej oczywistej zasadności) jest zatem brak oparcia skargi na zarzutach naruszenia prawa materialnego. • Nie można uznać, że w sprawie występuje sugerowana przez stronę skarżącą przesłanka nieważności postępowania, gdyż zaskarżony skargą kasacyjną wyrok zapadł przed dniem 26 kwietnia 2023 r.
Skład orzekający
Halina Kiryło
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyjmowania skarg kasacyjnych przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz wpływu przepisów covidowych na skład sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wydania orzeczenia sądu drugiej instancji w odniesieniu do uchwały Sądu Najwyższego w sprawie III PZP 6/22.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i składem sądu, co jest istotne dla praktyków prawa pracy. Wyjaśnia również praktyczne skutki uchwał Sądu Najwyższego o charakterze zasady prawnej.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Kiedy skarga kasacyjna ma szansę na rozpoznanie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 240 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.