I PRZN 2/96

Sąd Najwyższy1996-04-17
SAOSPracyprawo związków zawodowychŚrednianajwyższy
związki zawodowereprezentacjasąd najwyższypostępowanie cywilnerewizja nadzwyczajnaprawo pracyzdolność procesowa

Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, potwierdzając, że osoby, które przestały pełnić funkcje w związku zawodowym, nie mogą go reprezentować przed sądem.

Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które odrzuciło zażalenie na zarządzenie o zwrocie skargi o wznowienie postępowania. Skarga dotyczyła rejestracji związku zawodowego "Solidarność 80" Region Ś.-D. w Katowicach. Minister zarzucił sądom, że nie wyjaśniły one wystarczająco, kto jest uprawniony do reprezentowania Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80" i powinny wstrzymać się z rozpoznaniem skargi. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że osoba podpisująca skargę (Stanisław K.) nie była uprawniona do reprezentowania związku, a późniejsze ustalenia sądowe potwierdziły uprawnienia innych osób.

Sprawa dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach, które odrzuciło zażalenie na zarządzenie o zwrocie skargi o wznowienie postępowania. Skarga o wznowienie dotyczyła postanowienia o rejestracji Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność 80" Regionu Ś.-D. z siedzibą w K. Skarżąca Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność 80" zarzuciła naruszenie prawa do wyłączności nazwy. Przewodniczący Sądu Wojewódzkiego zwrócił skargę, ponieważ podpisujący ją Stanisław K. nie wykazał uprawnień do reprezentowania Komisji Krajowej. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie, stwierdzając, że Stanisław K. nie był uprawniony do działania w imieniu Związku. Minister Sprawiedliwości w rewizji nadzwyczajnej zarzucił sądom rażące naruszenie przepisów, twierdząc, że nie wyjaśniono wystarczająco, kto reprezentuje Komisję Krajową i że sądy powinny wstrzymać się z rozpoznaniem skargi do czasu wyjaśnienia tej kwestii. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, uznając, że Stanisław K. nie był uprawniony do reprezentowania Związku, a późniejsze prawomocne postanowienia sądów potwierdziły uprawnienia Zbigniewa P. i Ryszarda M. do reprezentowania związku. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet gdyby Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił w pełni kwestii reprezentacji, nie stanowiłoby to podstawy do uchylenia postanowienia w trybie rewizji nadzwyczajnej. Ponadto, przedstawiciel Komisji Krajowej oświadczył, że nie zgłasza zastrzeżeń co do nazwy przyjętej przez Region Ś.-D.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoby, które w następstwie wyborów nowych władz przestały pełnić funkcje przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego związku zawodowego, nie są upoważnione do występowania w imieniu tego związku przed sądem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych dotyczących zmian w organach związku i wpisów do rejestru sądowego, które potwierdziły, że osoba wnosząca skargę nie była uprawniona do reprezentowania związku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić rewizję nadzwyczajną

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości (przegrał rewizję)

Strony

NazwaTypRola
Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność 80" Region Ś.-D.instytucjawnioskodawca
Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność 80"instytucjaskarżąca
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnoszący rewizję nadzwyczajną
Sąd Apelacyjny w Katowicachinstytucjasąd II instancji
Sąd Wojewódzki w Katowicachinstytucjasąd I instancji
Stanisław K.osoba_fizycznapodpisujący skargę
Zbigniew P.osoba_fizycznauprawniony do reprezentowania związku
Ryszard M.osoba_fizycznauprawniony do reprezentowania związku
Stefan Trautsoltosoba_fizycznaprokurator
A. Ad.osoba_fizycznaprzedstawiciel Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80"

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 421 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie rewizji nadzwyczajnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 401 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w przypadku naruszenia prawa przez sąd.

k.p.c. art. 397

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący postępowania zażaleniowego, w tym prawa sądu II instancji do dokonywania ustaleń.

k.p.c. art. 3 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zdolności procesowej.

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący umorzenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stanisław K. nie był uprawniony do reprezentowania Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80" w momencie wnoszenia skargi o wznowienie postępowania. Późniejsze ustalenia sądowe potwierdziły uprawnienia Zbigniewa P. i Ryszarda M. do reprezentowania związku.

Odrzucone argumenty

Sądy powinny wstrzymać się z rozpoznaniem skargi o wznowienie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii reprezentacji Komisji Krajowej. Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił w dostateczny sposób, kto reprezentuje Komisję Krajową.

Godne uwagi sformułowania

Osoby, które w następstwie wyborów nowych władz, przestały pełnić funkcje przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego związku zawodowego, nie są upoważnione do występowania w imieniu tego związku przed sądem nie wiadomo kto jest upoważniony do reprezentowania Związku sytuacja prawna Komisji Krajowej jest nieustabilizowana w wyniku rozłamu jaki nastąpił w tej organizacji nie może być kwestionowany pogląd, że wnoszący skargę o wznowienie postępowania [...] nie był uprawniony do działania jako osoba upoważniona do reprezentowania tego Związku.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Kazimierz Jaśkowski

sędzia

Walerian Sanetra

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie zdolności procesowej i reprezentacji związków zawodowych przed sądami, zwłaszcza w kontekście zmian władz i sporów wewnętrznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związków zawodowych i postępowania w przedmiocie rejestracji oraz wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii reprezentacji związków zawodowych, co jest istotne dla prawników pracy i samych związków. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne problemy związane z prawem procesowym w kontekście organizacji związkowych.

Kto reprezentuje związek zawodowy przed sądem? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 17 kwietnia 1996 r. I PRZN 2/96 Osoby, które w następstwie wyborów nowych władz, przestały pełnić funkcje przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego związku zawodowego, nie są upoważnione do występowania w imieniu tego związku przed sądem, w tym także do wnoszenia skargi o wznowienie postępowania. Przewodniczący SSN: Teresa Romer, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski, Walerian Sanetra (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 1996 r. sprawy z wniosku Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność 80" Region Ś.-D. z siedzibą w K. o zarejestrowanie związku, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 30 października 1995 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć rewizję nadzwyczajną U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia 19 stycznia 1995 r., [...] Sąd Wojewódzki w Katowicach zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność 80" Regionu Ś.-D. z siedzibą w K. Postanowienie to uprawomocniło się bez zaskarżenia. W skardze o wznowienie postępowania zakończonego wymienionym posta- nowieniem Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność 80" z siedzibą w S. wniosła o uchylenie postanowienia o rejestracji i oddalenie wniosku. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do wyłączności swej nazwy, którą przybrał wnioskodawca, bez uzyskania zgody Komisji Krajowej i z pominięciem jej udziału w sprawie, co uzasadnia skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 1995 r, [...], Przewodniczący Sądu Wojewódz- kiego w Katowicach zarządził zwrot skargi. W motywach zarządzenia podano, że podpisany pod skargą Stanisław K. wywodził swe uprawnienia do reprezentowania Komisji Krajowej "Solidarność 80" z postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 16 marca 1992 r., [...]. Obecnie toczy się postępowanie o wpisanie innych osób do reprezentowania związku. Wobec tego należało zwrócić skargę, gdyż nie wiadomo kto jest upoważniony do reprezentowania Związku. Zażalenie Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80" na Zarządzenie Przewod- niczącego Sądu Wojewódzkiego zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyj- nego w Katowicach z dnia 30 października 1995 r., [...]. Sąd ten stwierdził, że jest mu wiadome z urzędu, że w rejestrze sądowym jako osoby uprawnione do działania w imieniu Komisji Krajowej są wpisani Zbigniew P. i Ryszard M. W dniu składania zaża- lenia Stanisław K. nie był uprawniony do działania w imieniu Związku. Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało zaskarżone rewizją nadzwyczajną przez Ministra Sprawiedliwości, który zarzucił mu rażące naruszenie art. 397 k.p.c. w związku z art. 3 § 2 k.p.c. Zdaniem Ministra Sprawiedliwości wprawdzie Sąd II instancji ma prawo sam dokonywać ustaleń w postępowaniu zażaleniowym (art. 397 k.p.c.), jednakże zebrany w aktach materiał nie dawał dostatecznych podstaw do ustalenia, kto w istocie rzeczy reprezentuje obecnie Komisję Krajową NSZZ "Solidarność 80". Materiały zawarte w aktach sprawy wskazują, że sytuacja prawna Komisji Krajowej jest nieustabilizowana w wyniku rozłamu jaki nastąpił w tej organizacji. Według informacji Sądu Wojewódzkiego w Warszawie zawartej w piśmie z dnia 22 września 1995 r. wpis do rejestru osób, które miałyby reprezentować Komisję jest nieprawomocny. W tej sytuacji Sądy uprawnione do rozstrzygania o skardze o wznowienie postępowania powinny wstrzymać się z jej rozpoznaniem do czasu wyjaśnienia, kto jest uprawniony do reprezentowania Komisji Krajowej "Solidarność 80". Postępując odmiennie Sądy uniemożliwiły rozpoznanie skargi o wznowienie pod względem me- rytorycznym. Nie wyjaśniono też, jakie stanowisko wobec złożonej skargi zajmują osoby, które miałyby obecnie reprezentować Komisję Krajową. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Ministra Sprawiedliwości sądy uprawnione do rozstrzygnięcia skargi o wzno- wieniu postępowania powinny wstrzymać się z jej rozpoznaniem do czasu wyjaśnienia, kto jest uprawniony do reprezentowania Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80".Tym samym kwestionuje on zwłaszcza oparcie przez Sąd Apelacyjny w Katowicach rozstrzygnięcia na ustaleniu (na podstawie posiadanych przez ten Sąd wiadomości z urzędu, między innymi z akt tego Sądu, [...]), że na Zjeździe Krajowym NSZZ "Solidarność 80", odbytym w dniach 27-28 kwietnia 1995 r. dokonano zmiany statutu związku, a w rejestrze sądowym jako uprawnieni do reprezentowania związku wpisani zostali Zbigniew P. (przewodniczący) oraz Ryszard M. (wiceprzewodniczący). Wprawdzie postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Warszawie z dnia 28 lipca 1995 r., [...], którym w rejestrze sądowym jako osoby uprawnione do reprezentowania "Solidarność 80" wpisani zostali Zbigniew P. i Ryszard M., w chwili wydawania postanowienia przez Sąd Apelacyjny w Katowicach, nie było jeszcze prawomocne, jednakże nabrało ono prawomocności w następstwie rozstrzygnięcia Sądu Apela- cyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 1996 r., [...], którym oddalił on rewizję od pos- tanowienia z 28 lipca 1995 r. Stało się to przy tym powodem złożenia przez prokuratora uczestniczącego w rozprawie przed Sądem Najwyższym wniosku o umorzenie postępowania (z powołaniem się na art. 355 k.p.c.). W tym stanie rzeczy nie może być kwestionowany pogląd, że wnoszący skargę o wznowienie postępowania w imieniu "Solidarność 80", a następnie zażalenie na zarządzenie Prezesa Sądu Wojewódzkiego w Katowicach (Stanisław K.) nie był uprawniony do działania jako osoba upoważniona do reprezentowania tego Związku. W konsekwencji też nawet jeżeliby uznać, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił w dostateczny sposób czy Stanisław K. mógł złożyć skargę o wznowienie postępowania w sprawie rejestracji NSZZ "Solidarność 80" Regionu Ś.-D., to jednak nie mogłoby to stanowić wystarczającej podstawy uchylenia postanowienia tego Sądu w trybie rewizji nadzwyczajnej. W rewizji nadzwyczajnej podniesiono także, że Sąd Apelacyjny nie wyjaśnił, jakie stanowisko wobec złożonej skargi zajmują osoby, które miałyby obecnie reprezentować Komisję Krajową. Również ten zarzut nie uzasadnia, w ocenie Sądu Najwyższego, wniosku o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego. W toku bowiem postępowania przed Sądem Najwyższym przedstawiciel Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność 80" A. Ad. oświadczył, że Komisja ta nie zgłasza żadnych zastrzeżeń co do nazwy przyjętej przez Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność 80" Region Ś.-D. z siedzibą w K. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 421 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================