I PRN 83/95
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną, potwierdzając, że złożenie wniosku o urlop zdrowotny nie stanowi przeszkody do rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem z powodu likwidacji stanowiska.
Nauczycielka złożyła wniosek o urlop zdrowotny od 1 września 1994 r., jednak szkoła rozwiązała z nią stosunek pracy z tą samą datą z powodu zmian organizacyjnych. Sąd Najwyższy uznał, że pismo szkoły informujące o zamiarze rozwiązania stosunku pracy, w połączeniu z późniejszym oświadczeniem o rozwiązaniu, stanowiło skuteczne oświadczenie woli pracodawcy. Złożenie wniosku o urlop zdrowotny nie było przeszkodą do zwolnienia.
Sprawa dotyczyła nauczycielki Aleksandry W., która domagała się przywrócenia do pracy i ustalenia prawa do urlopu dla poratowania zdrowia. Nauczycielka złożyła wniosek o urlop zdrowotny od 1 września 1994 r., jednak szkoła, powołując się na art. 20 Karty Nauczyciela (zmiany organizacyjne i brak godzin), rozwiązała z nią stosunek pracy z tą samą datą. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo. Rewizja nadzwyczajna podniosła zarzut naruszenia przepisów, twierdząc, że pismo szkoły z 28 czerwca 1994 r. było jedynie zapowiedzią rozwiązania, a nie oświadczeniem woli, oraz że uzgodnienia w sprawie urlopu zdrowotnego były wiążące. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że pismo z 28 czerwca 1994 r. dawało nauczycielce wybór między rozwiązaniem stosunku pracy a stanem nieczynnym, a późniejsze pismo szkoły odmawiające urlopu i podtrzymujące rozwiązanie było skutecznym oświadczeniem woli. Złożenie wniosku o urlop zdrowotny nie stanowiło prawnej przeszkody do zwolnienia, zwłaszcza że w terminie jego rozpoczęcia stosunek pracy już ustał.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, złożenie wniosku o urlop zdrowotny nie jest przeszkodą do rozwiązania stosunku pracy z powodu przyczyn określonych w art. 20 Karty Nauczyciela.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pismo pracodawcy informujące o zamiarze rozwiązania stosunku pracy i dające wybór między rozwiązaniem a stanem nieczynnym, a następnie pismo odmawiające urlopu i podtrzymujące rozwiązanie, stanowi skuteczne oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy. Brak jest przepisów zakazujących rozwiązania stosunku pracy w przypadku wniosku o urlop zdrowotny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie rewizji nadzwyczajnej
Strona wygrywająca
Zespół Szkół Zawodowych [...] w G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Aleksandra W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Zarząd NSZZ "Solidarność" | instytucja | skarżący (rewizja nadzwyczajna) |
| Zespół Szkół Zawodowych [...] w G. | instytucja | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.n. art. 20 § 1
Karta Nauczyciela
Określa przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem (likwidacja szkoły, zmiany organizacyjne, brak godzin).
Pomocnicze
k.n. art. 73 § 1
Karta Nauczyciela
Złożenie wniosku o urlop zdrowotny nie jest przeszkodą do rozwiązania stosunku pracy.
k.n. art. 20 § 2
Karta Nauczyciela
Określa prawo do odprawy w przypadku rozwiązania stosunku pracy z przyczyn określonych w ust. 1.
k.c. art. 65 § 1
Kodeks cywilny
Zasada wykładni oświadczeń woli zgodnie z okolicznościami, zasadami współżycia społecznego i zwyczajami.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów k.c. do stosunków pracy, o ile nie są sprzeczne z zasadami prawa pracy.
k.p.c. art. 421 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia Sądu Najwyższego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pismo z 28 czerwca 1994 r. w połączeniu z późniejszymi oświadczeniami stanowi skuteczne oświadczenie woli o rozwiązaniu stosunku pracy. Złożenie wniosku o urlop zdrowotny nie jest przeszkodą do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn organizacyjnych. Wydanie świadectwa pracy i przygotowanie odprawy potwierdzają ustanie stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Pismo z 28 czerwca 1994 r. nie było oświadczeniem woli o rozwiązaniu stosunku pracy. Uzgodnienia w sprawie urlopu zdrowotnego były wiążące. Stosunek pracy trwał po 31 sierpnia 1994 r., co obligowało do udzielenia urlopu.
Godne uwagi sformułowania
Złożenie przez nauczyciela, na podstawie art. 73 Karty Nauczyciela, wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w określonym terminie nie jest przeszkodą do rozwiązania z nim stosunku pracy na podstawie art. 20 tej ustawy, przed terminem wskazanym jako początek urlopu. Omawiane pismo z dnia 28 czerwca 1994 r. zawiera więc oświadczenie woli pracodawcy dające powódce możliwość wyboru między rozwiązaniem z nią stosunku pracy a przeniesieniem w stan nieczynny. W tych okolicznościach rozumienie zwrotu "podtrzymuję rozwiązanie stosunku pracy" jako równoważnego zwrotowi "rozwiązuję stosunek pracy" nie narusza art. 65 § 1 k.c.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Józef Iwulski
sędzia
Kazimierz Jaśkowski
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielami w kontekście wniosku o urlop zdrowotny oraz wykładnia oświadczeń woli pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli i przepisów Karty Nauczyciela; interpretacja oświadczeń woli zależy od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy nauczycieli – możliwości zwolnienia mimo wniosku o urlop zdrowotny. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi istotny punkt interpretacyjny dla prawników pracujących w tym sektorze.
“Czy wniosek o urlop zdrowotny chroni nauczyciela przed zwolnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 7 listopada 1995 r. I PRN 83/95 Złożenie przez nauczyciela, na podstawie art. 73 Karty Nauczyciela, wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia w określonym terminie nie jest przeszkodą do rozwiązania z nim stosunku pracy na podstawie art. 20 tej ustawy, przed terminem wskazanym jako początek urlopu. Przewodniczący SSN: Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 1995 r., sprawy z powództwa Aleksandry W. przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych [...] w G. o przywrócenie do pracy i ustalenie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni z dnia 9 maja 1995 r. [...] o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Powódka Aleksandra W. w pozwie skierowanym przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych [...] w G. domagała się przywrócenia do pracy i ustalenia prawa do urlopu dla poratowania zdrowia. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Gdańsku oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że powódka była zatrudniona u pozwanego od dnia 2 września 1991 r. jako nauczyciel praktycznej nauki zawodu. Dnia 24 czerwca 1994 r. powódka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie jej rocznego urlopu zdrowotnego poczynając od dnia 1 września 1994 r. Do wniosku dołączono zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez Państwowy Szpital Kliniczny [...] w G. Dnia 28 czerwca 1994 r. pozwany pisemnie zawiadomił powódkę, że z dniem 1 września 1994 r. zostanie z nią rozwiązany stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela z powodu braku odpowiedniej ilości godzin zajęć, wynikającego z niewykonania planowanego naboru uczniów i połą- czenia mniej licznych klas. Pismem z dnia 1 lipca 1994 r. pozwany odmówił powódce udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia i podtrzymał decyzję o rozwiązaniu z nią umowy o pracę. Dnia 31 sierpnia 1994 r. powódka ponownie wystąpiła o urlop zd- rowotny, w odpowiedzi na co pozwany poinformował ją, że stosunek pracy uległ roz- wiązaniu z dniem 1 września 1994 r. Zdaniem Sądu I instancji istniała rzeczywista przy- czyna zwolnienia powódki i rozwiązanie z nią stosunku pracy na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela było zgodne z prawem. Powództwo dotyczące urlopu dla poratowania zdrowia zostało oddalone z tego względu, że wniosek powódki dotyczył okresu od dnia 1 września 1994 r., a jej stosunek pracy ustał dnia 31 sierpnia 1994 r. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku wyrokiem z dnia 9 maja 1995 r., [...] oddalił rewizję powódki, podzielając stanowisko Sądu I ins- tancji. Od wyroku tego złożył rewizję nadzwyczajną Niezależny Samorządny Związek Zawodowy "Solidarność" zarzucając mu rażące naruszenie art. 20 ust. 1 i 2 oraz 73 ust. 1 Karty Nauczyciela i art. 65 ust. 1 k.c. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonych wyroków i o orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu lub o uchylenie wyroku Sądu Woje- wódzkiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. W rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że Sądy błędnie przyjęły, iż pozwany rozwiązał z powódką stosunek pracy. Żadne z pism pozwanego nie zawiera bowiem oświadczenia woli o rozwiązaniu tego stosunku pracy, a w szczególności pismo z dnia 28 czerwca 199 r. zawiera jedynie zapowiedź rozwiązania stosunku pracy. W wyniku uzgodnień między pozwanym a Wydziałem Edukacji Urzędu Miejskiego ustalono, że powódce zostanie udzielony urlop dla poratowania zdrowia. Skoro uzgodnienia te nastąpiły w lipcu 1994 r., to informacja zawarta w piśmie pozwanego z dnia 28 czerwca 1994 r. nie mogła stanowić oświadczenia woli o rozwiązaniu z powódką stosunku pracy. Stosunek pracy między stronami trwał zatem także po dniu 31 sierpnia 1994 r. i dlatego pozwany był zobowiązany do udzielenia powódce urlopu dla poratowania zdrowia na podstawie art. 73 ust. 1 Karty Nauczyciela. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona. Według przepisu art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nau- czyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19 ze zm.): 1. W razie całkowitej lub częściowej likwidacji szkoły, a także w razie zmian organizacyjnych powodujących zmniejszenia liczby oddziałów w szkole, zmian planu nauczania bądź zwiększenia obowiązkowego wymiaru zajęć uniemożliwiających dalsze zatrudnienie nauczyciela w pełnym wymiarze zajęć, dyrektor szkoły może rozwiązać z nauczycielem stosunek pracy lub na wniosek nauczyciela przenieść w stan nieczynny. 2. Nauczycielowi, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn określonych w ust. 1, przysługuje odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia za- sadniczego. Rewizja nadzwyczajna nie kwestionuje istnienia przyczyn uzasadniających roz- wiązanie z powódką stosunku pracy. Stawia ona natomiast zarzut, że został rażąco naruszony przepis art. 65 § 1 k.c., według którego oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których zostało złożone, zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje. Przepis ten ma zastosowanie do wykładni oświadczeń woli stron stosunku pracy, gdyż nie jest sprzeczny z zasadami prawa pracy (art. 300 k.p.). Trafnie twierdzi się w rewizji nadzwyczajnej, że pismo z dnia 28 czerwca 1994 r. nie zawiera oświadczenia woli zakładu pracy o rozwiązaniu z powódką stosunku pracy. Pismo to informuje powódkę, iż w związku z brakiem odpowiedniej ilości godzin zajęć "z dniem 1 września 1994 r. zostanie z Panią rozwiązany stosunek pracy bez wypowiedzenia". Ponadto w tym piśmie poinformowano powódkę o możliwości złożenia w terminie do dnia 6 lipca 1994 r. wniosku o przeniesie w stan nieczynny oraz o prawie do odprawy w wysokości 6 miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego. Jako podstawę prawną powołano art. 20 Karty Nauczy- ciela. Omawiane pismo z dnia 28 czerwca 1994 r. zawiera więc oświadczenie woli pracodawcy dające powódce możliwość wyboru między rozwiązaniem z nią stosunku pracy a przeniesieniem w stan nieczynny. Zauważyć przy tym należy, że składanie tego rodzaju propozycji pracownikowi nie jest obowiązkiem pracodawcy, gdyż zgodnie z art. 20 Karty Nauczyciela może on, w razie zajścia okoliczności określonych w tym przepisie, od razu rozwiązać stosunek pracy z nauczycielem. W odpowiedzi na te propozycje powódka pismem z dnia 4 lipca 1994 r. oświad- czyła, że nie składa wniosku o przeniesienie w stan nieczynny ani o wypłacenie odprawy, ponieważ podtrzymuje swój wniosek o udzielenie urlopu zdrowotnego. Po- wódka nie dokonała więc wyboru między rozwiązaniem stosunku pracy a przeniesie- niem w stan nieczynny. W kolejnym piśmie, doręczonym powódce dnia 14 lipca 1994 r., pozwany odmówił udzielenia urlopu na poratowanie zdrowia i oświadczył, że "pod- trzymuję rozwiązanie z Panią stosunku pracy". Złożenie powódce tego oświadczenia, w powiązaniu z wcześniejszym oświadczeniem pracodawcy przyznającym powódce prawo wyboru jednej z dwóch możliwości przewidzianych w art. 20 Karty Nauczyciela, stanowi uzewnętrznienie woli rozwiązania z powódką stosunku pracy. Ujawnia ono wolę pracodawcy w sposób dostateczny i stanowi oświadczenie woli w rozumieniu art. 60 k.c. w zw. z art. 300 k.p. W tych okolicznościach rozumienie zwrotu "podtrzymuję rozwiązanie stosunku pracy" jako równoważnego zwrotowi "rozwiązuję stosunek pracy" nie narusza art. 65 § 1 k.c. Przemawia za tym także wydanie powódce świadectwa pracy stwierdzającego ustanie stosunku pracy z dniem 31 sierpnia 1994 r. i przygotowanie dla niej odprawy. Złożenie przez powódkę wniosku o udzielenie urlopu dla poratowania zdrowia na podstawie art. 73 Karty Nauczyciela nie stanowi prawnej przeszkody w rozwiązaniu z nią stosunku pracy, gdyż żaden przepis nie przewiduje tego rodzaju zakazu rozwiązywania stosunku pracy. Uzgodnienia poczynione między dyrektorem pozwanego a Wydziałem Edukacji Urzędu Miejskiego w G. w sprawie udzielenia powódce urlopu dla poratowania zdrowia nie tworzą dla niej praw podmiotowych. Powódka mogłaby korzystać z tego urlopu wówczas, gdyby spełniała wymogi ustawowe i gdyby został on udzielony jej przez uprawniony podmiot, to jest przez dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych. W niniejszej sprawie powódka nie mogła skutecznie dochodzić udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia, gdyż w proponowanym przez nią terminie jego rozpoczęcia nie była już pracownikiem pozwanego. Z tych względów na podstawie art. 421 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. =======================================