I PRN 81/95

Sąd Najwyższy1995-10-25
SAOSinnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniaskład sądunieważność postępowaniakodeks postępowania cywilnegorewizja nadzwyczajnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania z powodu naruszenia przepisów o składzie sądu, który wydał wadliwe orzeczenie.

Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania. Głównym zarzutem było naruszenie art. 48 § 3 k.p.c., ponieważ w składzie sądu rozpoznającego skargę znaleźli się sędziowie, którzy wcześniej brali udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą. Sąd Najwyższy uznał ten zarzut za zasadny, stwierdzając nieważność postępowania z powodu udziału wyłączonego sędziego.

Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Józefa Marii M. przeciwko Rektorowi Uniwersytetu o zapłatę i nawiązanie stosunku pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku. Sąd Apelacyjny wcześniej oddalił rewizję i zażalenie powoda, a następnie odrzucił jego skargę o wznowienie postępowania. Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 48 § 3, art. 413 i art. 369 pkt 4 k.p.c. Podstawą zarzutów było to, że w składzie sądu rozpoznającego skargę o wznowienie postępowania uczestniczyło dwóch sędziów, którzy brali udział w wydaniu wyroku w sprawie objętej tą skargą. Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną za uzasadnioną, wskazując, że zgodnie z art. 48 § 3 k.p.c. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie, nie może orzekać co do tej skargi. Udział takiego sędziego powoduje nieważność postępowania na podstawie art. 369 pkt 4 k.p.c., co skutkuje koniecznością zniesienia postępowania. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania innemu składowi Sądu Apelacyjnego, znosząc postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, udział w składzie orzekającym sędziego wyłączonego z mocy ustawy (art. 48 § 3 k.p.c.) powoduje nieważność postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 48 § 3 k.p.c. stwierdził, że sędzia orzekający w sprawie o wznowienie postępowania nie może być tym samym sędzią, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą. Naruszenie tego przepisu, zgodnie z art. 369 pkt 4 k.p.c., skutkuje nieważnością postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości

Strony

NazwaTypRola
Józef Maria M.osoba_fizycznapowód
Rektor Uniwersytetu [...] w W.instytucjapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 48 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.

k.p.c. art. 369 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Udział w składzie orzekającym sędziego wyłączonego z mocy ustawy powoduje nieważność postępowania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 388 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zniesienie postępowania w przypadku stwierdzenia jego nieważności.

k.p.c. art. 423 § ust. 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zniesienia postępowania.

k.p.c. art. 422 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia w sentencji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział w składzie sądu rozpoznającego skargę o wznowienie postępowania sędziów, którzy brali udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą, stanowi rażące naruszenie art. 48 § 3 k.p.c. Naruszenie art. 48 § 3 k.p.c. skutkuje nieważnością postępowania na podstawie art. 369 pkt 4 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Orzekanie co do skargi o wznowienie postępowania przez tych samych sędziów, którzy wydali wyrok objęty tą skargą z naruszeniem art. 48 § 3 k.p.c powoduje nieważność postępowania (art. 369 pkt 4).

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania spowodowana wadliwym składem sądu w postępowaniu o wznowienie postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sędzia orzekający w sprawie o wznowienie brał udział w wydaniu pierwotnego orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady proceduralnej dotyczącej składu sądu, co jest kluczowe dla każdego prawnika procesowego. Pokazuje, jak drobne naruszenie formalne może prowadzić do nieważności postępowania.

Nieważność postępowania: Kiedy sędzia nie może orzekać w sprawie o wznowienie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Postanowienie z dnia 25 października 1995 r. I PRN 81/95 Orzekanie co do skargi o wznowienie postępowania przez tych samych sędziów, którzy wydali wyrok objęty tą skargą z naruszeniem art. 48 § 3 k.p.c powoduje nieważność postępowania (art. 369 pkt 4). Przewodniczący SSN: Józef Iwulski, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Walerian Sanetra, Sąd Najwyższy, przy udziale Prokuratora Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 25 października 1995 r. sprawy z powództwa Józefa Marii M. przeciwko Rektorowi Uniwersytetu [...] w W. o zapłatę i nawiązanie stosunku pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 14 czerwca 1995 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę ze skargi o wznowienie postępowania do ponownego rozpoznania temu Sądowi w innym składzie, znosząc postępowanie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 11 maja 1995 r., [...] i [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku oddalił rewizję i zażalenie powoda Józefa Marii M. od wyroku i postanowienia Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Spo- łecznych w Białymstoku z dnia 7 marca 1995 r. i z dnia 6 kwietnia 1995 r., [...] w sprawie przeciwko Rektorowi Uniwersytetu [...] w W. Skarga powoda o wznowienie postępowania została odrzucona przez ten Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 czerwca 1995 r., [...]. Od tego postanowienia rewizję nadzwyczajną założył Minister Sprawiedliwości zarzucając rażące naruszenie art. 48 § 3, art. 413 i art. 369 pkt 4 k.p.c. Minister Sprawiedliwości wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w innym składzie Sądu oraz o zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością. Podstawą tych zarzutów i wniosków jest wadliwy skład Sądu rozpoznającego skargę o wznowienie postępowania, albowiem brało w nim udział dwóch sędziów, którzy uczestniczyli w wydaniu wyroku w sprawie objętej skargą o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Według przepisu art. 48 § 3 k.p.c. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania lub zaskarżonego w trybie rewizji nadzwyczajnej, nie może orzekać co do tej skargi lub rewizji. Ponieważ dwóch sędziów orzekających w sprawie o wznowienie postępowania orzekało uprzednio w sprawie objętej skargą o wznowienie, to nastąpiło rażące naruszenie tego przepisu. Zgodnie z art. 369 pkt 4 k.p.c. udział w składzie orzekającym sędziego wyłączonego z mocy ustawy powoduje nieważność postępowania, co uzasadnia zniesienie tego postępowania na podstawie art. 388 § 2 k.p.c. w zw. z art. 423 § 1 zd. 1 k.p.c. Z powyższych względów na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================