I PRN 77/94
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownicy Ireny M., która po powrocie z urlopu wychowawczego otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę. Pracownica domagała się przywrócenia do pracy, twierdząc, że wypowiedzenie było nieuzasadnione. Pozwany Rejonowy Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w S.K. argumentował, że zmiany organizacyjne i ekonomiczne spowodowały likwidację jej poprzedniego stanowiska oraz redukcję etatów umysłowych, co uniemożliwiło zatrudnienie jej na stanowisku równorzędnym lub zgodnym z kwalifikacjami. Pracownica odmówiła podjęcia zaproponowanych stanowisk niższych (portier, sprzątaczka, goniec). Sądy niższych instancji (Rejonowy i Wojewódzki) oddaliły powództwo, uznając wypowiedzenie za uzasadnione. Rewizję nadzwyczajną wniósł Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu pracy, w tym art. 38 § 1 (brak konkretności przyczyny podanej związkom zawodowym) oraz art. 42 § 4 (powierzenie pracy gońca). Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną. Potwierdził, że pracownica nie została zatrudniona na stanowisku równorzędnym lub zgodnym z kwalifikacjami z powodu zmian organizacyjnych, a jej odmowa podjęcia innych stanowisk uzasadniała wypowiedzenie. Sąd Najwyższy uznał, że podanie przyczyny "braku możliwości zatrudnienia" zakładowej organizacji związkowej było wystarczająco konkretne, zgodnie z późniejszą linią orzeczniczą, i nie naruszało art. 38 § 1 k.p. Ponadto, powierzenie pracy gońca w okresie wypowiedzenia, przy zachowaniu wynagrodzenia administratora, było zgodne z art. 42 § 4 k.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja wymogów formalnych konsultacji związkowej przy wypowiadaniu umów o pracę z pracownikami powracającymi z urlopu wychowawczego, a także zasad uzasadniania wypowiedzenia w przypadku braku możliwości zatrudnienia na dotychczasowym lub równorzędnym stanowisku.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1994 roku, ale jego wnioski dotyczące konkretności przyczyny wypowiedzenia i oceny sytuacji pracownika po urlopie wychowawczym mogą być nadal pomocne w interpretacji przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podanie w piśmie do zakładowej organizacji związkowej, jako przyczyny uzasadniającej zamierzone wypowiedzenie umowy o pracę, braku możliwości zatrudnienia pracownika, spełnia wymagania określone w art. 38 § 1 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podanie w piśmie do zakładowej organizacji związkowej, jako przyczyny uzasadniającej zamierzone wypowiedzenie umowy o pracę, braku możliwości zatrudnienia pracownika, spełnia wymagania określone w art. 38 § 1 k.p., jeśli w kontekście konkretnej sprawy umożliwia to organizacji ocenę zasadności wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę I PZP 62/92, uznał, że ocena konkretności przyczyny podanej zakładowej organizacji związkowej nie może być abstrakcyjna. W kontekście konkretnej sprawy, podanie "braku możliwości zatrudnienia" w powiązaniu z odesłaniem do przepisów o odprawach, wskazuje na ekonomiczno-organizacyjne przeszkody i umożliwia organizacji związkowej ocenę zasadności wypowiedzenia.
Czy brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez nią przed urlopem lub zgodnym z jej kwalifikacjami uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez nią przed urlopem lub zgodnym z jej kwalifikacjami uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę, zwłaszcza gdy pracownica odmówiła podjęcia innych zaproponowanych stanowisk.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że w sytuacji zmian organizacyjnych uniemożliwiających zatrudnienie pracownicy na stanowisku równorzędnym lub zgodnym z kwalifikacjami, a także jej odmowy podjęcia innych zaproponowanych stanowisk, wypowiedzenie umowy o pracę jest uzasadnione.
Czy powierzenie pracownikowi w okresie wypowiedzenia pracy gońca, przy zachowaniu wynagrodzenia przewidzianego dla administratora, jest zgodne z art. 42 § 4 k.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powierzenie pracownikowi w okresie wypowiedzenia pracy gońca, przy zachowaniu wynagrodzenia przewidzianego dla administratora, jest zgodne z art. 42 § 4 k.p., jeśli praca ta jest jedynie możliwa do zaoferowania i nie powoduje obniżenia wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powierzenie pracy gońca w okresie wypowiedzenia, mimo że nie była zgodna z kwalifikacjami, było jedynie możliwą do zaoferowania pracą i nie naruszało art. 42 § 4 k.p., ponieważ nie spowodowało obniżenia wynagrodzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Irena M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Rejonowe Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej w S.K. | instytucja | pozwany |
| Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych | instytucja | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 38 § § 1
Kodeks pracy
Podana zakładowej organizacji związkowej przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy o pracę powinna być skonkretyzowana, ale ocena jej konkretności zależy od stanu faktycznego sprawy i nie może być abstrakcyjna. "Brak możliwości zatrudnienia" może być wystarczająco konkretne, jeśli umożliwia organizacji ocenę zasadności wypowiedzenia.
k.p. art. 42 § § 4
Kodeks pracy
Pracodawca może powierzyć pracownikowi na czas nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym inną pracę zgodną z kwalifikacjami, jeżeli nie spowoduje to obniżenia wynagrodzenia. W okresie wypowiedzenia można powierzyć pracę inną niż zgodna z kwalifikacjami, jeśli jest to uzasadnione potrzebami pracodawcy i nie obniża wynagrodzenia.
Rozporządzenie Rady Ministrów art. 17 § § 17
Zakład pracy jest obowiązany zatrudnić pracownicę po zakończeniu urlopu wychowawczego na stanowisku równorzędnym lub na innym stanowisku odpowiadającym jej kwalifikacjom za wynagrodzeniem nie niższym od pobieranego przed tym urlopem.
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw art. 1 § ust. 1
Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę mieszczące się w pojęciu "przyczyn dotyczących zakładu pracy" uzasadniają wypowiedzenie i uchylają zakaz wypowiedzenia stosunku pracy w okresie urlopu wychowawczego.
Pomocnicze
k.p. art. 45
Kodeks pracy
Ustawa o związkach zawodowych
k.p. art. 32 § § 1 pkt 3
Kodeks pracy
Podstawa prawna rozwiązania stosunku pracy wskazana w świadectwie pracy (art. 32 § 1 pkt 3 k.p. - wypowiedzenie umowy o pracę przez pracodawcę) nie wyklucza, że przyczyny leżące u podstaw wypowiedzenia miały charakter organizacyjny lub ekonomiczny.
k.p. art. 7
Kodeks pracy
Wykładnia przepisów nie powinna krępować kierownika zakładu ponad miarę i nadmiernie formalizować wymagań, pod warunkiem zapewnienia kontroli zamierzeń wypowiadania umów przez organizację związkową.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym lub zgodnym z kwalifikacjami. • Odmowa podjęcia przez pracownicę pracy na zaproponowanych stanowiskach niższych. • Zmiany organizacyjne i ekonomiczne w zakładzie pracy. • Podanie przyczyny "braku możliwości zatrudnienia" zakładowej organizacji związkowej było wystarczająco konkretne. • Powierzenie pracy gońca w okresie wypowiedzenia przy zachowaniu wynagrodzenia administratora było zgodne z art. 42 § 4 k.p.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy o pracę było nieuzasadnione. • Podana przyczyna wypowiedzenia była zbyt ogólnikowa i nie spełniała wymogów art. 38 § 1 k.p. • Naruszenie art. 42 § 4 k.p. przez powierzenie pracy gońca. • Likwidacja stanowiska pracy zajmowanego przez powódkę przed urlopem była kwestionowana.
Godne uwagi sformułowania
Podanie w piśmie do zakładowej organizacji związkowej, jako przyczyny uzasadniającej zamierzone wypowiedzenie umowy o pracę, braku możliwości zatrudnienia pracownika spełnia wymagania określone w art. 38 § 1 k.p. • Brak możliwości zatrudnienia pracownicy po urlopie wychowawczym na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przez nią przed urlopem lub zgodnym z jej kwalifikacjami uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę. • Ocena "stopnia konkretności" przyczyny podawanej zakładowej organizacji związkowej nie może być dokonywana abstrakcyjnie, w oderwaniu od stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. • Wykładnia art. 38 § 1 k.p. nie powinna krępować kierownika zakładu ponad miarę i nadmiernie formalizować stawianych w stosunku do niego wymagań.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Antoni Filcek
sędzia
Barbara Wagner
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych konsultacji związkowej przy wypowiadaniu umów o pracę z pracownikami powracającymi z urlopu wychowawczego, a także zasad uzasadniania wypowiedzenia w przypadku braku możliwości zatrudnienia na dotychczasowym lub równorzędnym stanowisku."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 1994 roku, ale jego wnioski dotyczące konkretności przyczyny wypowiedzenia i oceny sytuacji pracownika po urlopie wychowawczym mogą być nadal pomocne w interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pracownic wracających z urlopu wychowawczego i trudności w powrocie na poprzednie stanowisko. Pokazuje ewolucję interpretacji przepisów dotyczących konsultacji związkowych.
“Czy pracodawca musi mieć idealne miejsce pracy po urlopie wychowawczym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.