I PRN 63/95

Sąd Najwyższy1996-05-10
SAOSPracyświadczenia pracowniczeWysokanajwyższy
spółka cywilnaodpowiedzialność wspólnikówzdolność sądowaegzekucjaprawo pracyświadczenia pracowniczerewizja nadzwyczajna

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego, stwierdzając, że pozew przeciwko spółce cywilnej musi obejmować wszystkich wspólników, aby wyrok nadawał się do egzekucji.

Powodowie dochodzili świadczeń od Spółki Cywilnej "C.". Sąd Rejonowy wydał wyrok zasądzający świadczenia od spółki. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i k.c. Sąd Najwyższy uznał rewizję za uzasadnioną, wskazując, że za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy odpowiadają solidarnie, a do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników potrzebny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim wspólnikom. Wyrok wydany tylko przeciwko spółce nie nadaje się do egzekucji.

Sprawa dotyczyła powództwa pracowników Janusza E., Jerzego D. i Zdzisława Ł. przeciwko Spółce Cywilnej "C." o zapłatę odprawy pieniężnej, wynagrodzenia za pracę, ekwiwalentu za urlop i zasiłków chorobowych. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragi-Sąd Pracy wydał wyrok z dnia 20 grudnia 1994 r., zasądzając dochodzone kwoty od pozwanej spółki. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego i Kodeksu cywilnego, a także naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Głównym zarzutem było to, że wyrok został wydany przeciwko spółce cywilnej bez oznaczenia wszystkich wspólników jako stron pozwu, co uniemożliwia egzekucję ze wspólnego majątku wspólników zgodnie z art. 778 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zważył, że spółka cywilna, mimo braku osobowości prawnej, może być zakładem pracy i posiadać zdolność sądową w sprawach pracowniczych. Jednakże, wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania (art. 864 k.c.), a do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników niezbędny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.). Dlatego też, aby uzyskać wyrok nadający się do egzekucji ze wspólnego majątku, powód powinien oznaczyć w pozwie wszystkich wspólników jako strony pozwane. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku, sąd pierwszej instancji powinien wezwać wspólników do udziału w sprawie w charakterze pozwanych. Sąd Najwyższy uznał, że wydanie wyroku, który nie nadaje się do egzekucji, narusza zasady państwa prawnego i interes Rzeczypospolitej Polskiej, nawet jeśli minęło 6 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Spółka cywilna może być stroną pozwaną w sprawach pracowniczych, jednak dla uzyskania wyroku nadającego się do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników, w pozwie należy oznaczyć wszystkich wspólników jako strony pozwane.

Uzasadnienie

Za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy odpowiadają solidarnie, a do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników konieczny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.). Wydanie wyroku tylko przeciwko spółce, który nie nadaje się do egzekucji, narusza zasady państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Janusz E.osoba_fizycznapowód
Jerzy D.osoba_fizycznapowód
Zdzisław Ł.osoba_fizycznapowód
Spółka Cywilna "C."spółkapozwany
Andrzej C.osoba_fizycznawiceprezes zarządu pozwanej spółki
Stefan Trautsoltinneprokurator

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 778

Kodeks postępowania cywilnego

Do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników spółki cywilnej konieczny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom.

k.c. art. 864

Kodeks cywilny

Wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki.

k.p. art. 3

Kodeks pracy

Zakładem pracy jest jednostka organizacyjna zatrudniająca pracowników, choćby nie posiadała osobowości prawnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 467 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 460 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Spółka cywilna może mieć zdolność sądową i procesową w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jako zakład pracy.

k.p.c. art. 194

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 471 k.p.c. - sąd powinien wezwać wspólników do udziału w sprawie w charakterze pozwanych, jeśli nie zostali oznaczeni w pozwie.

k.p.c. art. 422 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 33

Kodeks cywilny

k.c. art. 860 § § 1

Kodeks cywilny

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka cywilna jest zakładem pracy w rozumieniu art. 3 k.p. Za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy odpowiadają solidarnie (art. 864 k.c.). Do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników spółki cywilnej konieczny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.). Wyrok wydany przeciwko spółce cywilnej bez oznaczenia wszystkich wspólników nie nadaje się do egzekucji. Wydanie wyroku, który nie nadaje się do egzekucji, narusza zasady państwa prawnego i interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Godne uwagi sformułowania

występując z powództwem przeciwko zakładowi pracy będącemu spółką cywilną, powód powinien - dla uzyskania wyroku nadającego się do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników - oznaczyć w pozwie jako stronę pozwaną nie tylko spółkę, ale także wszystkich wspólników. gdy tego nie uczyni, to Sąd I instancji powinien z urzędu wezwać wspólników do udziału w sprawie w charakterze pozwanych. wydanie wyroku zasądzającego wynagrodzenie dla pracowników, który nie nadaje się do egzekucji, narusza zasady państwa prawnego.

Skład orzekający

Maria Mańkowska

przewodniczący

Maria Tyszel

sędzia

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie stron pozwu w sprawach przeciwko spółkom cywilnym, odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej, możliwość egzekucji ze wspólnego majątku wspólników."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których stroną jest spółka cywilna i dochodzone są świadczenia, które mogą podlegać egzekucji ze wspólnego majątku wspólników.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą spółek cywilnych, która ma bezpośrednie przełożenie na możliwość skutecznego dochodzenia roszczeń i egzekucji. Jest to istotne dla praktyków prawa pracy i cywilnego.

Spółka cywilna pozwana? Upewnij się, że pozwałeś WSZYSTKICH wspólników, inaczej wyrok będzie bezwartościowy!

0

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 10 maja 1996 r. I PRN 63/95 Występując z powództwem przeciwko pracodawcy będącemu spółką cy- wilną pracownik powinien w pozwie oznaczyć jako stronę pozwaną nie tylko spółkę, ale także wszystkich wspólników. Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska, Sędziowie SN: Maria Tyszel, Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Stefana Trautsolta, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 1996 r. sprawy z powództwa Janusza E., Jerzego D. i Zdzisława Ł. przeciwko Spółce Cywilnej "C." w G. o odprawę pieniężną , wynagrodzenie za pracę, ekwiwalent za urlop i zasiłki chorobowe, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy dla Warszawy-Pragi w Warszawie z dnia 20 grudnia 1994 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu-Sądowi Pracy dla Warszawy-Pragi do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Powodowie Janusz E., Jerzy D. i Zdzisław Ł. wnieśli o zasądzenie od ich pra- codawcy - Spółki Cywilnej "C." w G. - wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń. Pozwana Spółka, działając przez wiceprezesa zarządu Andrzeja C., uznała roszczenia powodów. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 1994 r., [...] Sąd Rejonowy dla Warszawy-Pragi-Sąd Pracy zasądził dochodzone kwoty na rzecz powodów od strony pozwanej określonej jako "C. spółka cywilna". Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości zarzucając rażące naruszenie art. 3 § 2, art. 316 § 1, art. 467 § 2 i art. 778 k.p.c., art. 33, art. 860 § 1 i art. 864 k.c. w związku z art. 300 k.p., a także naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że w odniesieniu do zakładu pracy będącego spółką cywilną, w przypadku egzekucji ze wspólnego majątku spółki, niezbędny jest tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.). Wydanie wyroku przeciwko spółce cywilnej bez wymienienia wszystkich wspólników, który nie może być wyegzekwowany, narusza rażąco prawo i interes Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Spółka cywilna - mimo, że nie posiada osobowości prawnej - może być zakładem pracy w rozumieniu art. 3 k.p. Przepis ten stanowi bowiem w pierwszym zdaniu, że zakładem pracy jest jednostka organizacyjna zatrudniająca pracowników, choćby nie posiadała osobowości prawnej. Może ona także mieć zdolność sądową i procesową w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jako zakład pracy (art. 460 § 1 k.p.c.). Jednakże za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy odpowiadają solidarnie (art. 864 k.c.), a do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników tej spółki konieczny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c.). Wynika stąd, że występując z powództwem przeciwko zakładowi pracy będącemu spółką cywilną, powód powinien - dla uzyskania wyroku nadającego się do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników - oznaczyć w pozwie jako stronę pozwaną nie tylko spółkę, ale także wszystkich wspólników. Gdy tego nie uczyni, to Sąd I instancji powinien z urzędu wezwać wspólników do udziału w sprawie w charakterze pozwanych (art. 194 w zw. z art. 471 k.p.c.). Upływ 6 miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku nie jest przesz- kodą do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej, albowiem narusza on także interes Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie wyroku zasądzającego wynagrodzenie dla pracowników, który nie nadaje się do egzekucji, narusza zasady państwa prawnego. Z tych względów na podstawie art. 422 § 2 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. ========================================