I PRN 23/94
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił wyrok sądu niższej instancji, oddalając powództwo o odprawę pieniężną, uznając, że pracownik przyjął propozycję zatrudnienia w nowym zakładzie przejmującym mienie poprzedniego pracodawcy.
Powódka domagała się odprawy pieniężnej po rozwiązaniu stosunku pracy w Urzędzie Miejskim w Ł. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, opierając się na przepisach o zwolnieniach grupowych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając nierozpoznanie sprawy w kontekście art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, który wyłącza prawo do odprawy, gdy pracownik przyjął zatrudnienie w zakładzie przejmującym mienie. Sąd Najwyższy uznał, że powódka przyjęła zatrudnienie w Urzędzie Rejonowym, który faktycznie użytkował mienie Urzędu Miejskiego, co wypełniało przesłankę przejęcia mienia.
Sprawa dotyczyła prawa do odprawy pieniężnej dla pracownicy samorządowej, Lidii Sz., zatrudnionej w Urzędzie Miejskim w Ł., z którą stosunek pracy rozwiązano za porozumieniem stron w związku z reorganizacją administracji. Powódka domagała się odprawy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Rejonowy w Łańcucie przychylił się do jej żądania, interpretując przepisy na jej korzyść. Jednak Minister Sprawiedliwości, wnosząc rewizję nadzwyczajną, podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa, wskazując na art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych. Przepis ten wyłącza prawo do odprawy, jeśli pracownik do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym mienie dotychczasowego pracodawcy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że powódka faktycznie przyjęła propozycję zatrudnienia w Urzędzie Rejonowym w Rz., który przejął część mienia Urzędu Miejskiego w Ł. (faktyczne władanie i użytkowanie mienia). W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie znajduje negatywna przesłanka z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że przez "przejęcie mienia" należy rozumieć każdą formę przejęcia składników mienia w faktyczne władanie nowego zakładu pracy, zarówno odpłatną, jak i nieodpłatną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odprawa pieniężna nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że powódka przyjęła zatrudnienie w Urzędzie Rejonowym, który faktycznie użytkował mienie Urzędu Miejskiego w Ł. Tym samym wypełniona została negatywna przesłanka z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, wyłączająca prawo do odprawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Urząd Miejski w Ł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Lidia Sz. | osoba_fizyczna | powódka |
| Urząd Miejski w Ł. | instytucja | pozwany |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnioskodawca rewizji nadzwyczajnej |
| Burmistrz Miasta Ł. | organ_państwowy | reprezentant strony pozwanej (wskazany przez powódkę) |
| Urząd Rejonowy w Rz. (Ośrodek w Ł.) | instytucja | zakład pracy przejmujący mienie |
Przepisy (10)
Główne
ustawa o zwolnieniach grupowych art. 8 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Przez "przejęcie mienia" należy rozumieć każdą, przewidzianą w obrocie prawnym, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub w części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy, zarówno odpłatną, jak i nieodpłatną. Odprawa nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym mienie.
Pomocnicze
ustawa o zwolnieniach grupowych art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Pozytywne przesłanki do przyznania odprawy pieniężnej.
ustawa o zwolnieniach grupowych art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
ustawa o zwolnieniach grupowych art. 17
Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
u.p.s. art. 13
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych
u.p.s. art. 1
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych
Wskazuje, że pozwanym jest Urząd Miejski, a nie Burmistrz.
k.p.c. art. 368 § pkt 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisów procesowych w rewizji nadzwyczajnej.
k.p.c. art. 421 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej z uwagi na naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej.
k.p.c. art. 422 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 3
Kodeks pracy
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym mienie dotychczasowego pracodawcy, co wyłącza prawo do odprawy. Przejęcie mienia nastąpiło poprzez faktyczne władanie i użytkowanie przez Urząd Rejonowy mienia Urzędu Miejskiego. Zaskarżony wyrok narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuzasadnione obciążenie budżetu.
Odrzucone argumenty
Powódce przysługuje odprawa na podstawie art. 8 i 17 ustawy o zwolnieniach grupowych, gdyż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na mocy porozumienia stron w związku ze zmianami organizacyjnymi. Urząd Rejonowy nie przejął formalnie mienia Urzędu Miejskiego.
Godne uwagi sformułowania
przez określenie przejęcie mienia dotychczas zatrudniającego pracownika zakładu pracy należy rozumieć każdą przewidzianą w obrocie prawnym, odpłatną i nieodpłatną, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy. rażące naruszenie art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c. i art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Antoni Filcek
przewodniczący
Andrzej Wróbel
sprawozdawca
Stefania Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przejęcia mienia\" w kontekście ustawy o zwolnieniach grupowych oraz stosowania negatywnych przesłanek wyłączających prawo do odprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji ustrojowej i prawnej w Polsce (początek lat 90.).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza w kontekście przejęć i restrukturyzacji, co ma znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy przejęcie mienia przez nowy urząd pozbawia pracownika odprawy? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.”
Dane finansowe
odprawa pieniężna: 2 481 590 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 20 maja 1994 r. I PRN 23/94 Przez okreslenie przejęcie mienia dotychczas zatrudniającego pracownika zakładu pracy z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn doty- czących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) należy rozumieć każdą przewidzianą w obrocie prawnym, odpłatną i nieodpłatną, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy. Przewodniczący SSN: Antoni Filcek, Sędziowie SN: Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Stefania Szymańska, Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1994 r. sprawy z powództwa Lidii Sz. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w Ł. o odprawę pieniężną, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Łańcucie z dnia 5 października 1993 r. [...], z m i e n i ł zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. U z a s a d n i e n i e Powódka Lidia Sz., były mianowany pracownik Urzędu Miejskiego w Ł. domagała się na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) oraz art. 8 i 17 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o zwolnieniach grupowych", zasądzenia od Burmistrza tego Miasta odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem z nią w dniu 20 sierpnia 1990 r. stosunku pracy na zasadzie porozumienia stron. Ponadto powódka podała, że rozwiązanie stosunku pracy podyktowane zostało reorganizacją administracji państwowej i podziałem kompetencji między administrację rządową a samorządową oraz powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1991 r., I PZP 28/91. Strona pozwana, którą w świetle art. 1 wyżej powołanej ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 3 k.p. nie jest Burmistrz Miasta Ł., lecz Urząd Miejski w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa, ponieważ w świetle art. 8 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, powódce nie przysługuje odprawa, gdyż powódka zgodziła się na zatrudnienie w Urzędzie Rejonowym w Rz. (Ośrodek w Ł.), który [...] przejął od Urzędu Miasta Ł. znaczną część jego mienia na swoje potrzeby. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Łańcucie wyrokiem z dnia 5 października 1993 r. ...] uwzględnił powództwo, i zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki 2.481.590 zł z ustawowymi odsetkami od 1 września 1993 r, powołując się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych i na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1991 r., I PZP 28/91 (P.i Z.S. 1992 nr 2 s. 55), zgodnie z którą powódce jako mianowanemu pracownikowi samorządowemu, z którym przed dniem 1 października 1990 r. nie nawiązano nowego stosunku pracy i z którym został rozwiązany stosunek pracy na mocy "porozumienia stron" przed dniem 31 grudnia 1990 r. przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 i 17 ustawy o zwolnieniach grupowych w związku ze zmianami organizacyjnymi, o których mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Powyższy wyrok został zaskarżony rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawied- liwości z dnia 22 kwietnia 1994 r. wniesioną na skutek podania pozwanego Urzędu i w jego interesie. Rewidujący zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c. i art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa lub o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu- Sądowi Pracy w Łańcucie do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca Sądowi nierozpoznanie sprawy w świetle art. 8 ust. 3 pkt 2 o zwolnieniach grupowych w brzmieniu nadanym mu przez art. 50 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298), obowiązującego od dnia 1sierpnia 1990 r., a więc już w chwili rozwiązania stosunku pracy z powódką. Powołany wyżej przepis wyłącza stosowanie ustawy do osób, które do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjęły propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy powstałym w wyniku przejęcia w całości lub w części mienia dotychczas zatrudniającego ich zakładu. Ponieważ bezsporne jest, że powódka zwróciła się do strony pozwanej o rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron w związku z przyjęciem propozycji zatrudnienia jej w Urzędzie Rejonowym, należało rozważyć sprawę pod kątem spełnienia drugiej przesłanki wymienionej w art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, a mianowicie, czy powstanie Urzędu Rejonowego nastąpiło z przejęciem części mienia Urzędu Miasta Ł. Pomimo twierdzeń strony pozwanej, że taka właśnie sytuacja zachodzi w sprawie, Sąd nie podjął się wyjaśnienia tej kwestii, przez co - zdaniem rewidującego - rażąco naruszył powołane w [...] rewizji nadzwyczajnej przepisy prawa materialnego i procesowego oraz naruszył interes Rzeczypospolitej Polskiej, w który godzi bezpodstawne obciążenie budżetu Miasta nienależnymi zobowiązaniami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafny jest zarzut skarżącego, że Sąd Rejonowy w Łańcucie ograniczył się do rozpatrzenia sprawy pod kątem pozytywnych przesłanek zastosowania art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych wymienionych w ust. 1 i 2 tego artykułu w związku z art. 1 ust. 1, art. 11 i art. 17 tej ustawy, których istnienia zarówno strona pozwana w odpowiedzi na pozew i powódka w odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną, jak też skarżący w rewizji nadzwyczajnej nie kwestionują. Sąd nie zbadał natomiast negatywnych przesłanek pozbawiających pracownika wynikającego z powyższych przepisów prawa do odprawy pieniężnej, określonych w art. 8 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy. Zgodnie z tym przepisem odprawa pieniężna nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu albo w zakładzie pracy powstałym w wyniku takiego przejęcia. Jak wynika z akt osobowych powódki, przed rozwiązaniem z dniem 26 sierpnia 1990 r. stosunku pracy w Urzędzie Miejskim w Ł., powódka wyraziła pisemną zgodę na podjęcie pracy w Urzędzie Rejonowym w Rz.- Zamiejscowy Referat Komunikacji w Ł. W związku z tym po rozwiązaniu z powódką stosunku pracy w Urzędzie Miejskim w Ł. za porozumieniem stron, Kierownik Urzędu Rejonowego w Rz. w dniu 27 sierpnia 1990 r. mianował powódkę na stanowisko inspektora rejonowego w tym urzędzie. Należy zatem stwierdzić, że powódka przyjęła propozycję zatrudnienia w nowym zakładzie pracy (wyrok SN z dnia 22 lutego 1994 r., I PRN 5/94), a zatem w sprawie będzie miał zastosowanie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, o ile spełniona została dalsza przesłanka wymieniona w tym przepisie, a mianowicie przejęcie przez Urząd Rejonowy w Rz. części mienia Urzędu Miejskiego w Ł. Z załączonego do odpowiedzi strony powodowej na rewizję nadzwyczajną odpisu pisma Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz. z dnia 9 maja 1994 r. [...] wynika, że mienie, w tym przedmioty i sprzęt, będące własnością Urzędu Miejskiego w Ł. jest faktycznie użytkowane przez Urząd Rejonowy w Rz.-Zamiejscowy Referat Komunikacji w Ł. i nie zostało do tego dnia "formalnie" przekazane do Urzędu Rejonowego w Rz. Faktu tego nie kwestionuje również pełnomocnik powódki, który w odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną stwierdza m.in., że za cały obiekt zajmowany przez Urząd Rejonowy w Rz. na Referat Zamiejscowy Komunikacji w Ł. płacony jest czynsz na konto Urzędu Miejskiego w Ł. Należy zatem stwierdzić, że w powyższych okolicznościach doszło do przejęcia części mienia Urzędu Miejskiego w Ł. przez Urząd Rejonowy w Rz., co wypełnia dyspozycję art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych. Pod pojęciem "przejęcie mienia" w rozumieniu powyższego przepisu ustawy należy bowiem rozumieć każdą, przewidzianą w obrocie prawnym, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub w części w faktyczne władanie zakładu pracy, zarówno odpłatną, jak i nieodpłatną (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1992 r., I PZP 45/91, OSN 1992 z. 7-8 poz. 117). Rewizja nadzwyczajna podlega uwzględnieniu mimo przekroczenia sześcio- miesięcznego terminu do jej wniesienia, bowiem zaskarżony wyrok narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jego skutkiem jest nie znajdujące oparcia w przepisach prawa obciążenie budżetu miasta nienależnymi zobowiązaniami (art, 421 § 2 k.p.c.). Mając na uwadze powyższe okoliczności i na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. =========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI