I PRN 23/94

Sąd Najwyższy1994-05-20
SAOSPracystosunki pracyWysokanajwyższy
zwolnienia grupoweprzejęcie mieniapracownicy samorządowirozwiązanie stosunku pracyrewizja nadzwyczajnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy zmienił wyrok sądu niższej instancji, oddalając powództwo o odprawę pieniężną, uznając, że pracownik przyjął propozycję zatrudnienia w nowym zakładzie przejmującym mienie poprzedniego pracodawcy.

Powódka domagała się odprawy pieniężnej po rozwiązaniu stosunku pracy w Urzędzie Miejskim w Ł. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, opierając się na przepisach o zwolnieniach grupowych. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając nierozpoznanie sprawy w kontekście art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, który wyłącza prawo do odprawy, gdy pracownik przyjął zatrudnienie w zakładzie przejmującym mienie. Sąd Najwyższy uznał, że powódka przyjęła zatrudnienie w Urzędzie Rejonowym, który faktycznie użytkował mienie Urzędu Miejskiego, co wypełniało przesłankę przejęcia mienia.

Sprawa dotyczyła prawa do odprawy pieniężnej dla pracownicy samorządowej, Lidii Sz., zatrudnionej w Urzędzie Miejskim w Ł., z którą stosunek pracy rozwiązano za porozumieniem stron w związku z reorganizacją administracji. Powódka domagała się odprawy na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych. Sąd Rejonowy w Łańcucie przychylił się do jej żądania, interpretując przepisy na jej korzyść. Jednak Minister Sprawiedliwości, wnosząc rewizję nadzwyczajną, podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa, wskazując na art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych. Przepis ten wyłącza prawo do odprawy, jeśli pracownik do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym mienie dotychczasowego pracodawcy. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, stwierdził, że powódka faktycznie przyjęła propozycję zatrudnienia w Urzędzie Rejonowym w Rz., który przejął część mienia Urzędu Miejskiego w Ł. (faktyczne władanie i użytkowanie mienia). W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie znajduje negatywna przesłanka z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy, co skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku i oddaleniem powództwa. Sąd Najwyższy podkreślił, że przez "przejęcie mienia" należy rozumieć każdą formę przejęcia składników mienia w faktyczne władanie nowego zakładu pracy, zarówno odpłatną, jak i nieodpłatną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odprawa pieniężna nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że powódka przyjęła zatrudnienie w Urzędzie Rejonowym, który faktycznie użytkował mienie Urzędu Miejskiego w Ł. Tym samym wypełniona została negatywna przesłanka z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, wyłączająca prawo do odprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Urząd Miejski w Ł.

Strony

NazwaTypRola
Lidia Sz.osoba_fizycznapowódka
Urząd Miejski w Ł.instytucjapozwany
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej
Burmistrz Miasta Ł.organ_państwowyreprezentant strony pozwanej (wskazany przez powódkę)
Urząd Rejonowy w Rz. (Ośrodek w Ł.)instytucjazakład pracy przejmujący mienie

Przepisy (10)

Główne

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 8 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Przez "przejęcie mienia" należy rozumieć każdą, przewidzianą w obrocie prawnym, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub w części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy, zarówno odpłatną, jak i nieodpłatną. Odprawa nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym mienie.

Pomocnicze

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 8 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

Pozytywne przesłanki do przyznania odprawy pieniężnej.

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

ustawa o zwolnieniach grupowych art. 17

Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw

u.p.s. art. 13

Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych

u.p.s. art. 1

Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych

Wskazuje, że pozwanym jest Urząd Miejski, a nie Burmistrz.

k.p.c. art. 368 § pkt 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia przepisów procesowych w rewizji nadzwyczajnej.

k.p.c. art. 421 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej z uwagi na naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej.

k.p.c. art. 422 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p. art. 3

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym mienie dotychczasowego pracodawcy, co wyłącza prawo do odprawy. Przejęcie mienia nastąpiło poprzez faktyczne władanie i użytkowanie przez Urząd Rejonowy mienia Urzędu Miejskiego. Zaskarżony wyrok narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nieuzasadnione obciążenie budżetu.

Odrzucone argumenty

Powódce przysługuje odprawa na podstawie art. 8 i 17 ustawy o zwolnieniach grupowych, gdyż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na mocy porozumienia stron w związku ze zmianami organizacyjnymi. Urząd Rejonowy nie przejął formalnie mienia Urzędu Miejskiego.

Godne uwagi sformułowania

przez określenie przejęcie mienia dotychczas zatrudniającego pracownika zakładu pracy należy rozumieć każdą przewidzianą w obrocie prawnym, odpłatną i nieodpłatną, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy. rażące naruszenie art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c. i art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej.

Skład orzekający

Antoni Filcek

przewodniczący

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Stefania Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"przejęcia mienia\" w kontekście ustawy o zwolnieniach grupowych oraz stosowania negatywnych przesłanek wyłączających prawo do odprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji ustrojowej i prawnej w Polsce (początek lat 90.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza w kontekście przejęć i restrukturyzacji, co ma znaczenie dla wielu pracowników i pracodawców.

Czy przejęcie mienia przez nowy urząd pozbawia pracownika odprawy? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Dane finansowe

odprawa pieniężna: 2 481 590 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 20 maja 1994 r. I PRN 23/94 Przez okreslenie przejęcie mienia dotychczas zatrudniającego pracownika zakładu pracy z art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn doty- czących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) należy rozumieć każdą przewidzianą w obrocie prawnym, odpłatną i nieodpłatną, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub części w faktyczne władanie nowego zakładu pracy. Przewodniczący SSN: Antoni Filcek, Sędziowie SN: Andrzej Wróbel (sprawozdawca), Stefania Szymańska, Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Iwony Kaszczyszyn, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 1994 r. sprawy z powództwa Lidii Sz. przeciwko Urzędowi Miejskiemu w Ł. o odprawę pieniężną, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Łańcucie z dnia 5 października 1993 r. [...], z m i e n i ł zaskarżony wyrok i oddalił powództwo. U z a s a d n i e n i e Powódka Lidia Sz., były mianowany pracownik Urzędu Miejskiego w Ł. domagała się na podstawie art. 13 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 21, poz. 124 ze zm.) oraz art. 8 i 17 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 1990 r., Nr 4, poz. 19 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o zwolnieniach grupowych", zasądzenia od Burmistrza tego Miasta odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem z nią w dniu 20 sierpnia 1990 r. stosunku pracy na zasadzie porozumienia stron. Ponadto powódka podała, że rozwiązanie stosunku pracy podyktowane zostało reorganizacją administracji państwowej i podziałem kompetencji między administrację rządową a samorządową oraz powołała się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1991 r., I PZP 28/91. Strona pozwana, którą w świetle art. 1 wyżej powołanej ustawy o pracownikach samorządowych w związku z art. 3 k.p. nie jest Burmistrz Miasta Ł., lecz Urząd Miejski w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa, ponieważ w świetle art. 8 ust. 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, powódce nie przysługuje odprawa, gdyż powódka zgodziła się na zatrudnienie w Urzędzie Rejonowym w Rz. (Ośrodek w Ł.), który [...] przejął od Urzędu Miasta Ł. znaczną część jego mienia na swoje potrzeby. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Łańcucie wyrokiem z dnia 5 października 1993 r. ...] uwzględnił powództwo, i zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki 2.481.590 zł z ustawowymi odsetkami od 1 września 1993 r, powołując się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych i na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 1991 r., I PZP 28/91 (P.i Z.S. 1992 nr 2 s. 55), zgodnie z którą powódce jako mianowanemu pracownikowi samorządowemu, z którym przed dniem 1 października 1990 r. nie nawiązano nowego stosunku pracy i z którym został rozwiązany stosunek pracy na mocy "porozumienia stron" przed dniem 31 grudnia 1990 r. przysługuje odprawa pieniężna na podstawie art. 8 i 17 ustawy o zwolnieniach grupowych w związku ze zmianami organizacyjnymi, o których mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy. Powyższy wyrok został zaskarżony rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawied- liwości z dnia 22 kwietnia 1994 r. wniesioną na skutek podania pozwanego Urzędu i w jego interesie. Rewidujący zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie art. 368 pkt 1 i 3 k.p.c. i art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa lub o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu- Sądowi Pracy w Łańcucie do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzuca Sądowi nierozpoznanie sprawy w świetle art. 8 ust. 3 pkt 2 o zwolnieniach grupowych w brzmieniu nadanym mu przez art. 50 ustawy z dnia 13 lipca 1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz. U. Nr 51, poz. 298), obowiązującego od dnia 1sierpnia 1990 r., a więc już w chwili rozwiązania stosunku pracy z powódką. Powołany wyżej przepis wyłącza stosowanie ustawy do osób, które do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjęły propozycję zatrudnienia w zakładzie pracy powstałym w wyniku przejęcia w całości lub w części mienia dotychczas zatrudniającego ich zakładu. Ponieważ bezsporne jest, że powódka zwróciła się do strony pozwanej o rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron w związku z przyjęciem propozycji zatrudnienia jej w Urzędzie Rejonowym, należało rozważyć sprawę pod kątem spełnienia drugiej przesłanki wymienionej w art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, a mianowicie, czy powstanie Urzędu Rejonowego nastąpiło z przejęciem części mienia Urzędu Miasta Ł. Pomimo twierdzeń strony pozwanej, że taka właśnie sytuacja zachodzi w sprawie, Sąd nie podjął się wyjaśnienia tej kwestii, przez co - zdaniem rewidującego - rażąco naruszył powołane w [...] rewizji nadzwyczajnej przepisy prawa materialnego i procesowego oraz naruszył interes Rzeczypospolitej Polskiej, w który godzi bezpodstawne obciążenie budżetu Miasta nienależnymi zobowiązaniami. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Trafny jest zarzut skarżącego, że Sąd Rejonowy w Łańcucie ograniczył się do rozpatrzenia sprawy pod kątem pozytywnych przesłanek zastosowania art. 8 ustawy o zwolnieniach grupowych wymienionych w ust. 1 i 2 tego artykułu w związku z art. 1 ust. 1, art. 11 i art. 17 tej ustawy, których istnienia zarówno strona pozwana w odpowiedzi na pozew i powódka w odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną, jak też skarżący w rewizji nadzwyczajnej nie kwestionują. Sąd nie zbadał natomiast negatywnych przesłanek pozbawiających pracownika wynikającego z powyższych przepisów prawa do odprawy pieniężnej, określonych w art. 8 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy. Zgodnie z tym przepisem odprawa pieniężna nie przysługuje pracownikowi, który do dnia rozwiązania stosunku pracy przyjął propozycję zatrudnienia w zakładzie przejmującym w całości lub w części mienie dotychczas zatrudniającego go zakładu albo w zakładzie pracy powstałym w wyniku takiego przejęcia. Jak wynika z akt osobowych powódki, przed rozwiązaniem z dniem 26 sierpnia 1990 r. stosunku pracy w Urzędzie Miejskim w Ł., powódka wyraziła pisemną zgodę na podjęcie pracy w Urzędzie Rejonowym w Rz.- Zamiejscowy Referat Komunikacji w Ł. W związku z tym po rozwiązaniu z powódką stosunku pracy w Urzędzie Miejskim w Ł. za porozumieniem stron, Kierownik Urzędu Rejonowego w Rz. w dniu 27 sierpnia 1990 r. mianował powódkę na stanowisko inspektora rejonowego w tym urzędzie. Należy zatem stwierdzić, że powódka przyjęła propozycję zatrudnienia w nowym zakładzie pracy (wyrok SN z dnia 22 lutego 1994 r., I PRN 5/94), a zatem w sprawie będzie miał zastosowanie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych, o ile spełniona została dalsza przesłanka wymieniona w tym przepisie, a mianowicie przejęcie przez Urząd Rejonowy w Rz. części mienia Urzędu Miejskiego w Ł. Z załączonego do odpowiedzi strony powodowej na rewizję nadzwyczajną odpisu pisma Kierownika Urzędu Rejonowego w Rz. z dnia 9 maja 1994 r. [...] wynika, że mienie, w tym przedmioty i sprzęt, będące własnością Urzędu Miejskiego w Ł. jest faktycznie użytkowane przez Urząd Rejonowy w Rz.-Zamiejscowy Referat Komunikacji w Ł. i nie zostało do tego dnia "formalnie" przekazane do Urzędu Rejonowego w Rz. Faktu tego nie kwestionuje również pełnomocnik powódki, który w odpowiedzi na rewizję nadzwyczajną stwierdza m.in., że za cały obiekt zajmowany przez Urząd Rejonowy w Rz. na Referat Zamiejscowy Komunikacji w Ł. płacony jest czynsz na konto Urzędu Miejskiego w Ł. Należy zatem stwierdzić, że w powyższych okolicznościach doszło do przejęcia części mienia Urzędu Miejskiego w Ł. przez Urząd Rejonowy w Rz., co wypełnia dyspozycję art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy o zwolnieniach grupowych. Pod pojęciem "przejęcie mienia" w rozumieniu powyższego przepisu ustawy należy bowiem rozumieć każdą, przewidzianą w obrocie prawnym, formę przejęcia składników tego mienia w całości lub w części w faktyczne władanie zakładu pracy, zarówno odpłatną, jak i nieodpłatną (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1992 r., I PZP 45/91, OSN 1992 z. 7-8 poz. 117). Rewizja nadzwyczajna podlega uwzględnieniu mimo przekroczenia sześcio- miesięcznego terminu do jej wniesienia, bowiem zaskarżony wyrok narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż jego skutkiem jest nie znajdujące oparcia w przepisach prawa obciążenie budżetu miasta nienależnymi zobowiązaniami (art, 421 § 2 k.p.c.). Mając na uwadze powyższe okoliczności i na podstawie art. 422 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. =========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI