I PRN 20/94

Sąd Najwyższy1994-05-27
SAOSPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
nauczyciel akademickimianowanierozwiązanie stosunku pracyustawa o szkolnictwie wyższymSąd Najwyższyrewizja nadzwyczajnadocentprofesor nadzwyczajny

Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, potwierdzając, że nauczyciel akademicki mianowany na stałe na stanowisko docenta nie może być zwolniony na podstawie przepisu dotyczącego nauczycieli mianowanych na czas nie określony.

Powód Ryszard K., mianowany nauczyciel akademicki, odwołał się od decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając istnienie ważnych przyczyn uzasadniających zwolnienie. Sąd drugiej instancji przywrócił powoda do pracy, uznając, że przepis o rozwiązaniu stosunku pracy nie miał zastosowania do powoda, który był mianowany na stałe. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błędną wykładnię przepisów. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, stwierdzając, że przepis art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym dotyczy wyłącznie nauczycieli mianowanych na czas nie określony, a nie tych mianowanych na stałe.

Sprawa dotyczyła pracownika naukowego, Ryszarda K., zatrudnionego w Akademii Muzycznej we Wrocławiu, który odwołał się od decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy we Wrocławiu oddalił powództwo, uznając, że istniały ważne przyczyny uzasadniające zwolnienie na podstawie art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu zmienił ten wyrok, przywracając powoda do pracy, ponieważ uznał, że przepis ten nie miał zastosowania do powoda, który był mianowany na stałe na stanowisko docenta, a jego późniejsze mianowanie na profesora nadzwyczajnego na czas określony nie zmieniło charakteru stosunku pracy. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, kwestionując tę interpretację. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, zważył, że ustawa o szkolnictwie wyższym rozróżnia mianowanie na stałe, na czas nie określony i na czas określony. Stwierdził, że przepis art. 93 ust. 3, dotyczący rozwiązania stosunku pracy, ma zastosowanie tylko do nauczycieli akademickich mianowanych na czas nie określony, a nie do tych mianowanych na stałe, jak powód. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną, uznając, że wyrok Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu, mimo pewnych błędów w jego uzasadnieniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym ma zastosowanie wyłącznie do nauczycieli akademickich mianowanych na czas nie określony i nie może być stosowany wobec nauczycieli mianowanych na stałe.

Uzasadnienie

Ustawa o szkolnictwie wyższym rozróżnia rodzaje mianowania (na stałe, na czas nie określony, na czas określony) i przepisy dotyczące rozwiązywania stosunku pracy. Przepis art. 93 ust. 3 dotyczy tylko jednej kategorii mianowanych nauczycieli, a powód, jako docent mianowany na stałe, nie należy do tej kategorii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie rewizji nadzwyczajnej

Strona wygrywająca

Pozwana Akademia Muzyczna we Wrocławiu (w kontekście utrzymania decyzji o zwolnieniu)

Strony

NazwaTypRola
Ryszard K.osoba_fizycznapowód
Akademia Muzyczna we Wrocławiuinstytucjapozwany
Minister Sprawiedliwościorgan_państwowywnioskodawca rewizji nadzwyczajnej

Przepisy (12)

Główne

u.s.w. art. 93 § 3

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Przepis ten ma zastosowanie tylko do nauczycieli akademickich mianowanych na czas nie określony.

u.s.w. art. 188 § 5

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Nauczyciel akademicki zajmujący stanowisko docenta, mianowany na stałe, pozostaje mianowany na stałe.

Pomocnicze

u.s.w. art. 87 § 3

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Akt czasowego mianowania na stanowisko profesora nadzwyczajnego nie zmienia stosunku pracy na czas nie określony wynikający z mianowania na stałe.

u.s.w. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Dotyczy mianowania na stałe profesora zwyczajnego lub nadzwyczajnego.

u.s.w. art. 88 § 1

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Dotyczy mianowania na czas nie określony adiunkta.

u.s.w. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Dotyczy mianowania na czas nie określony asystenta.

u.s.w. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Dotyczy mianowania na czas nie określony osoby nie posiadającej tytułu naukowego na stanowisko profesora nadzwyczajnego (jeśli nie jest to pierwsze mianowanie).

u.s.w. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Dotyczy mianowania na czas określony osoby zatrudnianej po raz pierwszy na stanowisko asystenta.

u.s.w. art. 87 § 2

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Dotyczy mianowania na czas określony osoby zatrudnianej po raz pierwszy na stanowisko profesora nadzwyczajnego bez posiadanego tytułu naukowego.

u.s.w. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Ogólne przepisy dotyczące rozwiązywania stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim.

u.s.w. art. 93 § 2

Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym

Ogólne przepisy dotyczące rozwiązywania stosunku pracy z mianowanym nauczycielem akademickim.

k.p.c. art. 421 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia rewizji nadzwyczajnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym dotyczy wyłącznie nauczycieli akademickich mianowanych na czas nie określony. Nauczyciel akademicki mianowany na stałe na stanowisko docenta nie może być zwolniony na podstawie art. 93 ust. 3 ustawy. Mianowanie na stanowisko profesora nadzwyczajnego na czas określony nie zmienia charakteru stosunku pracy wynikającego z mianowania na stałe.

Odrzucone argumenty

Strona pozwana mogła zastosować tryb rozwiązania stosunku pracy określony w art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym wobec powoda. Akt mianowania powoda na stanowisko profesora nadzwyczajnego na okres 5 lat zmienił treść dotychczas łączącego strony stosunku pracy na czas określony.

Godne uwagi sformułowania

stosunek pracy może być rozwiązany tylko z nauczycielem akademickim mianowanym na czas nie określony. nie można utożsamiać mianowania nauczyciela akademickiego na stałe z mianowaniem na czas nie określony. wyrok Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu mimo zastosowanej błędnej wykładni art. 87 ust. 3 omawianej ustawy przez przyjęcie, że umowa stron uległa przekształceniu na umowę na czas określony.

Skład orzekający

Maria Mańkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Iwulski

sędzia

Janusz Łętowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozwiązywania stosunku pracy z nauczycielami akademickimi mianowanymi na stałe w kontekście ustawy o szkolnictwie wyższym z 1990 roku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nauczycieli akademickich w okresie obowiązywania ustawy z 1990 roku. Może być mniej aktualne po zmianach w prawie o szkolnictwie wyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z zatrudnieniem nauczycieli akademickich i interpretacją przepisów dotyczących mianowania i rozwiązywania stosunku pracy. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i prawie o szkolnictwie wyższym.

Czy mianowany na stałe nauczyciel akademicki może być zwolniony jak pracownik na czas określony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 27 maja 1994 r. I PRN 20/94 Na podstawie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) stosunek pracy może być rozwiązany tylko z nauczycielem akademickim mianowanym na czas nie określony. Przepis ten nie ma zastosowania do nauczyciela akademickiego, który zajmując stanowisko docenta, stał się z dniem wejścia w życie tej ustawy nauczycielem mianowanym na stałe (art. 188 ust. 5). Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef Iwulski, Janusz Łętowski, Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1994 r. sprawy z powództwa Ryszarda K. przeciwko Akademii Muzycznej we Wrocławiu o przywrócenie do pracy, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 11 maja 1993 r. [...], o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną. U z a s a d n i e n i e Powód Ryszard K., zatrudniony w pozwanej Akademii Muzycznej we W. jako mianowany nauczyciel akademicki odwołał się od decyzji Rektora tej Uczelni z dnia 10 października 1991 r. o rozwiązaniu stosunku pracy za wypowiedzeniem ze skutkiem na dzień 30 września 1992 r. i wnosił o przywrócenie do pracy. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy we Wrocławiu oddalił powództwo wyrokiem z dnia 7 grudnia 1992 r. [...] uznając, że w sprawie zachodzą ważne przyczyny uzasadniające rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385) i dlatego żądanie powoda o przywrócenie do pracy nie zasługuje na uwzględnienie. Na skutek rewizji powoda Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 11 maja 1993 r. zmienił wyrok Sądu I instancji w ten sposób, że przywrócił powoda Ryszarda K. do pracy w Akademii Muzycznej we W. na poprzednich warunkach. Sąd Wojewódzki przyjął, że strona pozwana nie mogła rozwiązać z powodem stosunku pracy na podstawie przepisu art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, ponieważ przepis ten dotyczy nauczycieli akademickich 2 mianowanych na czas nie określony, a powód nie był zatrudniony na czas nie określony, gdyż z dniem 1 października 1991 r. został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego na okres 5 lat tj. do dnia 31 grudnia 1995 r. i ten akt nominacji zmienił treść dotychczas łączącego strony stosunku pracy na czas określony. Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości w drodze rewizji nadzwyczajnej zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 93 ust. 3 w związku z art. 87 ust. 3 art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym poprzez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Rewidujący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Zdaniem rewizji nadzwyczajnej, strona pozwana mogła zastosować tryb rozwiązania stosunku pracy określony w art. 93 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym skoro z treści art. 87 ust. 3 tej ustawy wynika, że akt mianowania powoda na stanowisko profesora nadzwyczajnego na okres 5 lat nie zmienił dotychczas łączącego go ze stroną pozwaną stosunku pracy na czas nie określony, wynikający z mianowania na stałe na stanowisko docenta. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Bezsporne jest, że powód Ryszard K. z dniem 1 października 1989 r. został mianowany na stanowisko docenta a z dniem 1 października 1991 r. otrzymał mianowanie na stanowisko profesora nadzwyczajnego na okres 5 lat, to jest do 31 grudnia 1995 r. Trafnie wskazano w rewizji nadzwyczajnej, że zgodnie z art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym mianowani nauczyciele akademiccy zajmujący stanowisko docenta pozostają mianowani na stałe na tym stanowisku i że akt czasowego mianowania powoda na stanowisko profesora nadzwyczajnego nie zmienił łączącego strony stosunku pracy. Przekonuje o tym brzmienie art. 87 ust. 3 omawianej ustawy, który stanowi, że jeżeli po upływie okresu zatrudnienia osoby nie mającej tytułu naukowego na stanowisku profesora nadzwyczajnego, osoba ta nie jest mianowana na to stanowisko, wraca na poprzednio zajmowane stanowisko w uczelni. Natomiast nie można podzielić poglądu prezentowanego w rewizji nadzwyczajnej, że mianowanie nauczyciela akademickiego na podstawie art. 188 ust. 3 wyżej powołanej ustawy jest źródłem stosunku pracy powoda na czas nie określony. Ustawa o szkolnictwie wyższym rozróżnia bowiem trzy rodzaje mianowania: na stałe (art. 87 ust. 1 i art. 188 ust. 5), na czas nie określony (art. 88 ust. 1, art. 89 ust. 1 i art. 87 ust. 2 zdanie drugie),i na czas określony (art. 87 ust. 2 zdanie pierwsze, art. 89 ust. 2). Nie można utożsamiać mianowania nauczyciela akademickiego na stałe z mianowaniem na czas nie określony. Dotyczy to różnych osób i istnieją różnice w dopuszczalności rozwiązywania tych stosunków pracy. Przepisy ustawy o 3 szkolnictwie wyższym przewidują mianowanie na stałe jedynie w stosunku do profesora zwyczajnego lub profesora nadzwyczajnego, mających te tytuły naukowe (art. 87 ust. 1) oraz docenta (art. 188 ust. 5). Mianowanymi na czas nie określony są natomiast: adiunkt (art. 88 ust. 1), asystent (art. 89 ust. 1) i osoba nie posiadająca tytułu naukowego na stanowisko profesora nadzwyczajnego, jeżeli nie jest to pierwsze mianowanie na to stanowisko (art. 87 ust. 2.). Osoby zatrudnione po raz pierwszy na stanowisko asystenta (art. 89 ust. 1) oraz na stanowisko profesora nadzwyczajnego bez posiadanego tytułu naukowego (art. 87 ust. 2) mianuje się na czas określony. Z każdym mianowanym nauczycielem akademickim, niezależnie od rodzaju mianowania: na stałe, na czas nie określony czy na czas określony, może być rozwiązany stosunek pracy w trybie i z przyczyn przewidzianych w art. 93 ust. 1 i 2 omawianej ustawy. Rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 93 ust. 3 tej ustawy ma zastosowanie jedynie w stosunku do nauczycieli akademickich mianowanych na czas nie określony, przepis ten nie wymienia natomiast osób mianowanych na stałe, nie może zatem mieć zastosowania wobec powoda, który z mocy art. 188 ust. 5 ustawy jako nauczyciel akademicki zajmujący stanowisko docenta stał się z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, nauczycielem mianowanym na stałe. W konsekwencji powyższego, wyrok Sądu Wojewódzkiego odpowiada prawu mimo zastosowanej błędnej wykładni art. 87 ust. 3 omawianej ustawy przez przyjęcie, że umowa stron uległa przekształceniu na umowę na czas określony. Z powyższych względów należało uznać, że rewizja nadzwyczajna nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu z mocy art. 421 § 1 k.p.c. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI