I PKN 977/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownicy Jadwigi N., zatrudnionej na stanowisku dyrektora administracyjnego na podstawie powołania, która domagała się uznania odwołania za bezskuteczne. Sądy niższych instancji odrzuciły jej pozew, powołując się na art. 69 Kodeksu pracy (KP), który wyłącza stosowanie do stosunku pracy na podstawie powołania niektórych przepisów dotyczących trybu postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę, orzekania o bezskuteczności wypowiedzeń, przywrócenia do pracy i odszkodowania. Sąd Najwyższy uznał jednak, że taka interpretacja jest błędna. Podkreślił, że sprawa dotyczy stosunku pracy, a zatem jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC), a sądy powszechne są właściwe do jej rozpoznania, chyba że ustawa wyraźnie wyłącza drogę sądową. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 69 KP nie wyłącza drogi sądowej, a jedynie ogranicza zakres roszczeń pracownika. Niedopuszczalność drogi sądowej występuje tylko wtedy, gdy sprawa w ogóle nie jest sprawą cywilną lub gdy szczególny przepis ustawy przekazuje ją do właściwości innego organu lub wyraźnie wyłącza drogę sądową. Odrzucenie pozwu w tej sytuacji narusza również art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantujący prawo do sądu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach pracowniczych dotyczących pracowników zatrudnionych na podstawie powołania, nawet jeśli ich roszczenia są ograniczone przepisami prawa pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zatrudnionego na podstawie powołania i ograniczeń wynikających z art. 69 KP.
Zagadnienia prawne (2)
Czy niedopuszczalność drogi sądowej może być podstawą odrzucenia pozwu pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, w sytuacji gdy przepisy Kodeksu pracy ograniczają zakres jego roszczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedopuszczalność drogi sądowej nie stanowi podstawy odrzucenia pozwu w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Przepis art. 69 KP, wyłączający stosowanie do stosunku pracy na podstawie powołania niektórych przepisów dotyczących trybu postępowania przy rozwiązywaniu umów o pracę, orzekania o bezskuteczności wypowiedzeń, przywrócenia do pracy i odszkodowania, nie stanowi podstawy odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Ogranicza on jedynie zakres roszczeń, a nie wyłącza drogi sądowej. Odrzucenie pozwu w takiej sytuacji narusza również prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP.
Czy odrzucenie pozwu pracownika zatrudnionego na podstawie powołania z powodu niedopuszczalności drogi sądowej narusza Konstytucję RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Postanowienie o odrzuceniu pozwu zamyka pracownikowi drogę do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły sąd, co jest sprzeczne z konstytucyjnym prawem do sądu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jadwiga N. | osoba_fizyczna | powódka |
| Uniwersytet w B. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
KP art. 69
Kodeks pracy
Nie stanowi podstawy odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej; ogranicza jedynie zakres roszczeń.
KPC art. 199 § pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie może być podstawą odrzucenia pozwu, jeśli sprawa jest sprawą cywilną.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Pomocnicze
KP art. 72 § § 1-3
Kodeks pracy
KPC art. 2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Domniemanie drogi sądowej.
KPC art. 464 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie może nastąpić odrzucenie pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy istnieje możliwość przekazania sprawy innemu organowi.
u.s.w. art. 115
Ustawa o szkolnictwie wyższym
KPC art. 393 § 13 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 69 KP nie wyłącza drogi sądowej, a jedynie ogranicza zakres roszczeń. • Odrzucenie pozwu narusza prawo do sądu gwarantowane przez Konstytucję RP. • Domniemanie drogi sądowej (art. 2 KPC) może być obalone tylko przez wyraźny przepis ustawy.
Odrzucone argumenty
Stosunek pracy na podstawie powołania wyłącza drogę sądową z uwagi na art. 69 KP. • Brak możliwości dochodzenia roszczeń pracowniczych przez pracowników powołanych uzasadnia odrzucenie pozwu.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi podstawy odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej • stawiającego znak równości pomiędzy brakiem po stronie powodowej określonego roszczenia a niedopuszczalnością drogi sądowej • domniemanie drogi sądowej, które może być obalone, jeżeli przepis ustawy wyłącza ją w wyraźny sposób • postanowienie o odrzuceniu pozwu zamyka powódce drogę do rozpoznania jej sprawy przez niezawisły sąd, co jest sprzeczne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Katarzyna Gonera
sędzia
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach pracowniczych dotyczących pracowników zatrudnionych na podstawie powołania, nawet jeśli ich roszczenia są ograniczone przepisami prawa pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika zatrudnionego na podstawie powołania i ograniczeń wynikających z art. 69 KP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie dotyczy fundamentalnego prawa do sądu w kontekście specyficznych przepisów prawa pracy, co jest istotne dla prawników i może być interesujące dla szerszej publiczności jako przykład ochrony praw pracowniczych.
“Czy pracownik na powołaniu zawsze ma prawo do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.