I PKN 94/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, Stanisława M., który domagał się przywrócenia do pracy po zwolnieniu dyscyplinarnym z powodu stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości. Sąd Rejonowy w Końskich oddalił powództwo, opierając się na zeznaniach prezesa Spółdzielni i pracownika działu technologicznego, którzy stwierdzili, że powód był w stanie nietrzeźwym i spał na krześle. Sąd uznał, że pracownik ciężko naruszył podstawowe obowiązki pracownicze. Sąd Wojewódzki w Kielcach oddalił apelację pracownika, uznając ustalenia Sądu Rejonowego za prawidłowe i podkreślając, że stan nietrzeźwości można wykazywać wszelkimi środkami dowodowymi, a zeznania innych świadków uznał za niewiarygodne. Sąd Wojewódzki nie dopatrzył się również naruszenia prawa do obrony. Pracownik złożył kasację do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 299 KPC (nieprzesłuchanie go jako strony) oraz art. 52 § 1 pkt 1 KP (nieprawidłowe ustalenie stanu nietrzeźwości). Sąd Najwyższy oddalił kasację. W uzasadnieniu wskazano, że dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy i nie jest obligatoryjny w sprawach z zakresu prawa pracy, chyba że inne dowody nie pozwalają wyjaśnić sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 473 KPC znosi ograniczenia dowodowe, ale nie czyni dowodu z przesłuchania stron obligatoryjnym. W tej sprawie Sąd Rejonowy przeprowadził inne dowody (zeznania świadków, dokumenty), a powód nie zgłaszał wniosków dowodowych. Nieprzesłuchanie powoda nie pozbawiło go możliwości obrony. Sąd Najwyższy uznał również, że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 52 § 1 pkt 1 KP) był jedynie pozornym, ponieważ skarżącemu chodziło o podważenie ustaleń faktycznych dotyczących stanu nietrzeźwości, a nie o błędną kwalifikację prawną zachowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 299 KPC i art. 473 KPC w kontekście dowodu z przesłuchania stron w sprawach pracowniczych oraz dopuszczalności dowodów na okoliczność stanu nietrzeźwości pracownika.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik nie stawił się na rozprawę, a sąd dysponował innymi dowodami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieprzesłuchanie powoda w charakterze strony w postępowaniu z zakresu prawa pracy, mimo jego nieobecności na rozprawie, stanowi naruszenie jego prawa do obrony i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieprzesłuchanie powoda nie stanowi naruszenia jego prawa do obrony, jeśli dowód z przesłuchania stron nie jest obligatoryjny, a sąd dysponuje innymi wystarczającymi dowodami.
Uzasadnienie
Dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy i nie jest obligatoryjny w sprawach z zakresu prawa pracy, chyba że inne dowody nie pozwalają wyjaśnić sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 473 KPC znosi ograniczenia dowodowe, ale nie czyni dowodu z przesłuchania stron obligatoryjnym. W tej sprawie sąd dysponował innymi dowodami, a powód nie został pozbawiony możliwości obrony.
Czy art. 473 KPC, znoszący ograniczenia dopuszczalności dowodu z przesłuchania stron w sprawach z zakresu prawa pracy, oznacza, że jego nieprzeprowadzenie stanowi naruszenie art. 299 KPC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 473 KPC znosi ograniczenia dowodowe, ale nie czyni dowodu z przesłuchania stron obligatoryjnym w postępowaniu z zakresu prawa pracy.
Uzasadnienie
Przepis art. 473 KPC należy rozumieć jako zniesienie ograniczeń dowodowych ustanowionych w przepisach takich jak art. 246 i 247 KPC czy art. 74 § 1 KC, które dotyczą dopuszczalności dowodu ze świadków i przesłuchania stron, gdy zmierza on do wykazania faktu dokonania czynności prawnej o formie pisemnej. Nie oznacza to jednak, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron staje się obligatoryjne.
Czy ustalenie przez sąd stanu nietrzeźwości pracownika, oparte na zeznaniach świadków, bez przeprowadzenia badania krwi, może stanowić podstawę do zwolnienia dyscyplinarnego z art. 52 § 1 pkt 1 KP?
Odpowiedź sądu
Tak, stan nietrzeźwości może być wykazywany przy pomocy wszelkich środków dowodowych, a jego ustalenie przez sąd może stanowić podstawę do zwolnienia dyscyplinarnego, jeśli zostanie uznane za ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji ustaliły stan nietrzeźwości pracownika na podstawie zeznań świadków. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 52 § 1 pkt 1 KP) był w istocie próbą podważenia ustaleń faktycznych dotyczących stanu nietrzeźwości, co nie jest skuteczne w postępowaniu kasacyjnym, jeśli nie naruszono przepisów procesowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław M. | osoba_fizyczna | powód |
| Spółdzielnia Inwalidów „N.” w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
KPC art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy, nie jest obligatoryjny w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, a jego nieprzeprowadzenie nie stanowi naruszenia, jeśli inne dowody są wystarczające lub gdy powód nie został pozbawiony możliwości obrony.
KP art. 52 § 1
Kodeks pracy
Podstawa do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w przypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych (w tym obowiązek trzeźwości w miejscu pracy).
Pomocnicze
KPC art. 473
Kodeks postępowania cywilnego
Znosi ograniczenia dopuszczalności dowodu z przesłuchania stron w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, ale nie czyni tego dowodu obligatoryjnym.
KC art. 74 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ograniczający dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron, którego stosowanie jest wyłączone w sprawach z zakresu prawa pracy na mocy art. 473 KPC.
KC art. 75 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ograniczający dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron, którego stosowanie jest wyłączone w sprawach z zakresu prawa pracy na mocy art. 473 KPC.
KPC art. 246
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ograniczający dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron, którego stosowanie jest wyłączone w sprawach z zakresu prawa pracy na mocy art. 473 KPC.
KPC art. 247
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ograniczający dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron, którego stosowanie jest wyłączone w sprawach z zakresu prawa pracy na mocy art. 473 KPC.
KPC art. 393 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące zarzutów kasacyjnych, w tym konieczność przytoczenia przepisów postępowania, według których należy oceniać naruszenie.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia kasacji, gdy nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy i nie jest obligatoryjny w sprawach z zakresu prawa pracy. • Nieprzesłuchanie powoda nie pozbawiło go możliwości obrony, gdyż dysponował innymi środkami obrony i dowodami. • Stan nietrzeźwości pracownika mógł być udowodniony innymi środkami dowodowymi niż badanie krwi. • Zarzut naruszenia prawa materialnego był w istocie próbą podważenia ustaleń faktycznych.
Odrzucone argumenty
Nieprzesłuchanie powoda naruszyło jego prawo do obrony i spowodowało nierównowagę procesową. • Wyrok oparty na niepełnym materiale dowodowym (brak przesłuchania powoda, brak badania krwi). • Naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP poprzez błędne ustalenie stanu nietrzeźwości i kwalifikację zachowania jako ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.
Godne uwagi sformułowania
Zniesienie w art. 473 KPC ograniczeń dopuszczalności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron [...] nie oznacza, że w postępowaniu z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych zaniechanie jego przeprowadzenia stanowi naruszenie art. 299 KPC. • Dowód z przesłuchania stron ma charakter posiłkowy, pomocniczy, a jego przeprowadzenie nie może służyć sprawdzeniu wyników dotychczasowego postępowania dowodowego ani przesądzać wyników tego postępowania. • Stan nietrzeźwości może być wykazywany przy pomocy wszelkich środków dowodowych.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Adam Józefowicz
sędzia
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 299 KPC i art. 473 KPC w kontekście dowodu z przesłuchania stron w sprawach pracowniczych oraz dopuszczalności dowodów na okoliczność stanu nietrzeźwości pracownika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik nie stawił się na rozprawę, a sąd dysponował innymi dowodami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zwolnień dyscyplinarnych z powodu alkoholu w pracy oraz kwestii proceduralnych związanych z prawem do obrony i dowodami. Interpretacja SN jest kluczowa dla praktyków prawa pracy.
“Czy nieobecność na rozprawie pozbawia pracownika prawa do obrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.