I PKN 90/99

Sąd Najwyższy1999-05-27
SAOSPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
wypowiedzenie umowyprzyczyna wypowiedzeniaobowiązki pracowniczestraty pracodawcydyspozycyjnośćprocedury zakładowekasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił kasację kierowcy autobusu, uznając nieuzasadniony zjazd z trasy i spowodowanie strat za uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.

Krzysztof K., kierowca autobusu, został zwolniony z pracy za nieuzasadnione zawiadomienie policji o rzekomej niesprawności technicznej pojazdu, co spowodowało przerwy w pracy i straty finansowe pracodawcy. Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, potwierdzając, że takie zachowanie stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, nawet w kontekście rzekomych szykan religijnych.

Sprawa dotyczyła zwolnienia kierowcy autobusu, Krzysztofa K., przez Miejskie Zakłady Autobusowe w W. Powodem zwolnienia było nieuzasadnione zawiadomienie policji o rzekomej niesprawności technicznej autobusu, co spowodowało jego wyłączenie z ruchu, przerwy w pracy i straty finansowe dla pracodawcy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, zmieniając wyrok sądu niższej instancji, uznał to zachowanie za uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pracownika, skupił się na zarzucie naruszenia prawa materialnego, a konkretnie błędnej wykładni art. 30 § 4 w związku z art. 8 KP. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 39311 KPC, rozpoznał sprawę w granicach kasacji i przyjął jako wiążące ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, ponieważ nie zarzucono naruszenia przepisów postępowania. Stwierdzono, że działanie powoda było nieuzasadnione, naruszało procedury zakładowe i spowodowało wymierne straty, co uzasadniało wypowiedzenie umowy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że nieuzasadniony zjazd kierowcy z trasy, powodujący straty, jest uzasadnioną przyczyną zwolnienia, a zarzuty o szykanowaniu religijnym nie usprawiedliwiają odmowy wykonywania obowiązków pracowniczych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nieuzasadniony zjazd kierowcy autobusu z trasy, powodujący przerwy w pracy i wymierne straty w działalności gospodarczej pracodawcy, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że działanie kierowcy polegające na nieuzasadnionym wyłączeniu pojazdu z ruchu pod pretekstem niesprawności technicznej, naruszenie procedur zakładowych i spowodowanie strat dla pracodawcy, stanowiło naruszenie obowiązków pracowniczych i uzasadniało wypowiedzenie umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Miejskie Zakłady Autobusowe w W.

Strony

NazwaTypRola
Krzysztof K.osoba_fizycznapowód
Miejskie Zakłady Autobusowe w W.spółkapozwany
Skarb Państwa (Kasa Sądu Okręgowego w Warszawie)organ_państwowyodpowiedzialny za koszty
Kancelaria Adwokacka adwokata Adama L. w W.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (4)

Główne

k.p. art. 30 § § 4

Kodeks pracy

Zachowanie pracownika stanowiące naruszenie obowiązków pracowniczych i powodujące wymierne straty dla pracodawcy jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę.

Pomocnicze

k.p. art. 8

Kodeks pracy

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie rodzi skutków prawnych.

k.p.c. art. 39311

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji.

k.p.c. art. 39312

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia kasacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieuzasadniony zjazd kierowcy z trasy i spowodowanie strat dla pracodawcy stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Pracownik naruszający obowiązki pracownicze nie może powoływać się na nadużycie prawa przez pracodawcę.

Odrzucone argumenty

Zachowanie powoda nie stanowiło uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę. Pracodawca naruszył prawo materialne przez błędną wykładnię art. 30 § 4 w związku z art. 8 KP. Pracownik był szykanowany religijnie przez pracodawcę.

Godne uwagi sformułowania

Nieuzasadniony zjazd kierowcy autobusu z trasy, powodujący przerwę w pracy i wymierne straty w działalności gospodarczej pracodawcy, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Takie działanie, z którego przebiegu i skutków powód zdawał sobie sprawę, zostało prawidłowo zakwalifikowane jako naruszenie obowiązków pracowniczych, które spowodowało oczywiste i wymierne straty dla prowadzonej przez stronę pozwaną działalności przewozowej i uzasadniało rozwiązanie umowy o pracę z powodem za wypowiedzeniem.

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący-sprawozdawca

Walerian Sanetra

członek

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę z powodu naruszenia obowiązków pracowniczych i spowodowania strat przez pracownika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowcy autobusu i procedur zakładowych; kwestia szykan religijnych została potraktowana jako poboczna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak poważne mogą być konsekwencje dla pracownika, gdy jego działania (nawet jeśli motywowane innymi względami) prowadzą do strat finansowych pracodawcy i naruszają procedury. Jest to standardowa interpretacja przepisów prawa pracy, ale pokazuje praktyczne zastosowanie zasad.

Kierowco, uważaj! Nieuzasadniony zjazd z trasy może kosztować Cię pracę i firmę straty.

Dane finansowe

ekwiwalent pieniężny za bilety wolnej jazdy: 1003,35 PLN

zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej: 100 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 27 maja 1999 r. I PKN 90/99 Nieuzasadniony zjazd kierowcy autobusu z trasy, powodujący przerwę w pracy i wymierne straty w działalności gospodarczej pracodawcy, stanowi uza- sadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę. Przewodniczący: SSN Zbigniew Myszka (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 1999 r. sprawy z powództwa Krzysztofa K. przeciwko Miejskim Zakładom Autobusowym w W. o odszkodowanie, wynagrodzenie i ekwiwalent za bilety wolnej jazdy, na skutek kasacji powoda od wy- roku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 13 maja 1998 r. [...] 1. o d d a l i ł kasację, 2. zasądził od Skarbu Państwa (Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie) na rzecz Kancelarii Adwokackiej adwokata Adama L. w W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro- kiem z dnia 13 maja 1998 r. zmienił zaskarżony przez powoda Krzysztofa K. wyrok Sądu Pracy dla Warszawy Pragi z dnia 25 listopada 1997 r. [...] w części dotyczącej ekwiwalentu pieniężnego za bilety wolnej jazdy i zasądził kwotę 1003,35 zł z usta- wowymi odsetkami oraz oddalił apelację powoda w pozostałym zakresie. W sprawie tej ustalono, że powód pracował w pozwanych Miejskich Zakładach Autobusowych w W. od 1989 r. na stanowisku kierowcy autobusu. W 1994 r. strony zawarły ugodę sądową w sprawie [...]. W jej wyniku powód powrócił do pracy u pozwanego, który wcześniej wypowiedział mu umowę o pracę. Jednakże dalsze zatrudnienie powoda miało charakter konfliktowy, który prezentował postawy aroganckie i wywyższające 2 się wobec innych pracowników. W dniu 7 kwietnia 1994 r. powód naraził pozwanego na koszty oględzin tech- nicznych prowadzonego przez siebie pojazdu, informując o jego niesprawności Poli- cję, a nie właściwe służby zakładowe. Przeprowadzone badanie nie potwierdziło nie- sprawności. Spowodowana tym przerwa w pracy i wyłączenie autobusu z ruchu wpłynęły na zmniejszenie dochodów z działalności usługowej i utratę dobrego imie- nia pozwanego. Na tle takich ustaleń, Sąd drugiej instancji przyjął, że powód wbrew zakłado- wym procedurom technicznym, bezpodstawnie zawiadomił Policję o rzekomej nie- sprawności technicznej prowadzonego przez siebie autobusu, która o zgłoszeniu powiadomiła właściwe służby zakładowe. Przeprowadzone badania techniczne po- jazdu nie potwierdziły zgłoszonych zastrzeżeń powoda, który odmówił udziału w tych badaniach. Nieuzasadnione wyłączenie z ruchu prowadzonego przez powoda auto- busu wyrządziło szkodę pozwanemu pracodawcy, wynikającą z narażenia pasaże- rów na dłuższe oczekiwanie na świadczone przez pozwanego usługi przewozowe. Z tego tytułu pracodawca poniósł straty materialne. Takie zachowanie się powoda uza- sadniało wypowiedzenie mu umowy o pracę. Równocześnie Sąd ten zasądził docho- dzony przez powoda ekwiwalent za tzw. bilety wolnej jazdy. W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 30 § 4 w związku z art. 8 KP, polegającą na przyjęciu, że za- chowanie powoda stanowiło uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia mu umowy o pracę, przy pominięciu faktów religijnego szykanowania go przez pracodawcę. Zda- niem skarżącego, okoliczności sprawy wskazywały, że działania powoda wynikały z niesprawności układu hamulcowego prowadzonego przezeń autobusu, a pozwany obrażał jego uczucia religijne przez tolerowanie naklejania zdjęć aktów kobiecych obok motywów religijnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach ka- sacji, które określają przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty, ograniczone przez skarżącego do naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 30 § 4 w związku z art. 8 KP. Według ukształtowanej linii orzecznictwa brak kasacyjnych za- rzutów naruszenia przepisów postępowania cywilnego powoduje, że przy rozpozna- 3 waniu kasacji miarodajne i wiążące są ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wy- dania zaskarżonego wyroku. Przy braku wskazania naruszenia jakichkolwiek przepi- sów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd Najwyższy nie miał podstaw prawnych do ustosunkowania się do polemiki dotyczącej ustalone- go przez Sąd drugiej instancji stanu faktycznego. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych jednoznacznie wynikało, że powód w dniu 7 kwietnia 1995 r. bezpods- tawnie wyłączył z ruchu przewozowego prowadzony przez siebie autobus pod pre- tekstem jego technicznej niesprawności. Powód zaangażował do tego organy policji, czym naruszył obowiązujące procedury zakładowe. Przeprowadzone badania tech- niczne pojazdu, w których bez uzasadnionej przyczyny powód odmówił wzięcia udziału, w żadnym stopniu nie potwierdziły zastrzeżeń powoda co do stanu tech- nicznego pojazdu. Takie działanie, z którego przebiegu i skutków powód zdawał sobie sprawę, zostało prawidłowo zakwalifikowane jako naruszenie obowiązków pra- cowniczych, które spowodowało oczywiste i wymierne straty dla prowadzonej przez stronę pozwaną działalności przewozowej i uzasadniało rozwiązanie umowy o pracę z powodem za wypowiedzeniem. Nieuzasadniony zjazd kierowcy autobusu z trasy, który spowodował przerwę w jego pracy i wymierne straty w działalności gospodar- czej przedsiębiorstwa przewozowego, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowie- dzenia umowy o pracę. Wskazanie takiej przyczyny wypowiedzenia, z której powód doskonale zdawał sobie sprawę, dyskwalifikuje kasacyjny zarzut naruszenia art. 30 § 4 KP. Równocześnie pracownik naruszający obowiązki pracownicze nie może za- sadnie wykazywać, że pozbawienie go zatrudnienia było nadużyciem prawa przez pracodawcę (art. 8 KP). Zarzut taki mógłby być rozważony jedynie przy braku na- gannego zachowania się samego powoda, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Dyskryminacyjne naruszanie uczuć religijnych powoda, spowodowane umieszczaniem w środkach komunikacji publicznej przez innych kierowców zdjęć aktów kobiecych obok motywów religijnych, co mogło przecież ranić również odczu- cia pasażerów-kontrahentów przedsiębiorstwa przewozowego, nie uprawnia do od- mowy wykonywania obowiązków pracowniczych, zwłaszcza że powód mógł takim zachowaniom przeciwdziałać w inny sposób, np. przez zrywanie lub zaklejanie zdjęć naruszających lub obrażających sferę prywatności lub intymności innych osób. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 39312 KPC. 4 ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI