I PKN 90/97

Sąd Najwyższy1997-04-10
SAOSPracystosunki pracyŚrednianajwyższy
wypowiedzenie umowyemeryturabezrobocieinteres pracodawcypolityka zatrudnieniadyskryminacjaprawo pracysamorząd terytorialny

Sąd Najwyższy uznał, że interes pracodawcy (urzędu miejskiego) może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę emerytowi w celu zatrudnienia bezrobotnego.

Powód Piotr B. domagał się uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne, argumentując, że pobieranie emerytury nie jest podstawą do zwolnienia i że pracodawca narusza zakaz dyskryminacji. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że interes pracodawcy, w tym polityka zatrudniania bezrobotnych mieszkańców, może uzasadniać wypowiedzenie umowy emerytowi posiadającemu stałe źródło dochodu.

Sprawa dotyczyła wypowiedzenia umowy o pracę Piotrowi B., który był emerytem. Powód wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego, który oddalił jego rewizję od wyroku Sądu Rejonowego oddalającego powództwo o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. Głównym zarzutem było naruszenie art. 45 Kodeksu pracy przez błędną wykładnię, która dopuszczała rozwiązanie umowy z emerytem w celu zatrudnienia bezrobotnego, co zdaniem powoda stanowiło dyskryminację. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zarzut ten nie jest trafny. Podkreślono, że przyczyną wypowiedzenia mogą być okoliczności niezależne od pracownika, jeśli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy. W przypadku Urzędu Miejskiego, jako organu samorządu terytorialnego, polityka zatrudniania bezrobotnych mieszkańców wspólnoty samorządowej jest uzasadnionym interesem pracodawcy. Sąd uznał, że interes pracodawcy w tym zakresie jest równoważny z interesem pracownika. Rozpoznając sprawę w granicach kasacji, Sąd Najwyższy nie badał zarzutu naruszenia zakazu dyskryminacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy, np. w celu zatrudnienia bezrobotnego mieszkańca.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że interes pracodawcy, w tym polityka zatrudniania bezrobotnych, może uzasadniać wypowiedzenie umowy emerytowi posiadającemu stałe źródło dochodu. Interes pracodawcy jest w tym zakresie równoważny z interesem pracownika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Urząd Miasta L.

Strony

NazwaTypRola
Piotr B.osoba_fizycznapowód
Urząd Miasta L.instytucjapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p. art. 45

Kodeks pracy

Przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę mogą być również okoliczności niezależne od pracownika, jeżeli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy.

Pomocnicze

k.p. art. 11³

Kodeks pracy

Zakaz dyskryminacji pracownika w stosunkach pracy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadniony interes pracodawcy (urzędu miejskiego) w prowadzeniu polityki zatrudniania bezrobotnych mieszkańców. Polityka zatrudniania bezrobotnych jako racjonalne zarządzanie zasobami ludzkimi przez organ samorządu terytorialnego. Równoważność interesu pracodawcy i pracownika w kontekście wypowiedzenia umowy.

Odrzucone argumenty

Pobieranie emerytury jako brak uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę. Wypowiedzenie umowy emerytowi w celu zatrudnienia bezrobotnego jako naruszenie zakazu dyskryminacji. Nietrafna ocena sytuacji życiowej i materialnej powoda oraz bezrobocia przez sąd niższej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Interes pracodawcy (urzędu miejskiego) może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę emerytowi posiadającemu stałe źródło dochodu w celu zatrudnienia w jego miejsce bezrobotnego. Pracodawca (Urząd Miejski w L.) jako organ samorządu terytorialnego jest obowiązany do prowadzenia polityki racjonalnego zatrudnienia uwzględniającej również interesy bezrobotnych mieszkańców wspólnoty samorządowej. Brak jest podstaw do przyjęcia, że interes pracownika jest w tym zakresie prawnie i aksjologicznie donioślejszy od interesu pracodawcy wyrażającego się w prowadzeniu racjonalnej polityki zatrudniania bezrobotnych.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący

Zbigniew Myszka

sędzia

Andrzej Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia umowy o pracę ze względów organizacyjnych lub ekonomicznych pracodawcy, w tym polityki zatrudnienia bezrobotnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego emerytem i pracodawcy będącego organem samorządu terytorialnego. Nie rozstrzygnięto kwestii dyskryminacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między interesem pracownika (emeryta) a interesem pracodawcy (urzędu miejskiego) w kontekście polityki zatrudnienia i walki z bezrobociem, co jest tematem wciąż aktualnym.

Czy urząd miejski może zwolnić emeryta, by zatrudnić bezrobotnego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Wyrok z dnia 10 kwietnia 1997 r. I PKN 90/97 Interes pracodawcy (urzędu miejskiego) może uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę emerytowi posiadającemu stałe źródło dochodu w celu zatrudnienia w jego miejsce bezrobotnego. Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 1997 r. sprawy z powództwa Piotra B. przeciwko Urzędowi Miasta L. o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku z dnia 10 października 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Piotr B. w kasacji od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach-Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku [...] oddalającego rewizję powoda od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Tychach z dnia 31 maja 1996 r. [...] oddalającego powództwo Piotra B. o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a w szczególności art. 45 Kodeksu pracy przez przyjęcie, że pobieranie przez powoda emerytury uzasadnia rozwiązanie z nim umowy o pracę za wypowiedzeniem. Wskazując na powyższą podstawę wniósł o zmianę tego wyroku i przywrócenie powoda do pracy oraz zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy przy uwzględnieniu kosztów postępowania kasacyjnego lub uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Wojewódzki w Katowicach albo Sąd Rejonowy w Tychach. W uzasadnieniu podstaw kasacyjnych stwierdził, że błędny jest pogląd Sądu, iż fakt pobierania świadczenia emerytalnego przez pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę. Identycznie należy ocenić stanowisko, iż pracodawca - organ samorządu terytorialnego - w ramach realizacji postulatów wyborczych uprawniony jest do rozwiązywania umów o pracę z emerytami i rencistami celem zatrudnienia bezrobotnych. Tego rodzaju postępowanie pracodawcy narusza zawarty w art. 11 3 Kodeksu pracy zakaz dyskryminacji pracownika w stosunkach pracy. Podstawą oceny pracownika powinny być jego kwalifikacje i wypełnianie obowiązków pracowniczych. Powód posiadał wysokie kwalifikacje zawodowe i nienagannie wypełniał obowiązki wynikające ze stosunku pracy. Ocena sytuacji życiowej i materialnej powoda oraz bezrobocia dokonana przez Sąd jest nietrafna. Zwalczanie bezrobocia powinno się odbywać przez tworzenie nowych miejsc pracy, a nie zwalnianie emerytów i rencistów. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zarzut naruszenia art. 45 Kodeksu pracy nie jest trafny. Przyczynę wypowiedze- nia umowy o pracę mogą bowiem stanowić również okoliczności niezależne od pracownika, jeżeli przemawia za tym uzasadniony interes zakładu pracy (uchwała pełnego składu Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 27 czerwca 1985 r., III PZP 10/85 OSNCP 1985 z. 11 poz. 164). Sąd przyjął prawidłowo, że wypowiedzenie powodowi umowy o pracę było skutkiem konsekwentnie prowadzonej przez pozwanego polityki zatrudnienia osób bezrobotnych lub osób pobierających rentę inwalidzką i znajdujących się w ciężkiej sytuacji materialnej w miejsce emerytów posiadających stałe źródło dochodu. Należy podkreślić, że pracodawca (Urząd Miejski w L.) jako organ samorządu terytorialnego jest obowiązany do prowadzenia polityki racjonalnego zatrudnienia uwzględniającej również interesy bezrobotnych mieszkańców wspólnoty samorządowej. Interes zakładu pracy (urzędu miejskiego) może zatem uzasadniać wypowiedzenie umowy o pracę emerytowi posiadającemu stałe źródło dochodu w celu zatrudnienia w jego miejsce bezrobotnego mieszkańca miasta. Okoliczność, że powód posiadał odpowiednie kwalifikacje do zajmowania stanowiska inspektora Straży Miejskiej i nienagannie wykonywał swe obowiązki wynikające ze stosunku pracy nie przesądza sama przez się o uznaniu wypowiedzenia mu umowy o pracę za bezzasadne. Przy ocenie zasadności wypowiedzenia umowy o pracę uwzględnia się bowiem nie tylko uzasadniony interes pracownika lecz także uzasadniony interes zakładu pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1975 r., I PRN 34/75 OSNCP 1976 z. 7-8 poz. 175). Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, co sugeruje kasacja, że interes pracownika jest w tym zakresie prawnie i aksjologicznie donioślejszy od interesu pracodawcy wyrażającego się w prowadzeniu racjonalnej polityki zatrudniania bezrobotnych. Rozpoznając sprawę w granicach podstaw i wniosków kasacyjnych (art. 393 11 KPC) Sąd Najwyższy nie rozważał zawartego w uzasadnieniu tych podstaw zarzutu naruszenia zakazu dyskryminacji pracownika w stosunkach pracy. Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI