Orzeczenie · 1999-05-27

I PKN 89/99Wynagrodzenie akordowe za granicą określenie

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1999-05-27

SAOSPracywynagrodzenie za pracęWysokanajwyższy

wynagrodzenie akordowepraca za granicąumowa o pracęaneks do umowykodeks pracySąd Najwyższyorzecznictwo pracy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód Zbigniew Ć. domagał się zasądzenia od Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego „K.” S.A. wynagrodzenia walutowego. Sąd Rejonowy zasądził kwotę 354 DM jako ekwiwalent za posiłki, ale oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd ustalił, że powód pracował w Niemczech na podstawie umowy z 12 maja 1997 r., która przewidywała wynagrodzenie walutowe w wysokości 2.400 DM. Aneksem z tej samej daty ustalono wynagrodzenie w systemie akordowym, zależne od 28,5% miesięcznego przerobu pracodawcy, podzielonego między pracowników fizycznych. Sąd pierwszej instancji uznał powództwo o ekwiwalent za posiłki za uzasadnione, powołując się na przepisy dotyczące pracowników skierowanych do pracy za granicą. Powództwo o wynagrodzenie walutowe zostało oddalone, ponieważ powód podpisał aneks określający wynagrodzenie akordowe. Sąd drugiej instancji utrzymał to rozstrzygnięcie, wskazując na zastosowanie przepisów rozporządzenia z 1974 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, uznał za trafny zarzut naruszenia art. 18 § 1 KP. Stwierdził, że choć dopuszczalne jest ustalenie wynagrodzenia akordowego, musi ono spełniać wymogi dostatecznej określoności, w tym podanie stawki akordowej i norm pracy. Sposób określenia wynagrodzenia w aneksie, uzależniony od „wielkości miesięcznego przerobu pracodawcy” i podziału między pracowników, nie spełniał tych wymogów. Był on niedookreślony, przerzucał nadmierne ryzyko na pracownika i był mniej korzystny niż przewidziane w przepisach wynagrodzenie miesięczne lub godzinowe. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Określanie wynagrodzenia akordowego w umowach o pracę, zwłaszcza w kontekście pracowników skierowanych do pracy za granicę, oraz zasada ochrony pracownika przed postanowieniami mniej korzystnymi niż przepisy prawa pracy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika skierowanego do pracy za granicą i stosowania systemu akordowego. Wymaga analizy konkretnych zapisów umowy i aneksu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy aneks do umowy o pracę, wprowadzający system wynagrodzenia akordowego, może być mniej korzystny dla pracownika niż przepisy wykonawcze do Kodeksu pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, aneks wprowadzający postanowienia mniej korzystne dla pracownika niż przepisy wykonawcze do Kodeksu pracy jest nieważny na mocy art. 18 § 2 KP.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sposób określenia wynagrodzenia akordowego w aneksie był niedostatecznie zdefiniowany, nie określał stawki akordowej ani norm pracy, przerzucał nadmierne ryzyko na pracownika i był mniej korzystny niż przewidziane w przepisach wynagrodzenie miesięczne lub godzinowe. W związku z tym postanowienie aneksu było nieważne.

Czy system wynagrodzenia akordowego może być stosowany wobec pracownika skierowanego do pracy za granicą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale pod warunkiem, że nie pogarsza sytuacji płacowej pracownika wynikającej z przepisów, jest dostatecznie określony (stawka akordowa, normy pracy) i nie przerzuca nadmiernego ryzyka na pracownika.

Uzasadnienie

Choć przepisy dotyczące wynagrodzenia pracowników za granicą nie wymieniają wprost systemu akordowego, jego dopuszczenie jest możliwe, o ile spełnia określone warunki dotyczące jego określenia i korzystności dla pracownika. W tym przypadku warunki te nie zostały spełnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powód (w zakresie kasacji)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Zbigniew Ć.	osoba_fizyczna	powód
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe „K.” S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p. art. 18 § § 1

Kodeks pracy

Postanowienia umowne, które są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, są nieważne.

k.p. art. 18 § § 2

Kodeks pracy

Nieważne postanowienie umowy o pracę zastępuje odpowiednim przepisem prawa pracy, który byłby korzystniejszy dla pracownika.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 2 § § 2 ust. 4

Umowa o pracę z pracownikiem skierowanym do pracy za granicą powinna określać wynagrodzenie.

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 3 § § 3 ust. 1

Pracownikowi przysługuje miesięczne lub godzinowe wynagrodzenie walutowe uzależnione od stanowiska i kategorii zaszeregowania, określone zgodnie z tabelą stawek.

Pomocnicze

k.p. art. 83

Kodeks pracy

Dotyczy norm pracy, które powinny być określone przy systemie akordowym.

Uchwała Rady Ministrów art. 8 § § 8 ust. 1

Podstawa zasądzenia ekwiwalentu za posiłek.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw art. 25

Regulacja dotycząca stosowania przepisów w przypadku zatrudnienia za granicą.

Ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw art. 25a § ust. 4

Regulacja dotycząca stosowania przepisów w przypadku zatrudnienia za granicą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aneks do umowy o pracę, wprowadzający system wynagrodzenia akordowego, był niedostatecznie określony i mniej korzystny dla pracownika niż przepisy prawa pracy. • Niedookreśloność systemu akordowego polegała na braku określenia stawki akordowej, norm pracy oraz zasad podziału wynagrodzenia, co przerzucało nadmierne ryzyko na pracownika.

Odrzucone argumenty

Sąd drugiej instancji prawidłowo uznał, że aneks do umowy o pracę mógł zmienić postanowienia umowy pierwotnej (zarzut naruszenia art. 26 KP, który nie został uwzględniony).

Godne uwagi sformułowania

Wynagrodzenie akordowe powinno określać stawkę akordową oraz normy pracy. • Wymagania takiego nie spełnia ustalenie, że wynagrodzenie będzie „obliczane w systemie akordowym w taki sposób, że wynagrodzenie stanowić będzie 28,5% wielkości miesięcznego przerobu pracodawcy na kontrakcie, na którym zatrudniany jest pracownik, podzielone pomiędzy wszystkich pracowników fizycznych kontraktu”. • Z uwagi na swoją niedookreśloność musi być uznany za mniej korzystny dla powoda od systemu wynagrodzenia miesięcznego lub godzinowego przewidzianego w § 3 ust. 1 uchwały z 3 maja 1989 r.

Skład orzekający

Zbigniew Myszka

przewodniczący

Walerian Sanetra

sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określanie wynagrodzenia akordowego w umowach o pracę, zwłaszcza w kontekście pracowników skierowanych do pracy za granicę, oraz zasada ochrony pracownika przed postanowieniami mniej korzystnymi niż przepisy prawa pracy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika skierowanego do pracy za granicą i stosowania systemu akordowego. Wymaga analizy konkretnych zapisów umowy i aneksu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – prawidłowego określania wynagrodzenia, zwłaszcza w kontekście pracy za granicą i systemów akordowych, które mogą być pułapką dla pracownika. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy chroni pracownika przed niedookreślonymi i ryzykownymi postanowieniami umownymi.

“Praca za granicą: Czy wynagrodzenie akordowe może być pułapką? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 8394 PLN

ekwiwalent_za_posiłki: 354 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników