I PKN 809/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2005-05-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
straż pożarnaprzeniesienie na niższe stanowiskodyspozycyjnośćobowiązki służbowepostępowanie administracyjnenaruszenie proceduryprawo pracysłużba mundurowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o przeniesieniu strażaka na niższe stanowisko służbowe z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przez organy administracji.

Skarżący, M. S., został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe w Państwowej Straży Pożarnej z powodu zarzucanych mu uchybień w obowiązkach służbowych, konfliktowości i absencji. Zarówno Komendant Miejski, jak i Komendant Wojewódzki PSP utrzymali tę decyzję w mocy. M. S. zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i merytorycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy administracji nie zebrały i nie oceniły rzetelnie materiału dowodowego, naruszając zasady postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego PSP o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Organy administracji zarzucały M. S. niewywiązywanie się z obowiązków służbowych, w tym niestosowanie się do regulaminu, niewłaściwe dowodzenie, konfliktowość, problemy ze współpracą, niewłaściwy nadzór nad sprzętem, a także zarzuty dotyczące próby wyłudzenia odszkodowania i usunięcia dokumentacji komputerowej. Skarżący kwestionował te zarzuty, wskazując na sumienne wykonywanie obowiązków i brak dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego. Sąd uznał, że organy administracji dopuściły się rażących naruszeń przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 9, 10, 77 k.p.a.), nie zbierając i nie oceniając rzetelnie materiału dowodowego. Wskazano na przedwczesne zajęcie stanowiska w sprawie dochodzenia karnego, brak dowodów na usunięcie danych z komputera, nieprawidłowe wykorzystanie opinii okresowej oraz brak wyjaśnienia kwestii ochrony związkowej. Sąd podkreślił, że uzasadnienia decyzji organów były wadliwe i nie spełniały wymogów art. 107 § 3 k.p.a., a także nie zastosowano się do zasady prawdy obiektywnej i czynnego udziału stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji dopuściły się rażących naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, nie zbierając i nie oceniając rzetelnie materiału dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak rzetelnej analizy zgromadzonych dowodów, przedwczesne zajęcie stanowiska w sprawie dochodzenia karnego, brak dowodów na usunięcie danych z komputera, nieprawidłowe wykorzystanie opinii okresowej oraz brak wyjaśnienia kwestii ochrony związkowej. Uzasadnienia decyzji były wadliwe i nie spełniały wymogów formalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

ustawa o PSP art. 38 § 2 pkt 3

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Przeniesienie na niższe stanowisko służbowe może nastąpić w przypadku niewywiązywania się przez funkcjonariusza z obowiązków służbowych.

ustawa o PSP art. 38 § 2 pkt 3

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej

Pomocnicze

ustawa o PSP art. 32 § 1 pkt 3

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału stron.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i przeprowadzenia dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o PSP art. 32 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej

Rozporządzenie MSWiA z dnia 21 lipca 1997 w sprawie uposażenia strażaków PSP art. 1 § 1

Rozporządzenie MSWiA z dnia 21 lipca 1997 w sprawie uposażenia strażaków PSP art. 3

Rozporządzenie MSWiA z dnia 21 lipca 1997 w sprawie uposażenia strażaków PSP art. 5

Rozporządzenie MSWiA z dnia 21 lipca 1997 w sprawie uposażenia strażaków PSP art. 6 § 1

Rozporządzenie MSWiA w sprawie kwalifikacji zawodowych art. 1 § 1

Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych art. 30 § 2

Ustawa z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych art. 1 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, informowania stron i czynnego udziału stron. Wadliwe uzasadnienie decyzji organów, niespełniające wymogów formalnych. Brak rzetelnej analizy i oceny zebranego materiału dowodowego. Przedwczesne uwzględnienie zarzutów dotyczących postępowania karnego i usunięcia danych z komputera, które nie zostały udowodnione. Nieprawidłowe wykorzystanie opinii okresowej jako dowodu w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Uzasadnienia organów orzekających w sprawie, to potok słów niczym nie poparty. Organ odwoławczy utrzymując decyzję Komendanta Miejskiego wskazał na dowody, które były podstawą do wydania decyzji organu I instancji, jednak w ocenie Sądu, ich analiza nie wskazuje, by okoliczności w nich przytoczone miały bezpośredni związek z przeniesieniem skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Komendant Miejski postawił też zarzut, że w stosunku do M. S. prowadzone jest dochodzenie w sprawie o wyłudzenie odszkodowania a także zarzucił mu zamierzone i celowe usunięcie dokumentacji elektronicznej na dyskach komputera służbowego. Uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ administracyjny następstwa prawnego określonego w normie prawnej przy podejmowaniu decyzji. Decyzje wydawane według uznania administracyjnego również podlegają kontroli pod względem ich zgodności z prawem.

Skład orzekający

Marian Ekiert

przewodniczący

Anna Lechowska

członek

Jolanta Ewa Wojtyna

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organy, wymogi uzasadnienia decyzji, zasada prawdy obiektywnej, zasada czynnego udziału stron, ocena dowodów w sprawach dyscyplinarnych funkcjonariuszy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących funkcjonariuszy służb mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i rzetelne zbieranie dowodów, nawet w sprawach dyscyplinarnych. Pokazuje też, jak sądowa kontrola może skorygować błędy organów.

Sąd uchyla decyzję o degradacji strażaka. Organy administracji popełniły błędy proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SA/Rz 1750/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-05-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska
Jolanta Ewa Wojtyna /sprawozdawca/
Marian Ekiert /przewodniczący/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2003r. Nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży pożarnej z dnia [...] września 2003r., Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Komendanta Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego M. S. kwotę 250 zi (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem z
Vótit kąszt6
V, postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Sa/Rz 1750/03 U z a s a d n i e n i e
Decyzją Nr [...] z dnia [...] pażdziernika 2003 roku Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w sprawie przeniesienia i mianowania na stałe M. S. z dniem 1 pażdziernika 2003 roku na niższe stanowisko służbowe tj Starszego Specjalisty ds. szkolenia w Wydziale Operacyjno Szkoleniowym Komendy Miejskiej PSP w systemie służby codziennej.
Organ I instancji powołał w podstawie prawnej przepis art. 32 ust.1 pkt 3 i art. 38 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej t.j. Dz.U. z 2002 Nr 147 poz. 1230 ze zm.) oraz par.1 ust.1 i 2, par.3,par.5 i par.6 ust.1 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 lipca 1997 w sprawie uposażenia strażaków PSP (Dz. U. z 1997 nr 94 poz. 575 ze zm.) i par.1 ust.1 rozporządzenia MSWiA w sprawie kwalifikacji zawodowych, jakie powinni posiadać strażacy PSP na określonych stanowiskach służbowych oraz etatów stopni służbowych dla poszczególnych stanowisk (Dz.U. z 1997, nr 70 poz. 446 ze zm).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Komendant Miejski PSP jest władny do przenoszenia na inne stanowisko służbowe strażaków pełniących służbę w podległej mu jednostce. Przeniesienie na niższe stanowisko służbowe następuje w trybie przepisu art. 38 ust.2 pkt 3 ustawy o PSP, tj w wypadku stwierdzenia niewywiązywania się z obowiązków służbowych osoby, której przeniesienie dotyczy. Zakres czynności M. S., na dotychczasowym stanowisku Dowodcy Jednostki Ratowniczo – Gaśniczej Komendy Miejskiej PSP określony został w dokumencie, przez niego przyjętym do wiadomości, podpisanym własnoręcznym podpisem. Merytoryczny zakres zadań i obowiązków dla komórek organizacyjnych Komendy, w tym Jednostki Ratowniczo – Gaśniczej określa nadto regulamin organizacyjny. Stwierdzone uchybienia dotyczą sposobu realizacji zadań służbowych tam określonych, a w szczególności niedopełnienia obowiązku zapewnienia właściwej dyscypliny wewnętrznej w jednostce oraz nie stosowanie regulaminu.
Zarzuty postawione M. S., to : niewłaściwa postawa w codziennej służbie, konfliktowość, impulsywność, nieumiejętność zachowania równowagi w trudnych sytuacjach, nieumiejętność obcowania z podwładnymi. Te cechy, zdaniem organu, powodują narastanie sytuacji konfliktowych i antagonizmy. Zwłaszcza częste upokorzenia i przypadki naruszania godności osobistej podwładnych są powodem częstych skargi i uwag. Takie postępowanie jest sprzeczne z rotą ślubowania strażackiego. Z kolei niewłaściwa współpraca z Wydziałem Operacyjno Szkoleniowym była powodem m.in. nieudolnie przeprowadzonej akcji ratowania topielca w ujęciu wodnym w S. w 2002 roku, a także żle przeprowadzone ćwiczenia w hucie szkła A. w K. Nieodpowiedzialne i nieprzemyślane decyzje dowódcy , obniżają stopień gotowości jednostki do realizacji zadań, czego dowodem jest zamierzone / w ocenie organu) i celowe usunięcie dokumentacji elektronicznej i wszelkich danych służbowych zapisanych w dyskach komputera stanowiącego wyposażenie biura. W podjęciu decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe wzięto pod uwagę ilość opuszczonych dni pracy przez M. S. Na przestrzeni lat 2000 – 2003 był on nieobecny w pracy łącznie 313 dni, z tego w 2003 roku przepracował tylko 77 dni. Powierzając mu zagadnienia związane z realizacją szkoleń, organ wskazał , że kierował się wiedzą i doświadczeniem, jakie M. S. nabył w okresie pełnienia służby instruktora, a później oficera ds. szkoleniowych Komendy Wojewódzkiej.
W odwołaniu od tej decyzji M. S. wniósł o jej uchylenie, stwierdzając, że powierzone mu obowiązki służbowe wykonywał sumiennie i rzetelnie przez 10 lat. Dodał, że jak dotąd, nikt nie kwestionował jakości jego pracy.
Komendant Wojewódzki PSP, decyzją z [...] pażdziernika 2003 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podstawę prawną decyzji stanowi art. 127 par.2 i 138 par.1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11a ust.2 pkt 1 ustawy o PSP.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przeprowadził postępowanie badając zasadność podjętej przez organ I instancji decyzji, rozpatrując ją nie tylko pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, ale również pod względem celowości .Dokonał też kontroli , czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Organ przeprowadził analizę zakresu obowiązków odwołującego, w którego pkt IV wyliczono zakres obowiązków na stanowisku dowódcy jednostki ratowniczo – gaśniczej, zgodnie z którym dowódca jednostki ratunkowo – gaśniczej jest m.in. odpowiedzialny za utrzymywanie jednostki w gotowości do zadań ratowniczych, organizowanie i prowadzenie akcji , a później – dokonywanie ich analizy. Nadto - dowodzi, i dysponuje siłami i środkami jednostki, prowadzi rozpoznanie w zakresie niezbędnym do podjęcia działań ratowniczo – gaśniczych, wstępnie ustala przyczyny , a także okoliczności powstania i rozprzestrzeniania się pożarów i miejscowych zagrożeń, opracowuje regulamin organizacyjny.
Na stanowisku tym przede wszystkim dużą rolę odgrywa umiejętność kierowania ludżmi. Wskazane jest zatem nie tylko doświadczenie zawodowe, ale przede wszystkim predyspozycje do kierowania dużą grupą ludzi, pracujących w sytuacjach stresogennych. Brak tych cech prowadzi do obniżenia dyscypliny w jednostce. Ważna jest też dyspozycyjność dowódcy, co w wypadku odwołującego było utrudnione z powodu częstych zwolnień lekarskich .Obowiązkiem dowódcy jest też zapewnienie właściwej dyscypliny wewnętrznej w jednostce, codzienny osobisty udział w zmianie służby z wyłączeniem dni wolnych od pracy. Ważne są też prawidłowe stosunki międzyludzkie, motywowanie podwładnych do działania, jak też przestrzegania zasad etyki zawodowej. Tymczasem podwładni zarzucają odwołującemu brak poszanowania ich godności osobistej, szykanowanie, także podczas działań gaśniczych. Narastające nieporozumienia skutkują obniżeniem dyscypliny służbowej. Do obowiązków dowódcy należy też współdziałanie z innymi podmiotami ratowniczymi. Tymczasem pismo Prezesa Zarządu Powiatowego Związku OSP podważa dobry wizerunek odwołującego.Również do obowiązków dowódcy należy nadzór nad właściwym użytkowaniem i konserwacją sprzętu, organizowanie ćwiczeń doskonalenia zawodowego. Dokumentacja zgromadzona w sprawie, w ocenie organu ,wskazuje, że współpraca pomiędzy odwołującym nie przebiegała bezkonfliktowo, co powodowało m.in. niewłaściwe utrzymanie sprzętu bojowego we właściwym stanie technicznym.
Organ wskazał, że analiza akt wykazała, że pomimo posiadanych kwalifikacji i doświadczenia zawodowego odwołujący nie posiada umiejętności kierowania ludżmi, bowiem już w 2002 roku napływały pisma strażaków sygnalizujące nieprawidłowości związane z pełnieniem obowiązków służbowych przez odwołującego.
Rozpatrując odwołanie Organ odwoławczy wskazał , że w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ I instancji dopuszczono dowód z opinii okresowej wydanej 18 września 2003 roku, z którą odwołujący zapoznał się w dniu 24 września 2003.
Organ odniósł się też do podniesionej przez organ I instancji okoliczności usunięcia dokumentacji elektronicznej , w tym danych służbowych z biurowego komputera. Fakt ten potwierdzają notatki P. G., W. M. i K. J. Ponieważ jednak odwołujący , nie negując usunięcia danych, nie przyznał się do osobistego ich usunięcia, w ocenie organu odwoławczego należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tej sprawie. Brak dowodów, że sprawcą usunięcia danych był odwołujący powoduje, że zarzut nie może być nieuzasadniony. Również zarzut oszustwa w celu wyłudzenia odszkodowania za wypadek w pracy powinien być rozstrzygnięty przez inne organy.
Komendant Wojewódzki dodał, że zgodnie z art. 13 ust.4 ustawy o PSP, do zadań Komendanta Miejskiego należy m.in. kierowanie Komendą Miejską i spoczywa na nim odpowiedzialność za działania podejmowane na terenie powiatu. W związku z tym, Komendant Miejski miał prawo podjąć decyzję w sprawie przeniesienia M. S. na niższe stanowisko służbowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. S. zarzucając naruszenie art. 38 ust2 pkt 3 ustawy o PSP, par.1 ust.1 pkt 1 i 2, par.3, par.5 ,par 6 rozporządznia MSWiA z dnia 21.07.1997, , par.1 ust.1 rozporządzenia MSWiA z 16 czerwca 1997, zasad postępowania administracyjnego – art. 7,8,9,10,11, zasad postępowania dowodowego – art. 73,75,77,79,80,81,89 oraz zasad wydawania decyzji administracyjnych art. 107 k.p.a , wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Skarżący zarzucił, że uzasadnienia organów orzekających w sprawie, to potok słów niczym nie poparty, stanowiące naruszenie przepisów art. 8 i 9 k.p.a. W szczególności organ II instancji w pkt IV ukrył dowody stanowiące załącznik nr 1,2 do skargi. Następnie zarzucił, że dwukrotnie organ użył imienia J./ zamiast M./, co może oznaczać, że organ "przeglądał" inne akta. Również skarżący podnosi, że w 2000 roku nikt nie kwestionował jego niewłaściwego zachowania , a "liczne skargi i upokorzenia strażaków" , na które nie przedstawiono dowodów mogły być "wyprodukowane" pod wpływem szantażu.
Nadto – sprawy nie można badać w nieskończoność, a organ sięga do faktów wyjaśnionych i przedawnionych. Ponadto – organ wskazał na liczne absencje. Skarżący zarzucił, że były one spowodowane długotrwała chorobą, a zwolnienia lekarskie wydawał uprawniony do tego lekarz. Również podniósł, że zarzucane mu postępowanie o rzekome wyłudzenie odszkodowania jest w toku.
Końcowo zarzucił, że organy dopuściły się rażącego naruszenia prawa jego dóbr osobistych. Organ I instancji w dniu 18 września 2003 roku wydał okresową opinię służbową dotyczącą stanowiska dowódcy JRG, podczas, gdy skarżący od 1 maja 2003 faktycznie nie pełni obowiązków dowódcy. Po złożeniu odwołania od tej opinii skarżący otrzymał od organu I instancji pismo o jej anulowaniu. Natomiast organ II instancji nadal powołuje się na tę opinię, wskazując, że jest dowodem w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, odpowiadając na zarzuty w następujący sposób :
- zarzut naruszenia przepisów postępowania nie znajduje potwierdzenia, bowiem organ II instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił przesłanki prawne i faktyczne podjętej decyzji. W treści uzasadnienia organ omówił dowody wskazując na fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których oparł rozstrzygnięcie i te, którym odmówił wiarygodności.
Strona została poinformowana o wszczętym z urzędu postępowaniu / k.73-74/ . Po wydaniu decyzji organu I instancji strona zwróciła się o udostępnienie akt, które w dniu 12 września 2003 odebrała osobiście. W trakcie postępowania przed organem II instancji skarżący nie zwrócił się o możliwość przeglądnięcia akt, nie dołączył nowych dowodów, ani nie wnioskował żadnych dowodów. Organ II inst. prowadził postępowanie w oparciu o zebrany materiał przez I instancję.
Nie można też czynić zarzutu tworzenia materiału dowodowego "poza plecami", o czym świadczą pisma załogi jednostki / k.79-82/ czy pisma ZZS "Florian" / k.76-78/, które wyrażają sprzeciw załogi przeciwko przywróceniu skarżącego na stanowisko dowódcy. Zarzut ten jest wysoce nietrafny, w świetle spotkania w dniu 29 pażdziernika 2003 , / karta 104 – 110 / którego celem był konflikt w komendzie.
Organ przyznał, że rzeczywiście w uzasadnieniu decyzji dwukrotnie użyto imienia "J.", jednak z treści wymienionego tam dokumentu wynika, że dotyczył "M.".
W dniu 15.04.2005 roku skarżący wniósł pismo, w którym podtrzymał zarzuty skargi, a dodatkowo wniósł o uchylenie obu decyzji z powodu ich nieważności. Zarzucił, że decyzję rozpatrującą odwołanie podpisał Zastępca Komendanta Wojewódzkiego, a z ustawy wynika, że do podejmowania decyzji jest Komendant.
W odpowiedzi na to pismo organ odwoławczy wskazał, że decyzję podpisał z upoważnienia Komendanta Wojewódzkiego jego zastępca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści przepisu art. 97 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1271 / Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi M. S., bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 roku. Sąd rozpoznając skargę zgodnie z treścią art. 134 par.1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / zwanej dalej P.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeżeli stwierdzi takie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego PSP nr [...] z [...] września 2003 roku w sprawie przeniesienia M. S. na niższe stanowisko służbowe, na stałe.
Do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby w komendzie powiatowej wraz z jednostkami ratowniczo – gaśniczymi właściwy jest Komendant Miejski PSP, zgodnie z przepisem art. 32 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 o Państwowej Straży Pożarnej /Dz. U. z 1991 r. nr 88 poz.400/ zwanej dalej ustawą.
Przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe, zgodnie z przepisem art. 38 ust.2 pkt 3 tej ustawy może nastąpić w przypadku niewywiązywania się przez niego z obowiązków służbowych na zajmowanym stanowisku.
Komendant Miejski PSP, przenosząc Dowódcę Jednostki Ratowniczo Gaśniczej KM PSP M. S. na niższe stanowisko służbowe i mianując go na stałe na stanowisko Starszego Specjalisty ds. Szkolenia w Wydziale Operacyjno – Szkoleniowym Komendy Miejskiej PSP, powołał w podstawie prawnej wymienione wyżej przepisy. Uzasadniając swoją decyzję Komendant zarzucił M. S. niewywiązywanie się z obowiązków służbowych przez niestosowanie się do regulaminu organizacyjnego, niewłaściwe dowodzenie jednostką i podległym mu zespołem strażaków, konfliktowość, nieumiejętność współdziałania z innymi komórkami organizacyjnymi, a także niewłaściwy nadzór nad stanem technicznym sprzętu ratowniczego. Komendant Miejski postawił też zarzut, że w stosunku do M. S. prowadzone jest dochodzenie w sprawie o wyłudzenie odszkodowania a także zarzucił mu zamierzone i celowe usunięcie dokumentacji elektronicznej na dyskach komputera służbowego. Kolejnym zarzutem jest nadmierna absencja skarżącego w pracy, co w przypadku Dowódcy ,który powinien być dyspozycyjny , stanowi- zdaniem Komendanta, okoliczność wpływającą na dezorganizację pracy całej jednostki ratowniczo gaśniczej.
Z uzasadnienia decyzji Komendanta Miejskiego nie wynika, jakie dowody stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego. Jest to niezgodne z przepisem art. 107 par.3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zgodnie z zasadą praworządności określoną w art. 6 k.p.a. , organy administracji obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i zgodnie z prawem. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w przepisie art. 7 k.p.a. ,nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta odgrywa podstawową rolę w postępowaniu administracyjnym, zobowiązując organy administracji do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy przy pomocy wszelkich dostępnych dowodów. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy i czy wymagają one udowodnienia. Z art. 7 i 77 k.p.a. wynika obowiązek organu zebrania i przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, a zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Z zasadą tą wiąże się , określona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron, zgodnie z którą organy administracji zobowiązane są do udzielania pełnej informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych stronom postępowania. Również zasada czynnego udziału stron wyrażona w art. 10 k.p.a. ma zapewnić stronie możliwość czuwania nad swoimi prawami, bowiem na organie administracji spoczywa obowiązek zapewnienia stronom możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań.
Żaden z organów orzekających w rozpatrywanej sprawie nie zastosował się do powyższych zasad. Organ odwoławczy utrzymując decyzję Komendanta Miejskiego wskazał na dowody, które były podstawą do wydania decyzji organu I instancji, jednak w ocenie Sądu, ich analiza nie wskazuje, by okoliczności w nich przytoczone miały bezpośredni związek z przeniesieniem skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Akta zawierają szereg oświadczeń i notatek służbowych – jak komentarz Przewodniczącego ZZ Strażaków "Florian" z 25 lipca 2002 do artykułu zamieszczonego w gazecie "Nowiny" / k.11-13/, notatka sporządzona w dniu 10 2002 roku na okoliczność wyjaśnienia stwierdzeń zawartych w wymienionym piśmie/ k.18/, analiza wykorzystania telefonu służbowego przez skarżącego / k.27/, protokół w sprawie ustalenia i wyjaśnienie okoliczności związanych z dysponowaniem i wyjazdem w dniu 27 września 2002 r. do ratowania tonącej w S. /k.35 / oraz uwagi do tego protokołu st.kap. P. G. / k.32/, jednak z akt sprawy nie wynika, by organy dokonały ich rzetelnej analizy.
Organ I instancji , jako okoliczność świadczącą o nagannej postawie skarżącego przytoczył próbę wyłudzenia odszkodowania. Skarżący przedłożył w postępowaniu sądowym postanowienie Prokuratury Okręgowej w K. [...] z dnia 16 lipca 2004 roku utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratury Rejonowej w J. z dnia 24 maja 2004 [...] o umorzeniu śledztwa w sprawie oszustwa. Tak więc Komendant Miejski zajął w tej sprawie stanowisko przedwcześnie, gdy postępowanie karne było w toku. Podobnie stało się w kwestii dotyczącej postawienia skarżącemu zarzutu usunięcia danych z komputera służbowego, mimo braku dowodu winy skarżącego.
Szereg dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy dotyczy akcji ratowania tonącej kobiety na zaporze w S. Organy nie dokonały jednak ich oceny, a zwłaszcza nie wykazały, na czym polegały błędy skarżącego. Zgromadzony materiał nie wskazuje , jakie zarzuty stawiane są skarżącemu w związku z akcją w zakładach A. w K., bowiem jedynym dokumentem dotyczącym tej akcji jest notatka służbowa spisana z dniu 30 września 2002 roku przez skarżącego, w której wyjaśnia on przyczyny swojej nieobecności na ćwiczeniach.
Organ odwoławczy, w poczet dowodów zgromadzonych przez organ I instancji zaliczył okresową opinię służbową skarżącego. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja organu I instancji nosi datę 1 września 2003, a rzeczona opinia - datę 18 września 2003. Jest więc oczywiste, że opinia nie mogła być przedmiotem oceny organu I instancji. Z kolei - decyzja organu odwoławczego nosi datę 13 październik 2003, a pismem z dnia 15 pażdziernika 2003 organ ten powiadomił skarżącego o uwzględnieniu jego odwołania z dnia 7 pażdziernika 2003 r , od opinii. Te okoliczności wskazują, że wymieniona opinia okresowa nie może być dowodem w sprawie.
Komendant Wojewódzki w konkluzji swego uzasadnienia stwierdził, że Komendant Miejski PSP wydając decyzję oparł się na przepisach prawa materialnego w granicach uznania administracyjnego .
Uznanie administracyjne oznacza możliwość wyboru przez organ administracyjny następstwa prawnego określonego w normie prawnej przy podejmowaniu decyzji. Decyzje wydawane według uznania administracyjnego również podlegają kontroli pod względem ich zgodności z prawem , bo wymaga zbadania to, czy w ogóle dopuszczalne było uznanie administracyjne, oraz, czy nie przekroczono go przy wydawaniu decyzji, jak również, czy prawidłowo uzasadniono – w zgodzie z przepisem art. 7 k.p.a./ vide komentarz k.p.a.B.Adamiak,J.Borkowski 6 wydanie ,Wydawnictwo C.H. Beck , str. 461/ Dlatego Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że organ I instancji działał w granicach uznania administracyjnego, bowiem uzasadnienie tego organu odbiega od reguł wyznaczonych przez przepis art. 107 par.3 k.p.a.
Dodać też należy, że w toku postępowania sądowego skarżący przedłożył pismo Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" przy Komendzie Miejskiej PSP z dnia 22 kwietnia 2003 roku . Z pisma tego wynika, że Komisja podjęła decyzję o reprezentowaniu skarżącego w postępowaniu w sprawie odwołania ze stanowiska dowódcy jednostki. Jednak w dalszym ciągu pisma Komisja zwraca się do skarżącego o przedstawienie wszystkich dokumentów dotyczących sprawy , celem przeanalizowania ich i zajęcia stanowiska. Z akt sprawy nie wynika, czy skarżący takie dokumenty przedłożył Związkowi , nie wynika też , czy Komendant Miejski, przed podjęciem decyzji był powiadomiony o objęciu skarżącego ochroną związkową. Powołany przez skarżącego przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku ( tj.Dz. U. nr 79 z 2001 poz. 854 ze zm.) stanowi, że pracownik niezrzeszony w związku zawodowym ma prawo do obrony swoich praw na zasadach dotyczących pracowników będących członkami związku, jeżeli wybrana przez niego zakładowa organizacja związkowa wyrazi zgodę na obronę jego praw pracowniczych.
W wyroku z dnia 23.01.2002 roku I PKN 809/00 Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd "... wątpliwa jest zasadność zarzutu naruszenia przez pozwanego pracodawcę art. 30 ust.2 ustawy o związkach zawodowych w sytuacji, gdy dotyczy on pracownika nie będącego członkiem związku zawodowego, a pracodawca dysponuje przekazanym przez związek zawodowy wykazem członków i wiedzą, że do dnia wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę związek ten nie objął go obroną. Pracodawca nie ma obowiązku ponawiania wniosku o informację przed podejmowaniem każdej czynności wymagającej współdziałania ze związkami zawodowymi. Rzeczą związku zawodowego jest aktualizacja wykazu pracowników korzystających z jego obrony, a zobowiązuje go do tego generalna zasada wyrażona w art. 1 ust.1 ustawy o związkach zawodowych, zgodnie z którą jest on powołany przez "ludzi pracy" do reprezentowania i obrony ich praw i interesów zawodowych oraz socjalnych, a także w art. 30 ust 2, wedle którego pracownik nie będący członkiem związku zawodowego ma prawo do obrony swoich praw na zasadach dotyczących członków związku, który na to wyraził zgodę. Obrona człowieka pracy jest obowiązkiem związku zawodowego i na nim w pierwszej kolejności, a nie na pracodawcy, spoczywa obowiązek prawidłowej jej realizacji. Nie jest też tak, ze pracodawca przed wypowiedzeniem pracownikowi nie będącemu członkiem związku zawodowego umowy o pracę zobowiązany jest do uprzedzenia go o zamiarze dokonania tej czynności i odczekania pewnego czasu w celu umożliwienia pracownikowi podjęcia działań zmierzających do uzyskania zgody związku zawodowego na obronę jego praw....".
Z zaświadczenia przedłożonego przez skarżącego na rozprawie, a wydanego w dniu 28 kwietnia 2005 roku przez Komisję Oddziałową NSZZ "Solidarność" przy KM PSP wynika wprawdzie, że od dnia 22.04.2003 roku skarżący jest objęty ochroną związkową , niemniej nie odpowiada ono na wyżej postawione pytanie, czy przed podjęciem decyzji , Komendant Miejski miał o tej ochronie informację. Ta okoliczność powinna zostać wyjaśniona przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Również , rozpatrując ponownie sprawę , dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego należy przeprowadzić dowód z przesłuchania świadków na okoliczność wykonywania obowiązków służbowych przez M. S., a po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, należy wskazać materiał, który stanowił podstawę ustalenia stanu faktycznego . Stosownie do treści art. 75 par.1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych..
Wskazując na powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Miejskiego w Krośnie naruszają prawo, w szczególności art. 6,7,8,9,10,77 k.p.a. w zw. z art. 38 ust.2 pkt 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Dlatego Sąd, orzekł jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 par.1 ust.1 lit.a i c P.p.s.a , o kosztach orzekając na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI