I PKN 80/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika Stanisława H., który domagał się przywrócenia do pracy oraz wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, w dni wolne od pracy (soboty), należności z tytułu podróży służbowych oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu nieobecności pracownika było uzasadnione. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok w części dotyczącej oddalenia apelacji, z wyjątkiem ekwiwalentu za urlop, w tej części sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację pracownika, który zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie odpowiedzialności za prowadzenie dokumentacji czasu pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że kierownik jednostki organizacyjnej, do którego obowiązków należało dbanie o dyscyplinę pracy podległych mu pracowników i prowadzenie dokumentacji, nie może powoływać się na brak tej dokumentacji, aby dochodzić korzystnych dla siebie roszczeń. Sąd uznał, że pracownik naruszył obowiązki pracownicze poprzez nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy i nie zawiadomienie pracodawcy o przyczynie nieobecności w wymaganym terminie. Kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOdpowiedzialność kierownika za dokumentację czasu pracy, zasady usprawiedliwiania nieobecności w pracy, podstawy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji kierownika jednostki organizacyjnej i jego obowiązków związanych z dokumentacją czasu pracy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kierownik jednostki organizacyjnej, zobowiązany do prowadzenia dokumentacji czasu pracy własnej i podległych mu pracowników, może dochodzić wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w wolne soboty, powołując się na brak takiej dokumentacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kierownik jednostki organizacyjnej nie może powoływać się na brak dokumentacji czasu pracy, którą sam był zobowiązany prowadzić, dochodząc wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w wolne soboty.
Uzasadnienie
Obowiązek prowadzenia dokumentacji czasu pracy spoczywał na powodzie jako kierowniku hurtowni. Nie może on wyciągać korzystnych dla siebie skutków prawnych z własnych zaniedbań w tym zakresie.
Czy nieusprawiedliwiona nieobecność pracownika w pracy przez kilka dni, bez zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności w wymaganym terminie, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieusprawiedliwiona nieobecność pracownika w pracy i niedotrzymanie terminu zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności, w braku szczególnych okoliczności usprawiedliwiających zwłokę, stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.
Uzasadnienie
Przepisy prawa pracy zobowiązują pracownika do zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności niezwłocznie, nie później niż w drugim dniu nieobecności. Niedotrzymanie tego terminu, w braku szczególnych okoliczności, uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
Czy pracownik zajmujący stanowisko kierownicze, któremu nie przysługuje prawo do oddzielnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, może dochodzić zapłaty ekwiwalentu pieniężnego za pracę w dni wolne od pracy (soboty), jeśli sam był odpowiedzialny za organizację czasu pracy i udzielanie sobie czasu wolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik zajmujący stanowisko kierownicze, który był gospodarzem czasu pracy i sam udzielał sobie czasu wolnego w zamian za pracę w dni wolne, nie może dochodzić zapłaty ekwiwalentu pieniężnego, jeśli nie udowodnił, że nie korzystał z przysługującego mu czasu wolnego.
Uzasadnienie
Pracownik na stanowisku kierowniczym, który sam zarządzał swoim czasem pracy i udzielał sobie dni wolnych w zamian za pracę w soboty, powinien wykazać, że nie skorzystał z tego czasu wolnego, aby móc dochodzić ekwiwalentu pieniężnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Stanisław H. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Handlowe „T.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo Handlowe „T.” Spółka Cywilna w G. - Leszek B. i Wojciech D. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 100 § § 1 i § 2 pkt 1 i 2
Kodeks pracy
Obowiązki pracownika dotyczące przestrzegania porządku i dyscypliny pracy oraz zawiadamiania pracodawcy o przyczynie nieobecności.
k.p. art. 52 § § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych jako przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.
k.p. art. 135 § § 1
Kodeks pracy
Pracownicy na stanowiskach kierowniczych mogą być zatrudniani poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do oddzielnego wynagrodzenia.
Pomocnicze
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r.
Określenie kierowniczych i innych samodzielnych stanowisk pracy dla celów związanych z uprawnieniem do wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r.
Sposób usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień z pracy, w tym termin zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązki stron postępowania dotyczące dawania wyjaśnień i przedstawiania dowodów.
k.p.c. art. 233 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kierownik jednostki organizacyjnej jest zobowiązany do prowadzenia dokumentacji czasu pracy i nie może powoływać się na jej brak. • Nieusprawiedliwiona nieobecność pracownika i brak zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności w terminie stanowią ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych. • Pracownik na stanowisku kierowniczym, który sam zarządzał czasem pracy i udzielał sobie dni wolnych, nie może dochodzić ekwiwalentu za pracę w soboty bez udowodnienia braku skorzystania z dnia wolnego.
Odrzucone argumenty
Pracodawca powinien przedstawić dokumentację pracowniczą, a jej brak powinien być oceniony negatywnie dla pracodawcy. • Pracodawca, a nie pracownik, jest zobowiązany do przechowywania dokumentacji czasu pracy. • Sąd powinien ocenić wiarygodność zeznań świadków z uwzględnieniem ich cech osobowościowych i zależności od pracodawcy. • Pracodawca nie poniósł szkody z tytułu niepowiadomienia go w terminie o przyczynie nieobecności pracownika.
Godne uwagi sformułowania
Kierownik jednostki organizacyjnej zobowiązany do prowadzenia dokumentacji dotyczącej czasu pracy własnego i podległych mu pracowników, nie może, dochodząc wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i w wolne soboty, wywodzić korzystnych dla siebie skutków, powołując się na brak takiej dokumentacji. • Nie może więc skutków własnych zaniedbań przerzucać na inne osoby. • To powód powinien był wykazać fakty, z których wywodzi skutki prawne.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Barbara Wagner
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność kierownika za dokumentację czasu pracy, zasady usprawiedliwiania nieobecności w pracy, podstawy rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierownika jednostki organizacyjnej i jego obowiązków związanych z dokumentacją czasu pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że nawet osoby na stanowiskach kierowniczych podlegają rygorystycznym zasadom prawa pracy, a własne zaniedbania w dokumentacji mogą obrócić się przeciwko nim.
“Kierowniku, pilnuj dokumentacji! Sąd Najwyższy przypomina, że za błędy w papierach odpowiadasz sam.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.