I PKN 78/98

Wyrok z dnia 7 kwietnia 1998 r. I PKN 78/98 Funkcjonariusz straży przemysłowej, który wykonuje służbę w stanie po użyciu alkoholu, ciężko narusza podstawowe obowiązki pracownicze (art. 52 § 1 pkt 1 KP), choćby nie zostały ujawnione szczególne następstwa tego naru- szenia. Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1998 r. sprawy z powódz- twa Henryka G. przeciwko Kopalni Węgla Brunatnego „K.” w K. o przywrócenie do pracy na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 17 października 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Kopalnia Węgla Brunatnego „K.” pismem z dnia 14 lutego 1997 r. rozwiązała z Henrykiem G. umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu „znajdowania się na terenie zakładu pracy w stanie po spożyciu alkoholu w dniu 28 stycznia 1997 r.” W pozwie wniesionym w dniu 4 marca 1997 r. do Sądu Pracy powód Henryk G. żądał przywrócenia do pracy. W uzasadnieniu pozwu powód nie kwestionował tego, że badania przeprowadzone przez pracodawcę w dniu 28 stycznia 1997 r. wy- kazały u powoda pewną zawartość alkoholu we krwi. Był to - jego zdaniem - wynik „na pograniczu stanu trzeźwości, a stanem po użyciu alkoholu” pozostający w związku z wypiciem niewielkiej ilości alkoholu poprzedniego dnia i zażywaniem le- karstw. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Koninie wyrokiem z dnia 25 lipca 1997 r. oddalił powództwo. Sąd ten ustalił, że powód w dniu 28 stycznia 1997 r. stawił się do pracy 2 o godz. 6.oo rano w stanie po użyciu alkoholu, co stwierdzono badaniami wykona- nymi w godz. 7.53 - 8.09 przy pomocy urządzenia Alcomat, a następnie w wyniku badania krwi. Będąc w stanie po użyciu alkoholu (0,38%o stężenia alkoholu we krwi w chwili pierwszego badania), powód zatrudniony na stanowisku dowódcy warty straży przemysłowej pobrał broń i przystąpił do wykonywania obowiązków, do któ- rych należało w szczególności niedopuszczenie do pracy osób będących w stanie nietrzeźwym. Pozwana Kopalnia wymagała od pracowników straży przemysłowej bezwzględnej trzeźwości pouczając ich między innymi o tym, że w wypadku wypicia alkoholu jego skutki trwają nadal w dniu następnym i należy wówczas telefoniczne zgłosić nieobecność w pracy. Również w § 11 obowiązującego w pozwanej Kopalni regulaminu pracy przewidziane zostało, że stawienie się do pracy w stanie po użyciu alkoholu oraz przebywanie na terenie zakładu pracy w takim stanie stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. Sąd Pracy - w tych okolicz- nościach - uznał, że roszczenie powoda jest bezzasadne, gdyż dopuścił się on cięż- kiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 KP oraz § 11 regulaminu pracy. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 października 1997 r. oddalił apelację powoda i zasądził od niego na rzecz pozwanej Kopalni 100 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Sąd drugiej instancji w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyroku Sądu pierwszej instancji. Sąd Wojewódzki wskazał, że powód stawiając się do pracy w stanie po użyciu alkoholu dopuścił się co najmniej niedbalstwa, a pozwana Kopalnia miała prawo i obowiązek egzekwowania od pracowników stanu całkowitej trzeźwości. W sposób szczególny dotyczyło to powoda zatrudnionego na stanowisku funkcjonariusza straży przemysłowej dysponującego bronią i powołanego nie tylko do ochrony mienia, ale także kontroli stanu trzeźwości innych pracowników. W kasacji od powyższego wyroku powód zarzucił „sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału oraz naruszenie prawa mate- rialnego art. 52 KP poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie”. Sto- sownie do uzasadnienia „powód nie dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych ponieważ nie można jego postępowaniu przypisać jakiegokolwiek elementu winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa”, a ponadto, że stan po użyciu 3 alkoholu w jakim się powód znajdował nie miał wpływu na pełnione przez niego obo- wiązki. W zakresie podstawy określonej w art. 393 1 pkt 1 KPC kasacja zawiera wska- zanie naruszonego przepisu prawa materialnego. Natomiast kasacja nie wskazuje żadnego naruszonego przepisu postępowania i nie przytacza podstawy z art. 393 1 pkt 2 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sprawę należało rozpoznać w granicach kasacji ( art. 393 11 KPC) wniesionej przez powoda z zachowaniem wymagań określonych w art. 393 3 KPC. Nie podlegały badaniu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ustalenia faktyczne zaskarżo- nego wyroku, skoro kasacja nie zawiera przytoczenia podstawy z art. 393 1 pkt 2 KPC, nie wskazując żadnego naruszonego przepisu postępowania. W konsekwencji tego należy stwierdzić, że rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia art. 52 KP na tle ustalonego stanu faktycznego sprawy, przy czym w świetle uzasadnienia kasacji jest oczywiste, że nie chodzi tu o naruszenie całego art. 52 KP, ale wyłącznie art. 52 § 1 pkt 1 KP przez niewłaściwą ocenę ustalonego zdarzenia jako „ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych”. Wbrew kasacji Sąd Najwyższy podziela przytoczoną wyżej ocenę prawną przyjętą w zaskarżonym wyroku. Powód zatrudniony na stanowisku funkcjonariusza straży przemysłowej w szczególny sposób - jak to prawidłowo oceniły Sądy - był zo- bowiązany do wykonywania swych obowiązków z zachowaniem trzeźwości. Uspra- wiedliwione w tym przedmiocie wymagania pracodawcy (por. art. 100 § 1 KP) zostały powodowi odpowiednio przekazane wraz z informacją, że naruszenie zakazu wyko- nywania pracy w stanie po użyciu alkoholu będzie traktowane jako ciężkie narusze- nie podstawowych obowiązków pracowniczych. Złamanie przez powoda z jego winy tego zakazu stworzyło podstawę do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Bezzasadnie twierdzi się w kasacji, że zakład pracy powinien wykazać szczególną formę winy powoda (umyślną lub rażące niedbalstwo), wyraża- jącą się w jego pełnej świadomości, że na skutek wypitego poprzednio alkoholu po- zostawał w stanie po użyciu alkoholu w czasie pracy. Tymczasem - jak to ustaliły Sądy - utrzymywanie się stanu po użyciu alkoholu przez pewien czas po jego spoży- ciu nie było dla powoda następstwem, którego nie mógł przewidzieć i rozpoznać, 4 chociażby w świetle poświęconych temu informacji przekazanych powodowi przez pracodawcę na specjalnym szkoleniu. Zasadnie także ustaliły Sądy obu instancji, że w okolicznościach wykonywania przez powoda służby funkcjonariusza straży prze- mysłowej w stanie po użyciu alkoholu, naruszył on w sposób ciężki swe podstawowe obowiązki pracownicze chociaż, przed odsunięciem go z tego powodu od pracy, nie zostały ujawnione jakieś szczególne następstwa tego naruszenia. Z powyższych przyczyn, skoro kasacja nie ma usprawiedliwionej podstawy podlegała oddaleniu (art. 393 12 KPC). ========================================