I PKN 766/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła Romana S., który był zatrudniony jako Komendant Straży Miejskiej w K. na podstawie mianowania od 1 grudnia 1992 r. Po zmianie statutu straży miejskiej, Zarząd Miasta odwołał go ze stanowiska, co zostało potraktowane jako wypowiedzenie umowy o pracę. Sądy niższych instancji uznały, że powód był zatrudniony na podstawie powołania, a jego stosunek pracy przekształcił się z mocy prawa po wejściu w życie ustawy o strażach gminnych z 1997 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powoda, uchylił zaskarżony wyrok. Kluczową kwestią było ustalenie podstawy zatrudnienia. Sąd Najwyższy stwierdził, że zatrudnienie na podstawie mianowania było zgodne z prawem w dacie jego nawiązania, zgodnie z przepisami o pracownikach samorządowych. Podkreślono, że przepisy ustawy o strażach gminnych z 1997 r. nie spowodowały automatycznego przekształcenia stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy na podstawie powołania, a samo powołanie i odwołanie przez zarząd gminy nie przesądza o podstawie zatrudnienia w rozumieniu Kodeksu pracy. Sąd Najwyższy uznał, że naruszono art. 68 § 1 KP, gdyż powód był zatrudniony na podstawie mianowania, a jego odwołanie nie było równoznaczne z prawidłowym rozwiązaniem stosunku pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja podstaw zatrudnienia kierowników jednostek organizacyjnych w samorządzie, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i automatycznego przekształcania stosunków pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej straży miejskich i ich komendantów w okresie przejściowym po wejściu w życie ustawy o strażach gminnych z 1997 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zatrudnienie komendanta straży miejskiej na podstawie mianowania, zgodnie ze statutem gminy, jest zgodne z prawem, czy też powinien być zatrudniony na podstawie powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zatrudnienie komendanta straży miejskiej na podstawie mianowania, jeśli statut gminy tak stanowi, jest zgodne z prawem. Przepisy ustawy o strażach gminnych nie powodują automatycznego przekształcenia stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy na podstawie powołania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w dacie zatrudnienia powoda, przepisy o pracownikach samorządowych pozwalały na zatrudnienie kierownika gminnej jednostki organizacyjnej na podstawie mianowania, jeśli statut tak stanowił. Ustawa o strażach gminnych z 1997 r. nie zawierała przepisów nakazujących automatyczne przekształcenie stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy na podstawie powołania. Określenie 'powoływany i odwoływany' w art. 7 ust. 1 ustawy o strażach gminnych nie przesądza o podstawie zatrudnienia w rozumieniu Kodeksu pracy.
Czy wejście w życie nowych przepisów (ustawy o strażach gminnych, nowego statutu) powoduje automatyczne przekształcenie stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy na podstawie powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wejście w życie nowych przepisów nie powoduje automatycznego przekształcenia stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy na podstawie powołania, chyba że ustawa zawiera wyraźną regulację w tym zakresie.
Uzasadnienie
Ustawa o strażach gminnych nie zawierała specjalnej regulacji dotyczącej przekształceń istniejących stosunków pracy. Zmiana statutu przez uchwałę Rady Miejskiej nie może sama w sobie spowodować przekształcenia stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy z powołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Roman S. | osoba_fizyczna | powód |
| Urząd Miasta K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 68 § 1
Kodeks pracy
Kluczowy przepis dotyczący zatrudnienia kierowników zakładów pracy na podstawie powołania. Sąd Najwyższy uznał, że naruszono ten przepis, przyjmując, że powód był zatrudniony na podstawie powołania, podczas gdy był zatrudniony na podstawie mianowania.
u.p.s. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych
Definiował kierownika gminnej jednostki organizacyjnej jako pracownika zatrudnianego na podstawie mianowania, jeśli statut tak stanowił.
k.p.c. art. 393 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie uwzględnienia kasacji.
Pomocnicze
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych
Określenie 'powoływany i odwoływany' nie przesądza o podstawie zatrudnienia w rozumieniu art. 68 KP. Przepis ten określa organizację straży i kompetencję organu do powierzenia funkcji komendanta, a nie podstawę zatrudnienia.
k.p. art. 3
Kodeks pracy
Przywołany w kasacji w związku z zarzutem naruszenia prawa wstecz.
k.p. art. 5
Kodeks pracy
Przywołany w kasacji w związku z zarzutem naruszenia prawa wstecz.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przywołany w kasacji w związku z zarzutem naruszenia prawa wstecz.
u.p.s. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych
Kodeks pracy ma zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o pracownikach samorządowych.
u.p. art. 23 § 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Regulowała tworzenie straży miejskich i nadawanie im statutów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany w kasacji jako przepis naruszony przez Sąd Okręgowy.
k.p.c. art. 378 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przywołany w kasacji jako przepis naruszony przez Sąd Okręgowy (nierozpoznanie istoty sprawy).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zatrudnienie powoda na podstawie mianowania było zgodne z prawem w dacie jego nawiązania. • Przepisy ustawy o strażach gminnych z 1997 r. nie spowodowały automatycznego przekształcenia stosunku pracy z mianowania w stosunek pracy na podstawie powołania. • Określenie 'powoływany i odwoływany' w art. 7 ust. 1 ustawy o strażach gminnych nie przesądza o podstawie zatrudnienia w rozumieniu Kodeksu pracy.
Odrzucone argumenty
Stosunek pracy powoda z mianowania przekształcił się z mocy prawa w stosunek pracy na podstawie powołania z chwilą wejścia w życie nowego statutu Straży Miejskiej. • Uchwała Rady Miejskiej nadająca nowy statut mogła stanowić podstawę do nawiązania stosunku pracy na podstawie powołania.
Godne uwagi sformułowania
Z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (...) nie wynika, że komendanta straży zatrudnia się na podstawie powołania, gdyż nie jest to przepis odrębny w rozumieniu art. 68 KP. • Określenia te nie są używane konsekwentnie i nie zawsze świadczą o wskazaniu na podstawę zatrudnienia. • W tym sensie używane określenie 'powołanie' oznacza raczej to, co można nazwać inwestyturą. • Ustawa musiałaby zawierać specjalną, wyraźną regulację dotyczącą przekształceń dotychczas istniejących stosunków pracy, której nie ma w ustawie o strażach gminnych.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
sędzia
Józef Iwulski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja podstaw zatrudnienia kierowników jednostek organizacyjnych w samorządzie, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i automatycznego przekształcania stosunków pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej straży miejskich i ich komendantów w okresie przejściowym po wejściu w życie ustawy o strażach gminnych z 1997 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów prawa pracy w kontekście zmian legislacyjnych i ich wpływu na istniejące stosunki pracy, co jest istotne dla wielu pracowników samorządowych i pracodawców.
“Czy mianowanie komendanta straży miejskiej było legalne? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię.”
Dane finansowe
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.