I PKN 745/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownicy Krystyny P., która po ogłoszeniu upadłości Z. Zakładów Obuwia SA, zawarła z syndykiem masy upadłości szereg umów o pracę na czas określony. Powódka twierdziła, że zgodnie z art. 251 Kodeksu pracy, kolejne umowy zawarte na czas określony, bez dłuższych przerw, powinny zostać potraktowane jako umowa na czas nieokreślony. Sąd Rejonowy w Bolesławcu przychylił się do tego stanowiska i zasądził odszkodowanie. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zmienił jednak wyrok, uznając, że strony nie zawierały kolejnych umów, lecz jedynie przedłużały czas trwania pierwszej umowy z dnia 5 października 1998 r., co było uzasadnione sytuacją upadłościową i koniecznością likwidacji majątku. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powódki, uznał ją za bezzasadną. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 KPC, nie były wystarczająco uzasadnione. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie Sądu Okręgowego, że strony przedłużały jedną umowę terminową, a nie zawierały kolejnych. Sąd Najwyższy uznał, że szczególna sytuacja strony pozwanej, wynikająca ze stanu upadłości i konieczności likwidacji majątku, uzasadniała przedłużanie powódce terminowej umowy o pracę, co wykluczało zastosowanie art. 251 KP. W związku z tym kasacja została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 251 KP w kontekście umów terminowych zawieranych w sytuacji upadłości pracodawcy oraz wymogi formalne kasacji.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłościowej i może być mniej bezpośrednio stosowalne w standardowych przypadkach przedłużania umów terminowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kolejne umowy o pracę na czas określony zawarte z syndykiem masy upadłości, następujące po sobie bez dłuższych przerw, powinny być traktowane jako umowa o pracę na czas nieokreślony zgodnie z art. 251 KP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strony jedynie przedłużały czas trwania jednej umowy, a nie zawierały kolejnych, co było uzasadnione szczególną sytuacją upadłościową pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji upadłościowej pracodawcy, przedłużanie jednej umowy terminowej, zamiast zawierania nowych, nie stanowi obejścia prawa i nie prowadzi do jej przekształcenia w umowę na czas nieokreślony na podstawie art. 251 KP. Kluczowe jest ustalenie faktyczne, czy były to odrębne umowy, czy przedłużenie jednej.
Czy sąd drugiej instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 KPC) lub nie poczynił niezbędnych ustaleń faktycznych, oddalając powództwo?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie były wystarczająco uzasadnione w kasacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 233 § 1 KPC nie były wystarczająco sprecyzowane i uzasadnione w kasacji, a Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji. Nie można było rozważać nieustalenia przez sąd z urzędu pewnych okoliczności, które nie zostały wskazane w kasacji jako podstawa naruszenia.
Czy działanie strony pozwanej polegające na niszczeniu poprzednich wersji umów i sporządzaniu nowych, wskazujących datę początkową 5 października 1998 r., miało na celu obejście prawa (art. 251 KP w zw. z art. 58 KC)?
Odpowiedź sądu
Nie, samo kilkakrotne przedłużanie umowy terminowej nie jest z góry kwalifikowane jako obejście prawa, a ocena zależy od okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedłużanie umowy terminowej jest dopuszczalne za porozumieniem stron, a ocena, czy zmierzało to do obejścia prawa, zależy od konkretnych okoliczności. W tej sprawie, sytuacja upadłościowa uzasadniała przedłużanie umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Krystyna P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. Zakłady Obuwia Spółka Akcyjna w Z. | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 251
Kodeks pracy
Przepis ten stanowi, że jeżeli strony zawarły dwukrotnie umowę o pracę na następujące po sobie okresy, to trzecią umowę zawartą na czas określony – jeżeli przerwa między rozwiązaniem każdej poprzedniej umowy a zawarciem kolejnej nie była dłuższa niż miesiąc – traktuje się jako zawartą na czas nieokreślony. W tej sprawie sąd uznał, że nie doszło do zawarcia kolejnych umów, a jedynie do przedłużenia jednej umowy terminowej.
Pomocnicze
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Zarzut naruszenia tego przepisu w kasacji okazał się bezzasadny z powodu braku wystarczającego uzasadnienia.
KC art. 58
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna. Sąd uznał, że samo przedłużanie umowy terminowej nie było z góry kwalifikowane jako obejście prawa.
KPC art. 3931
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące podstaw kasacji i jej wymagań formalnych. Sąd Najwyższy był związany granicami kasacji.
KPC art. 3933
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia.
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego granicami kasacji.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia kasacji.
Prawo upadłościowe art. 112
Przepis dotyczący likwidacji majątku masy upadłości przez sprzedaż ruchomości i nieruchomości. Sąd uznał, że sytuacja wynikająca z tego przepisu uzasadniała przedłużanie umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłużanie umowy terminowej w sytuacji upadłościowej pracodawcy nie jest obejściem prawa i nie prowadzi do jej przekształcenia w umowę na czas nieokreślony. • Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, uznając, że strony przedłużały jedną umowę, a nie zawierały kolejnych. • Zarzuty kasacji dotyczące naruszenia art. 233 § 1 KPC były nieuzasadnione formalnie i merytorycznie.
Odrzucone argumenty
Kolejne umowy terminowe zawarte z syndykiem masy upadłości powinny być traktowane jako umowa na czas nieokreślony na podstawie art. 251 KP. • Sąd Okręgowy naruszył art. 233 § 1 KPC poprzez błędną ocenę dowodów i nierozważenie istotnych okoliczności (np. niszczenie umów, cel obejścia prawa). • Sąd Okręgowy nie poczynił niezbędnych ustaleń faktycznych dotyczących zgody rady wierzycieli i dalszego funkcjonowania sklepu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy jest związany granicami kasacji. • Samo natomiast fakt kilkakrotnego przedłużania umowy terminowej nie może być z góry zakwalifikowany jako obejście przepisu art. 251 KP. • Przedłużenie czasu trwania umowy terminowej jest - za porozumieniem stron (wyraźnym lub dorozumianym) - dopuszczalne, natomiast od okoliczności, w jakich ono nastąpiło, zależy ocena, czy zmierzało do uniknięcia skutku, który wynika z zawarcia umów terminowych, w warunkach określonych w art. 251 KP, czy też przedłużanie umowy było podyktowane ważnymi przyczynami.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
sprawozdawca
Barbara Wagner
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 251 KP w kontekście umów terminowych zawieranych w sytuacji upadłości pracodawcy oraz wymogi formalne kasacji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłościowej i może być mniej bezpośrednio stosowalne w standardowych przypadkach przedłużania umów terminowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje pracownicze w sytuacji upadłości firmy i jak ważne jest precyzyjne ustalenie faktyczne dla zastosowania przepisów prawa pracy.
“Upadłość firmy a umowy terminowe: Czy pracownik zawsze może liczyć na przekształcenie umowy?”
Dane finansowe
odszkodowanie: 2934 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.