I PKN 744/99
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Rafała S. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Katowicach. Powód domagał się zasądzenia nagrody z zysku za rok 1996 od Telewizji Polskiej SA w wysokości 10.623,46 zł. Argumentował, że przekroczenie limitu wynagrodzeń było uzasadnione „wydłużeniem emisji programu regionalnego, wyprodukowaniem ponadplanowych godzin programu regionalnego dla anten centralnych oraz zmianą planu ekonomiczno-finansowego”. Sądy niższych instancji konsekwentnie oddalały powództwo, przyjmując, że przekroczenie funduszu wynagrodzeń nie było spowodowane zwiększeniem zadań, na które jednostka organizacyjna nie otrzymała dodatkowych środków finansowych, co było warunkiem zachowania prawa do nagrody mimo przekroczenia limitu. Sąd Najwyższy rozważył zarzuty kasacji, w tym naruszenie art. 378 § 1 KPC i art. 8 KP. Stwierdził, że zarzut naruszenia art. 378 § 1 KPC jest bezpodstawny, ponieważ sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach apelacji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 KP, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że konstrukcja nadużycia prawa odnosi się do praw podmiotowych o charakterze cywilnym, a nie do kompetencji normodawczych pracodawcy. Sposób skorzystania przez pracodawcę z upoważnienia do wydania zakładowego aktu normatywnego nie podlega ocenie w świetle art. 8 KP. Sąd Najwyższy oddalił kasację, zasądzając od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1125 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 Kodeksu pracy w kontekście kompetencji pracodawcy do wydawania zakładowych aktów normatywnych oraz zasady przyznawania nagród z zysku w przypadku przekroczenia limitów wynagrodzeń.
Dotyczy specyficznych regulacji wewnętrznych pracodawcy (regulamin nagród) oraz ogólnej wykładni art. 8 KP.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sposób skorzystania przez pracodawcę z upoważnienia do wydania zakładowego aktu normatywnego podlega ocenie w świetle art. 8 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konstrukcja nadużycia prawa z art. 8 KP odnosi się do prawa podmiotowego o charakterze cywilnym, a nie do prawa przewidzianego przez prawo administracyjne lub konstytucyjne, w tym kompetencji normodawczych pracodawcy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 8 KP dotyczy nadużycia prawa podmiotowego o charakterze cywilnym, a nie sposobu skorzystania z kompetencji do wydania zakładowego aktu normatywnego. Kompetencja ta nie jest prawem w rozumieniu art. 8 KP.
Czy przekroczenie limitu funduszu wynagrodzeń przez pracownika, który kierował jednostką organizacyjną, było spowodowane zwiększeniem zadań, na które jednostka nie otrzymała dodatkowych środków finansowych, zgodnie z regulaminem nagród z zysku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy przekroczenie limitu funduszu wynagrodzeń nie było spowodowane wyłącznie zwiększeniem zadań bez dodatkowych środków finansowych, a w szczególności decyzja o całodobowej emisji programu regionalnego, mimo że mogła być częściowo wymuszona, obciążała powoda.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ustaleniach faktycznych sądów niższych instancji, które wykazały, że przekroczenie limitu wynagrodzeń nie mieściło się w definicji zwiększenia zadań bez dodatkowych środków finansowych, co było warunkiem przyznania nagrody. Decyzja o całodobowej emisji programu, mimo akceptacji zarządu, wynikała ze strategii rozwoju oddziału opracowanej przez powoda i mogła być przez niego ograniczona.
Czy naruszenie art. 378 § 1 KPC nastąpiło poprzez rozpoznanie sprawy przez sąd II instancji ponad zarzuty apelacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach wniosków apelacji, badając prawidłowość zastosowania przez sąd pierwszej instancji odpowiedniego przepisu regulaminu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd drugiej instancji nie wykroczył poza granice apelacji, a jedynie nie podzielił zarzutów apelacji, co nie oznacza rozpoznania sprawy ponad jej zakres.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rafał S. | osoba_fizyczna | powód |
| Telewizja Polska SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Konstrukcja nadużycia prawa z art. 8 KP odnosi się do prawa podmiotowego o charakterze cywilnym, a nie do prawa przewidzianego przez prawo administracyjne lub konstytucyjne. Sposób skorzystania przez pracodawcę z upoważnienia do wydania zakładowego aktu normatywnego nie podlega ocenie w świetle art. 8 KP.
Pomocnicze
KPC art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten dotyczy zakresu zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy jest związany granicami środka odwoławczego, ale nie oznacza to, że nie może dokonywać odmiennych ustaleń faktycznych lub weryfikować ocen prawnych sądu pierwszej instancji, jeśli jest to niezbędne dla stwierdzenia zasadności zarzutów apelacji.
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, które wyznaczone są głównie przez podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu kasacji.
KP art. 9 § § 1
Kodeks pracy
Wskazuje na wymóg, aby akty prawa pracy były oparte na ustawie. Sąd Najwyższy wątpi, czy regulamin nagród z zysku jest aktem należącym do kategorii prawa materialnego w rozumieniu art. 3931 pkt 1 KPC.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekroczenie limitu funduszu wynagrodzeń nie było spowodowane zwiększeniem zadań, na które jednostka organizacyjna nie otrzymała dodatkowych środków finansowych. • Decyzja o całodobowej emisji programu regionalnego, mimo że mogła być częściowo wymuszona, obciążała powoda. • Sposób skorzystania przez pracodawcę z upoważnienia do wydania zakładowego aktu normatywnego nie podlega ocenie w świetle art. 8 KP.
Odrzucone argumenty
Przekroczenie limitu wynagrodzeń było uzasadnione zwiększeniem zadań (całodobowa emisja programu, produkcja ponadplanowych godzin) bez dodatkowych środków. • Naruszenie art. 378 § 1 KPC przez sąd II instancji. • Naruszenie art. 8 KP poprzez ochronę działań pozwanego, który obciąża pracownika finansowymi konsekwencjami swoich błędów.
Godne uwagi sformułowania
Sposób skorzystania przez pracodawcę z upoważnienia do wydania zakładowego aktu normatywnego nie podlega ocenie w świetle art. 8 KP. • Konstrukcja nadużycia prawa z art. 8 KP odnosi się do prawa podmiotowego o charakterze cywilnym, a nie do prawa przewidzianego przez prawo administracyjne lub konstytucyjne. • Ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd drugiej instancji nie zostały w kasacji skutecznie zakwestionowane i muszą być przyjęte jako odpowiadające prawdzie.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący
Katarzyna Gonera
członek
Andrzej Kijowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 Kodeksu pracy w kontekście kompetencji pracodawcy do wydawania zakładowych aktów normatywnych oraz zasady przyznawania nagród z zysku w przypadku przekroczenia limitów wynagrodzeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych regulacji wewnętrznych pracodawcy (regulamin nagród) oraz ogólnej wykładni art. 8 KP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię dotyczącą granic stosowania art. 8 Kodeksu pracy, co jest istotne dla praktyków prawa pracy. Pokazuje również, jak sądy analizują regulaminy wewnętrzne pracodawców.
“Czy pracodawca może nadużyć prawa do tworzenia regulaminów? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice art. 8 KP.”
Dane finansowe
WPS: 10 623,46 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.